Intervista mbetet një nga format më të rëndësishme të gazetarisë për të sjellë pranë publikut jo vetëm faktin, por edhe mendimin dhe përvojën personale. Në këtë bisedë, avokatja Olgerta Ndoja ofron një reflektim të qartë mbi drejtësinë, rolin e avokatit dhe sfidat e një sistemi shpesh të perceptuar me skepticizëm. Me një qasje të balancuar mes profesionalizmit dhe dimensionit njerëzor, ajo ndan filozofinë e saj mbi integritetin, besimin dhe përgjegjësinë që mbart ky profesion, duke theksuar se drejtësia nuk është vetëm një proces ligjor, por një angazhim i përditshëm ndaj së vërtetës dhe barazisë.
-Përshëndetje Av. Ndoja, a mund të na tregoni pak rreth rrugëtimit tuaj në drejtësi dhe çfarë ju frymëzoi të zgjidhnit këtë profesion?
-Rrugëtimi im në drejtësi nuk ka qenë thjesht një zgjedhje profesionale, por më tepër një thirrje e brendshme për të kuptuar, mbrojtur dhe promovuar të drejtën. Që në fillim, kam ndjerë një dëshirë të fortë për të investuar në këtë fushë dhe për të kontribuar në shoqërinë time, veçanërisht duke dhënë një shembull për zonat e veriut dhe për të gjitha gratë. Duke treguar se, pavarësisht sfidave të kohës, gjithçka është e arritshme me përkushtim dhe vullnet.
Që herët kam qenë e ndjeshme ndaj padrejtësive dhe kam pasur një dëshirë të thellë për të qenë zë për ata që nuk e kanë. Drejtësia për mua nuk është vetëm një sistem rregullash, por një mision për të ndërtuar ekuilibër dhe barazi në një botë që shpesh përballet me pabarazi.
-Në një sistem drejtësie ku shpesh perceptimi publik është skeptik, si e ndërtoni besimin pa peshuar mbi integritetin tuaj?
-Siç thoshte Oliver Wendell Holmes Jr.: “Besimi i klientëve është pasuria më e madhe e një avokati.” Për mua, kjo nuk është thjesht një parim teorik, por një udhërrëfyes i përditshëm. Besimi nuk ndërtohet me fjalë, por me punë të qëndrueshme, përkushtim dhe integritet të palëkundur. Kur klienti sheh se qëndroj besnike parimeve të mia edhe në situata të vështira, besimi lind natyrshëm dhe forcohet me kalimin e kohës.
Kjo filozofi ka qenë gjithmonë themeli i mënyrës se si e ushtroj profesionin tim dhe si ndërtoj marrëdhënie profesionale të qëndrueshme.
-Kur një çështje bëhet “mediatike”, sa ndikon opinioni publik në strategjinë tuaj ligjore?
-Opinioni publik shpesh lëviz me emocion dhe narrativë, por strategjia ligjore kërkon qartësi dhe ftohtësi të pakompromis. Unë e dëgjoj zhurmën, e vlerësoj energjinë e saj, por nuk e lejoj të më udhëheqë.
Në sallën e gjyqit flet ligji, jo perceptimi publik, sepse qëllimi im është që drejtësia të mbizotërojë mbi emocionet, paragjykimet dhe çdo ndikim të jashtëm.
-Sa e rëndësishme është intuita në profesionin tuaj, krahas njohurive ligjore?
-Intuita është ajo pjesë e heshtur, e brendshme, që të ndihmon të lexosh njerëzit dhe situatat përtej asaj që është shkruar në letra. Ligji të ofron strukturën, rregullat dhe udhëzimet, por intuita të jep thellësinë.
Ajo të lejon të kuptosh motivet, nuancat dhe pasojat që shpesh nuk shprehen me fjalë. Kur bashkohen njohuritë ligjore me intuitën e zhvilluar, atëherë krijohet një avokate e plotë, e aftë të veprojë me saktësi, drejtësi dhe sens të thellë njerëzor. Intuita është një çelës kryesor i universit të aftësive, të cilin unë kam pasur fatin ta marr si dhuratë.
–Në një profesion të dominuar shpesh nga meshkujt, a ka qenë e vështirë të ndërtoni autoritetin tuaj si grua?
-Sfida ka ekzistuar, por kurrë nuk e kam parë si pengesë. Autoriteti nuk ndërtohet mbi gjininë, por mbi kompetencën, përgatitjen dhe qëndrimin.
Kur je e sigurt në atë që përfaqëson dhe vepron me profesionalizëm, respekti vjen natyrshëm, pa nevojë për imponim. Për mua, ndërtimi i autoritetit është një proces i vazhdueshëm i angazhimit, seriozitetit dhe integritetit në çdo hap të karrierës. Siç thashë edhe më parë, një ndër shtysat personale për këtë profesion ka qenë dëshira për të qenë një shembull për zonat e veriut dhe për të gjitha gratë.
-Nëse do të ndryshonit një gjë në sistemin e drejtësisë në Shqipëri sot, cila do të ishte dhe pse?
-Do të punoja për të forcuar besimin e qytetarëve në institucionet e drejtësisë, duke e mbështetur këtë besim në veprime të prekshme dhe transparente. Drejtësia nuk duhet të jetë vetëm një proces i brendshëm ligjor, por duhet të duket, të ndihet dhe të kuptohet nga çdo qytetar. Kur qytetarët shohin vendime të arsyetuara, procedura të hapura dhe respekt për rregullat, besimi i tyre rivendoset natyrshëm.
-Ka një perceptim që “drejtësia blihet”. Çfarë i thoni dikujt që beson këtë?
-Ky perceptim duhet të ndryshohet dhe ndryshimi fillon nga secili qytetar. Ai shpesh lind nga raste të veçanta, por nuk përfaqëson të gjithë sistemin. Kërkoni profesionistë që njohin ligjin dhe aty do të gjeni zgjidhjen e drejtë dhe të ndërtuar mbi integritet. Ka shumë avokatë dhe juristë që punojnë me ndershmëri dhe përkushtim.
-Si ndikon ky profesion në jetën tuaj personale? A është e vështirë ta lini punën “jashtë derës”?
-Ky profesion të ndjek edhe pas orarit, sepse përgjegjësia është e madhe. Megjithatë, kam mësuar të vendos kufij të shëndetshëm dhe të ruaj një balancë mes jetës profesionale dhe asaj personale. Familja ime mbetet pika ime e fortë dhe burimi kryesor i energjisë e mbështetjes.
-Në fund të ditës, çfarë ju motivon ende?
-Ajo që më motivon është ndjesia se çdo veprim ka vlerë reale. Se po ndërtoj diçka të qëndrueshme dhe po përmbush misionin tim me integritet. Fitoret janë të bukura, sfidat të rrisin, por ajo që mbetet është ndërgjegjja e qetë.
🪶 PËRTEJ TOGËS SË AVOKATES ME OLGERTËN…
-Si është Olgerta jashtë zyrës dhe sallës së gjyqit?
–Jashtë zyrës, unë jam e njëjta Olgerta, me të njëjtin autoritet dhe energji pozitive që vendos në profesion, por e rrethuar nga qetësia dhe ngrohtësia e familjes dhe rrethit tim.
Këtu mund të jem vetvetja në mënyrën më të pastër, të rimëkëmb energji dhe të kujdesem për marrëdhëniet njerëzore me po atë përkushtim dhe ndershmëri që vendos edhe në punën time. Ky balancim mes profesionalizmit dhe dimensionit personal është ajo që më bën të plotë.
-Çfarë ju qetëson pas një dite të lodhshme?
-Një libër, një bisedë e sinqertë me familjen dhe miqtë e mi, dhe momentet e thjeshta që më rikthejnë tek vetja.
Janë ato çaste të vogla dhe të qeta që më ndihmojnë të rimëkëmb energji, të reflektoj dhe të rifitoj ekuilibrin e brendshëm pas një dite intensive pune. Ato janë burimi im i forcës dhe qetësisë.
-I ndani emocionet apo i mbani për vete?
-I filtroj. Nuk besoj se çdo emocion duhet ndarë por as nuk duhet mbajtur brenda. Ky ekuilibër më lejon të jem e qartë, e fokusuar dhe e vendosur, pa humbur ndjeshmërinë ndaj njerëzve dhe situatave që kam përballë. Është një mënyrë për të ruajtur qetësinë dhe integritetin në çdo vendim që marr.
-Çfarë ju bën realisht të lumtur?
-Familja dhe ndërgjegjja e pastër më bëjnë gjithmonë të lumtur. Lumturia nuk është një gjendje e njëtrajtshme, por një mozaik i përbërë nga copa të ndryshme që gjejmë dhe shijojmë në çdo moment të jetës. Unë e kërkoj dhe e vlerësoj atë në çdo përvojë, në çdo fitore dhe sfidë, në momentet e qeta dhe ato të ngarkuara.
-Diçka që njerëzit e kuptojnë gabim për ju?
-Shpesh durimin tim e interpretojnë gabim… disa e shfrytëzojnë si hapësirë. Në të vërtetë, durimi im është një zgjedhje e qëllimshme. Unë e përdor për të reflektuar, analizuar situatat dhe për të vepruar me mendje të qartë dhe drejtësi. Durimi im nuk është pasivitet, por një fuqi e qetë që më udhëheq në çdo hap dhe më bën të qëndroj e fortë, e fokusuar dhe e besueshme.
-Në miqësi?
-Selektive, por gjithmonë e vërtetë dhe besnike. Për mua, më e rëndësishme është thellësia, sinqeriteti dhe besimi reciprok, jo numri i njohjeve.
-Logjika apo ndjesia?
-Në përditshmërinë time ndjek ndjesinë sepse ajo është zëri i brendshëm që shpesh sheh më shumë se fjalët dhe rregullat. Në profesion është logjika ajo që e konfirmon dhe strukturon vendimin, duke siguruar që veprimi im të jetë i saktë dhe i drejtë. Ky bashkëpunim mes ndjesisë dhe logjikës është çelësi për vendime të qëndrueshme dhe të ekuilibruara.
-Si nënë e një djali adoleshent?
-Përpiqem ta udhëzoj me dashuri dhe disiplinë të balancuar, duke i mësuar përgjegjësinë, respektin dhe forcën për të qenë vetvetja.
Dua që të mësojë të dallojë drejtësinë dhe integritetin, të ketë vetëbesim, por edhe empati, aftësi që do t’i shërbejnë gjatë gjithë jetës.
-Strikte apo shoqe?
-Jam një kombinim i kujdesshëm mes të dyjave.
Striktësia më lejon të vendos udhëzime të qarta dhe pritshmëri të larta, ndërsa të qenit shoqe e afron marrëdhënien dhe krijon hapësirë për dialog, besim dhe bashkëpunim.
-Një zakon që nuk do ta ndryshonit?
-Të analizoj çdo gjë në thellësi.
Besoj se vetëm duke kuptuar plotësisht situatën, motivet dhe pasojat e mundshme, mund të marrësh vendime të sakta dhe të drejta.
-Nëse nuk do të ishit avokate?
-Ndoshta do të kisha zgjedhur politikën, një mënyrë tjetër për të ndikuar dhe për të kontribuar në shoqëri.
-Çfarë do i thonit vetes 10 vite më parë?
-Mos ki frikë nga rruga e gjatë. Çdo hap, çdo sfidë dhe çdo pengesë ka qenë e nevojshme për të të sjellë këtu ku je sot. Çdo përvojë, edhe ajo më e vështira, ka kontribuar në forcën, integritetin dhe misionin tënd.
