{"id":9990,"date":"2015-07-15T16:00:08","date_gmt":"2015-07-15T14:00:08","guid":{"rendered":"http:\/\/intervista.al\/web\/?p=9990"},"modified":"2015-07-15T12:49:26","modified_gmt":"2015-07-15T10:49:26","slug":"katerina-llano-psikologe-e-diplomuar-ne-kolegjin-amerikan-deree-master-ne-universitetin-goldsmiths-te-londres","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2015\/07\/katerina-llano-psikologe-e-diplomuar-ne-kolegjin-amerikan-deree-master-ne-universitetin-goldsmiths-te-londres\/","title":{"rendered":"Katerina Llano, psikologe e diplomuar n\u00eb kolegjin amerikan Deree, master n\u00eb universitetin Goldsmiths t\u00eb Londr\u00ebs"},"content":{"rendered":"<p><strong>F\u00ebmij\u00ebt e emigrant\u00ebve dhe problemet psikologjike<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Shkas p\u00ebr k\u00ebt\u00eb intervist\u00eb u b\u00eb nj\u00eb bised\u00eb n\u00eb familjen e nj\u00eb t\u00eb njohurit ton\u00eb n\u00eb Athin\u00eb ku ishim k\u00ebto dit\u00eb p\u00ebr vizit\u00eb. \u00c7ifti i ri ishte shum\u00eb i shqet\u00ebsuar, sepse djali i tyre dy-tre vje\u00e7ar ishte i vonuar n\u00eb t\u00eb folur, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb ishte nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb krejt normal, q\u00eb d\u00ebgjonte e kuptonte gjith\u00e7ka q\u00eb i thoje, madje, si shqip, ashtu edhe greqisht. \u201cJemi t\u00eb shqet\u00ebsuar, na tha e \u00ebma, se kemi d\u00ebgjuar shum\u00eb raste q\u00eb f\u00ebmij\u00ebt e emigrant\u00ebve kan\u00eb probleme me t\u00eb folur\u00ebn p\u00ebr shkak t\u00eb gjuh\u00ebs s\u00eb huaj\u201d\u2026 U munduam ta qet\u00ebsonim n\u00ebn\u00ebn e re, t\u2019i thoshim edhe ato q\u00eb dinim se si duhet vepruar n\u00eb k\u00ebto raste, por menduam se do t\u00eb ishte mir\u00eb q\u00eb, p\u00ebr k\u00ebt\u00eb dhe p\u00ebr shum\u00eb shqet\u00ebsime t\u00eb tjera q\u00eb lidhen me problemet psikologjike t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve emigrant\u00eb, t\u00eb zhvillonim nj\u00eb bised\u00eb m\u00eb t\u00eb zgjeruar me nj\u00eb psikologe t\u00eb specializuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim. Ndiqni bised\u00ebn me psikologen Katerina Llano, diplomuar n\u00eb kolegjin amerikan Deree\u2026<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>&#8211; Le t\u00eb fillojm\u00eb me shqet\u00ebsimin q\u00eb ngrit\u00ebm n\u00eb hyrje te shkrimit: A sjell dygjuh\u00ebsia probleme n\u00eb t\u00eb folur\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebs?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Ekziston nj\u00eb mit n\u00eb lidhje me dygjuh\u00ebsin\u00eb. Sipas tij, ata f\u00ebmij\u00eb q\u00eb m\u00ebsojn\u00eb paralelisht dy gjuh\u00eb, kan\u00eb zhvillim m\u00eb t\u00eb vonuar n\u00eb t\u00eb folur, ngat\u00ebrrojn\u00eb gjuh\u00ebt etj. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb, prind\u00ebrit emigrant\u00eb jan\u00eb gjithnj\u00eb t\u00eb shqet\u00ebsuar n\u00eb lidhje me t\u00eb ardhmen e f\u00ebmij\u00ebs s\u00eb tyre. Ata, ose k\u00ebmb\u00ebngulin q\u00eb f\u00ebmij\u00ebs t\u2019i flitet n\u00eb nj\u00eb gjuh\u00eb, ose kur i kan\u00eb folur n\u00eb dy gjuh\u00eb, pothuajse gjithmon\u00eb, mendojn\u00eb se kan\u00eb b\u00ebr\u00eb gabim.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Dometh\u00ebn\u00eb, ky mit nuk \u00ebsht\u00eb i v\u00ebrtet\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Jo, ky \u00ebsht\u00eb mit i gabuar. Nuk ekziston asnj\u00eb e dh\u00ebn\u00eb shkencore q\u00eb dygjuh\u00ebsia mund t\u00eb shkaktoj\u00eb probleme. Vonesa n\u00eb t\u00eb folur ose probleme t\u00eb tjera mund t\u00eb ndodhin edhe te f\u00ebmij\u00ebt q\u00eb flasin vet\u00ebm nj\u00eb gjuh\u00eb. K\u00ebto shkaktohen nga problemet e d\u00ebgjimit, zhvillimit mendor, autizmit, ose probleme psikologjike&#8230; Dygjuh\u00ebsia nuk sjell probleme, sidomos kur zbatohen disa rregulla t\u00eb thjeshta&#8230;<\/p>\n<p><strong>&#8211; Cilat jan\u00eb k\u00ebto rregulla?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Rregulli i par\u00eb \u00ebsht\u00eb q\u00eb f\u00ebmij\u00ebs t\u2019i flitet nj\u00eb gjuh\u00eb korrekte, e pasur n\u00eb fjalor, pa gabime gramatikore, ose dialektore&#8230;<\/p>\n<p><strong>&#8211; \u00c7far\u00eb gjuhe duhet t\u00eb jet\u00eb kjo, n\u00eb rastet kur prind\u00ebrit jan\u00eb emigrant\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Mendoj se familjet emigrante duhet t\u00eb flasin n\u00eb sht\u00ebpi, p\u00ebrpara f\u00ebmij\u00ebve, at\u00eb gjuh\u00eb q\u00eb prind\u00ebrit zot\u00ebrojn\u00eb m\u00eb mir\u00eb dhe kjo, normalisht, \u00ebsht\u00eb gjuha amtare&#8230;<\/p>\n<p><strong>&#8211; Pse e thoni k\u00ebt\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Sepse, e para, f\u00ebmija duhet t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb gjuh\u00eb baz\u00eb, mbi t\u00eb cil\u00ebn duhet t\u00eb m\u00ebsoj\u00eb gjuh\u00ebt e tjera. Dhe, e dyta, kjo gjuh\u00eb baz\u00eb, gjuha q\u00eb ai e d\u00ebgjon p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb, duhet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb gjuh\u00eb pa gabime dhe me nj\u00eb shqiptim t\u00eb mir\u00eb e korrekt, ndryshe f\u00ebmija do t\u00eb ket\u00eb probleme&#8230; K\u00ebto probleme i shohim shpesh n\u00eb familjet emigrante ku prind\u00ebrit i kan\u00eb folur f\u00ebmij\u00ebs si\u00e7 e kan\u00eb pasur m\u00eb t\u00eb leht\u00eb, gjys\u00ebm shqip e gjys\u00ebm greqisht, p\u00ebr shembull. P\u00ebr pasoj\u00eb, f\u00ebmij\u00ebt \u00e7alojn\u00eb n\u00eb t\u00eb dyja gjuh\u00ebt&#8230;<\/p>\n<p><strong>&#8211; Po n\u00ebse prind\u00ebrit kan\u00eb koh\u00eb n\u00eb emigracion dhe e flasin perfekt gjuh\u00ebn e vendit, si duhet t\u2019i flasin f\u00ebmij\u00ebs?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Prap\u00eb po p\u00ebrs\u00ebris at\u00eb q\u00eb thash\u00eb m\u00eb lart: T\u00eb flasin gjuh\u00ebn q\u00eb din\u00eb m\u00eb mir\u00eb, qoft\u00eb kjo edhe ajo e vendit&#8230;<\/p>\n<p><strong>&#8211; Po kur f\u00ebmij\u00ebt kan\u00eb dy prind\u00ebr me komb\u00ebsi t\u00eb ndryshme?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Mendoj q\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast prind\u00ebrit duhet t\u00eb flasin secili n\u00eb gjuh\u00ebn e tij amtare, gjuh\u00eb q\u00eb ata e zot\u00ebrojn\u00eb, natyrisht, m\u00eb mir\u00eb&#8230; Ata duhet t\u00eb b\u00ebjn\u00eb kujdes, madje, q\u00eb t\u00eb mos e p\u00ebrziejn\u00eb k\u00ebt\u00eb gjuh\u00eb me gjuh\u00ebn e vendit ku jetojn\u00eb kur i flasin f\u00ebmij\u00ebs, gj\u00eb q\u00eb mund t\u00eb sjell\u00eb pasoja tek ai.<\/p>\n<p><strong>&#8211; N\u00eb rast se, ta z\u00ebm\u00eb, f\u00ebmija i vog\u00ebl do t\u00eb m\u00ebsoj\u00eb shqip, nuk krijon kjo gj\u00eb diferencime mes k\u00ebtij f\u00ebmije dhe bashk\u00ebmoshatar\u00ebve t\u00eb tij t\u00eb huaj kur ai del jasht\u00eb sht\u00ebpis\u00eb? Nuk do t\u00eb ket\u00eb ky f\u00ebmij\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi n\u00eb shkoll\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Mendoj se f\u00ebmija e m\u00ebson gjuh\u00ebn e huaj duke komunikuar me f\u00ebmij\u00ebt e tjer\u00eb n\u00eb \u00e7erdhe, kop\u00ebsht, apo shkoll\u00eb dhe ai nuk do t\u00eb ket\u00eb asnj\u00eb problem. Ai do t\u00eb rritet normalisht duke folur dy gjuh\u00ebt, shqipen n\u00eb sht\u00ebpi dhe gjuh\u00ebn e huaj jasht\u00eb saj&#8230;<\/p>\n<p><strong>&#8211; Shum\u00eb prind\u00ebr kan\u00eb frik\u00eb se duke m\u00ebsuar gjuh\u00ebn amtare, f\u00ebmija do t\u00eb ndjehet i p\u00ebr\u00e7muar nga bashk\u00ebmoshatar\u00ebt e tij&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Mendoj se dallimit nuk i shmangemi dot. F\u00ebmija emigrant, sidomos kur prind\u00ebrit jan\u00eb t\u00eb sapoardhur, do t\u00eb dallohet nga bashk\u00ebmoshatar\u00ebt e tij vendas, qoft\u00eb nga sjellja, m\u00ebnyra e t\u00eb veshurit, nga antropologjia e fytyr\u00ebs etj.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Sot diskutohet shum\u00eb p\u00ebr hapjen e shkollave shqipe n\u00eb emigrim. Jeni dakord me k\u00ebt\u00eb? A duhet t\u2019u m\u00ebsohet gjuha shqipe f\u00ebmij\u00ebve q\u00eb jetojn\u00eb jasht\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; M\u00ebsimi i gjuh\u00ebs shqipe n\u00eb nj\u00eb shkoll\u00eb shqipe do t\u00eb ishte di\u00e7ka ideale. K\u00ebshtu, f\u00ebmij\u00ebt do t\u00eb m\u00ebsonin paralelisht t\u00eb dyja gjuh\u00ebt, shqip e greqisht. Nj\u00eb shembull konkret se si mund t\u00eb ishte nj\u00eb shkoll\u00eb e till\u00eb \u00ebsht\u00eb shkolla greke n\u00eb Tiran\u00eb, \u201cArsakio\u201d, ku f\u00ebmij\u00ebt m\u00ebsojn\u00eb paralelisht t\u00eb dyja gjuh\u00ebt, edhe shqip, edhe greqisht. Po t\u00eb ishte n\u00eb Athin\u00eb nj\u00eb shkoll\u00eb e till\u00eb, do t\u00eb ishte nj\u00eb zgjidhje optimale p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt shqiptar\u00eb. Kjo do t\u00eb ndihmonte p\u00ebr t\u00eb mbrojtur dhe ruajtur identitetin shqiptar, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb f\u00ebmij\u00ebt do t\u00eb m\u00ebsonin edhe gjuh\u00ebn greke, nj\u00ebsoj si n\u00eb shkollat greke. Por, edhe n\u00eb rastet kur s\u2019ka shkolla t\u00eb tilla, un\u00eb mendoj se prind\u00ebrit duhet t\u00eb stimuloj\u00eb m\u00ebsimin e gjuh\u00ebs amtare n\u00eb kurse, ose vet\u00eb n\u00eb sht\u00ebpi, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb autodidakte sepse, duke u zhveshur nga atdhetarizmi, m\u00ebsimi i gjuh\u00ebs amtare \u00ebsht\u00eb si m\u00ebsimi i nj\u00eb gjuhe t\u00eb huaj, q\u00eb krijon avantazhe p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebn\u2026<\/p>\n<p><strong>&#8211; Mos ndikon shkollimi i f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb emigrant\u00ebve n\u00eb shkolla t\u00eb ve\u00e7anta n\u00eb mosintegrimin e tyre n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb ku jetojn\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Jo, nuk mendoj k\u00ebshtu. Ata do t\u00eb krijojn\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb e tyre n\u00eb shkoll\u00ebn ku jan\u00eb, atje ku m\u00ebsojn\u00eb e \u00a0jetojn\u00eb\u2026<\/p>\n<p><strong>&#8211; Mos krijon kjo v\u00ebshtir\u00ebsi n\u00eb t\u00eb ardhmen, n\u00eb pun\u00ebsimin e tyre?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Un\u00eb mendoj t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn, kjo ka avatazh, sepse u krijon mund\u00ebsin\u00eb atyre f\u00ebmij\u00ebve q\u00eb mbarojn\u00eb shkolla t\u00eb tilla, t\u00eb pun\u00ebsohen e t\u00eb shikojn\u00eb t\u00eb ardhmen n\u00eb dy shtete, n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, n\u00eb Shqip\u00ebri e n\u00eb Greqi\u2026 Nj\u00ebsoj si nx\u00ebn\u00ebsit e Arsakios n\u00eb Tiran\u00eb, q\u00eb mund t\u00eb gjejn\u00eb pun\u00eb edhe n\u00eb Shqip\u00ebri, edhe n\u00eb Greqi\u2026<\/p>\n<p><strong>&#8211; N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, a ndikon emigrimi n\u00eb psikologjin\u00eb e f\u00ebmij\u00ebve? <\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Natyrisht q\u00eb ndikon, sepse emigrimi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb proces i v\u00ebshtir\u00eb, q\u00eb hap shum\u00eb probleme. F\u00ebmij\u00ebt e emigrant\u00ebve ndjehen t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, duke u nisur qoft\u00eb edhe nga emri i tyre i huaj, t\u00eb cilin shpesh kan\u00eb turp ta thon\u00eb. Ata i shoq\u00ebron gjat\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebs nj\u00eb ndjenj\u00eb faji, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb nuk kan\u00eb b\u00ebr\u00eb asgj\u00eb\u2026 Kjo ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me at\u00eb q\u00eb n\u00eb psikologji quhet \u201cimplicit memory\u201d (memorie e pand\u00ebrgjegjshme) q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se f\u00ebmija nuk i mban mend ngjarjet e mosh\u00ebs foshnjore, por n\u00eb tru jan\u00eb regjistruar dhe ruhen gjat\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebs emocionet q\u00eb kan\u00eb shkaktuar k\u00ebto ngjarje, emocione q\u00eb e ndjekin pas at\u00eb t\u00ebr\u00eb jet\u00ebn\u2026 Le ta shpjegojm\u00eb m\u00eb qart\u00eb. F\u00ebmija kur rritet nuk mban mend asgj\u00eb nga f\u00ebmij\u00ebria, nga momenti kur \u00ebsht\u00eb shk\u00ebputur nga vendi m\u00ebm\u00eb e ka shkuar n\u00eb emigrim, ama n\u00eb trurin e tij jan\u00eb regjistruar t\u00eb gjitha shqet\u00ebsimet e asaj kohe, ankthi q\u00eb kan\u00eb patur prind\u00ebrit, problemet e tyre, ndjenja e pasiguris\u00eb etj. dhe jan\u00eb k\u00ebto regjistrime t\u00eb memories s\u00eb pand\u00ebrgjegjshme q\u00eb e shoq\u00ebrojn\u00eb t\u00ebr\u00eb jet\u00ebn, e b\u00ebjn\u00eb at\u00eb t\u00eb ndjehet inferior dhe t\u00eb bashk\u00ebjetoj\u00eb me nj\u00eb ndjenj\u00eb t\u00eb p\u00ebrhershme faji.<\/p>\n<p><strong>&#8211; \u00c7\u2019duhet b\u00ebr\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb? Nuk duhet folur n\u00eb sy t\u00eb f\u00ebmij\u00ebs? Nuk duhet t\u2019u thuhen f\u00ebmij\u00ebve problemet e shqet\u00ebsimet e prind\u00ebrve?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Kjo \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t\u2019u realizuar, sepse f\u00ebmija kupton gjith\u00e7ka. Edhe kur nuk d\u00ebgjon, ai shikon syt\u00eb e prind\u00ebrve q\u00eb jan\u00eb t\u00eb vrenjtur, t\u00eb m\u00ebrzitur. Por, gjithsesi, edhe pse kjo \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb, prind\u00ebrit duhet q\u00eb, sa t\u00eb munden, t\u00eb mos i transmetojn\u00eb f\u00ebmij\u00ebs emocionet e k\u00ebqia, t\u00eb mos zihen apo diskutojn\u00eb p\u00ebr problemet n\u00eb sy t\u00eb tij. Dhe, kjo duhet filluar q\u00ebkur f\u00ebmija \u00ebsht\u00eb i sapolindur sepse ai, edhe pse nuk kupton, regjistron n\u00eb trurin e tij \u00e7do gj\u00eb. Pasojat e k\u00ebtyre regjistrimeve t\u00eb ruajtura n\u00eb kujtes\u00ebn e pand\u00ebrgjegjshme, ai i shfaq vite m\u00eb von\u00eb&#8230;<\/p>\n<p>Ndryshe duhet t\u00eb ndodh\u00eb, mendoj, kur f\u00ebmija rritet. Prindi duhet t\u00eb diskutoj\u00eb me t\u00eb t\u00eb gjitha problemet q\u00eb lindin n\u00eb sht\u00ebpi, qofshin k\u00ebto edhe pa lidhje me f\u00ebmij\u00ebn, ama me gjuh\u00eb t\u00eb thjesht\u00eb, duke i shpjeguar atij gjith\u00e7ka&#8230;<\/p>\n<p><strong>&#8211; A sjell probleme te f\u00ebmij\u00ebt ndryshimi i kulturave mes vendeve? Se, t\u00eb tjera zakone ka familja shqiptare, t\u00eb tjera nj\u00eb familje amerikane, apo greke a italiane. T\u00eb tjera zakone ka familja shqiptare brenda saj dhe me t\u00eb tjera zakone e m\u00ebnyra sjelljeje, f\u00ebmija ndeshet jasht\u00eb sht\u00ebpis\u00eb. Ndikon kjo n\u00eb psikologjin\u00eb e f\u00ebmij\u00ebs?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Natyrisht q\u00eb ndikon. N\u00eb disa raste e n\u00eb disa shtete madje dallimet jan\u00eb t\u00eb m\u00ebdha si n\u00eb dy bot\u00eb t\u00eb ndryshme. Ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb m\u00ebdha jan\u00eb k\u00ebto dallime n\u00eb familjet konservatore, me fe t\u00eb ndryshme nga vendi i emigrimit&#8230;<\/p>\n<p><strong>\u2013 \u00c7\u2019duhet t\u00eb b\u00ebj\u00eb prindi n\u00eb k\u00ebto raste?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; N\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb, duhet ta l\u00ebr\u00eb f\u00ebmij\u00ebn t\u00eb lir\u00eb n\u00eb zgjedhjet e tij, duke i ndenjur natyrisht shum\u00eb af\u00ebr\u2026<\/p>\n<p>&#8211; <strong>Esht\u00eb normale, sipas jush, q\u00eb nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb i brezit t\u00eb dyt\u00eb n\u00eb emigracion t\u00eb mos jet\u00eb \u201cshqiptar\u201d n\u00eb sjellje e zakone?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Normale \u00ebsht\u00eb kur kjo ka ardhur normalisht, kur nuk \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb me forc\u00eb dhe e shtyr\u00eb nga opinioni. Natyrisht, nuk mund t\u00eb k\u00ebrkohet q\u00eb f\u00ebmij\u00ebt e lindur n\u00eb emigracion t\u00eb jen\u00eb 100 p\u00ebr qind \u201cshqiptar\u00eb\u201d se, \u201csipas vendit, b\u00ebhet kuvendi\u201d, thot\u00eb nj\u00eb fjal\u00eb e urt\u00eb. Puna \u00ebsht\u00eb q\u00eb f\u00ebmij\u00ebs t\u00eb mos i krijohen probleme identiteti, t\u00eb mos humb\u00eb pjes\u00eb nga identiteti i tij, q\u00eb mos ndjehet ndryshe brenda tij e ndryshe t\u00eb shfaqet n\u00eb shoq\u00ebri, sepse kjo krijon probleme psikologjike.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Shum\u00eb prind\u00ebr emigrant\u00eb ankohen se f\u00ebmij\u00ebt e tyre kan\u00eb m\u00eb pak shok\u00eb sesa f\u00ebmij\u00ebt e tjer\u00eb vendas. \u00cbsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb kjo?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Un\u00eb mendoj se kjo nuk q\u00ebndron. Kjo ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb me prind\u00ebrit, me rrethin e tyre shoq\u00ebror. N\u00ebse prind\u00ebrit nuk kan\u00eb shoq\u00ebri, rreth shoq\u00ebror, k\u00ebshtu do t\u00eb ndodh\u00eb edhe me f\u00ebmij\u00ebt. E dyta, kjo ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me shkoll\u00ebn, me pun\u00ebn e dob\u00ebt t\u00eb saj n\u00eb disa raste. \u00cbsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb q\u00eb n\u00eb disa shkolla vihet re n\u00eb jo pak raste raciz\u00ebm ndaj f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb emigrant\u00ebve. Shum\u00eb m\u00ebsues mendojn\u00eb se emigrant\u00ebt jan\u00eb shtres\u00eb e ul\u00ebt dhe t\u00eb till\u00eb do t\u00eb mbesin edhe f\u00ebmij\u00ebt e tyre, ndaj nuk punojn\u00eb me ta aq sa punojn\u00eb me vendasit, duke u v\u00ebn\u00eb k\u00ebtyre f\u00ebmij\u00ebve vul\u00ebn e nx\u00ebn\u00ebsit t\u00eb dob\u00ebt, duke th\u00ebn\u00eb se, ashtu si prind\u00ebrit e tyre, edhe ata do t\u00eb jen\u00eb thjesht nj\u00eb \u201cfuqi pun\u00ebtore\u201c. Ndaj ndodh q\u00eb f\u00ebmija emigrant p\u00ebrbuzet, nuk integrohet dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, ndodh edhe fenomeni i munges\u00ebs s\u00eb shoq\u00ebris\u00eb. P\u00ebr t\u00eb luftuar k\u00ebt\u00eb, prind\u00ebrit duhet t\u00eb flasin hapur, si me f\u00ebmij\u00ebt, ashtu edhe me psikolog\u00ebt e me m\u00ebsuesit e shkoll\u00ebs&#8230;<\/p>\n<p><strong>&#8211; N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, \u00e7\u2019do t\u2019u k\u00ebshillonit familjeve emigrante n\u00eb lidhje me f\u00ebmij\u00ebt e tyre?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Edhe pse si emigrant\u00eb, prind\u00ebrit punojn\u00eb shum\u00eb dhe e kan\u00eb koh\u00ebn e kufizuar, t\u2019u rrin\u00eb af\u00ebr f\u00ebmij\u00ebve, sidomos n\u00eb koh\u00ebn q\u00eb ata ndjejn\u00eb diferencimin e dallimin nga f\u00ebmij\u00ebt e tjer\u00eb, t\u00eb d\u00ebgjojn\u00eb me v\u00ebmendje problemet e f\u00ebmij\u00ebs e t\u2019i japin k\u00ebshilla&#8230; Gjithashtu, ata duhet t\u00eb insistojn\u00eb q\u00eb f\u00ebmij\u00ebt t\u00eb mos i humbin lidhjet me rr\u00ebnj\u00ebt e tyre. Kjo s\u2019ka asgj\u00eb t\u00eb keqe, edhe pse f\u00ebmij\u00ebt mund t\u00eb jen\u00eb rritur n\u00eb vend t\u00eb huaj e t\u00eb ken\u00eb marr\u00eb ndoshta edhe n\u00ebnshtet\u00ebsi tjet\u00ebr&#8230;<\/p>\n<p><strong>&#8211; N\u00eb shtyp \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb q\u00eb shum\u00eb nga drejtuesit e Krisi Avgise n\u00eb Greqi jan\u00eb shqiptar\u00eb, ose me prejardhje arvanitase. Po k\u00ebshtu, kemi d\u00ebgjuar edhe shum\u00eb raste q\u00eb f\u00ebmij\u00eb emigrant\u00ebsh, kur rriten, ndodh q\u00eb b\u00ebhen racist\u00eb. \u00cbsht\u00eb ky nj\u00eb lloj reaksioni p\u00ebr at\u00eb q\u00eb kan\u00eb vuajtur kur ishin t\u00eb vegj\u00ebl?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Po, kjo \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb. \u00cbsht\u00eb provuar shkenc\u00ebrisht q\u00eb ata f\u00ebmij\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb ndjer\u00eb dhun\u00ebn kur ishin t\u00eb vegj\u00ebl, kan\u00eb shum\u00eb shanse q\u00eb t\u00eb b\u00ebhen t\u00eb dhunsh\u00ebm, sepse kur rriten, n\u00eb trurin e tyre aktivizohen vatra agresive t\u00eb lindura n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri. K\u00ebto sjellin veprime t\u00eb nj\u00ebjta me ato q\u00eb kan\u00eb shkaktuar lindjen e k\u00ebtyre vatrave, pra, n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, me raciz\u00ebm e dhun\u00eb&#8230; Prandaj \u00e7do ide e veprim racist duhet luftuar q\u00eb n\u00eb shfaqjen fillestare.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>F\u00ebmij\u00ebt e emigrant\u00ebve dhe problemet psikologjike &nbsp; Shkas p\u00ebr k\u00ebt\u00eb intervist\u00eb u b\u00eb nj\u00eb bised\u00eb n\u00eb familjen e nj\u00eb t\u00eb njohurit ton\u00eb n\u00eb Athin\u00eb ku ishim k\u00ebto dit\u00eb p\u00ebr vizit\u00eb. \u00c7ifti i ri ishte shum\u00eb i shqet\u00ebsuar, sepse djali i tyre dy-tre vje\u00e7ar ishte i vonuar n\u00eb t\u00eb folur, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb ishte nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb krejt [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[40],"tags":[],"class_list":["post-9990","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualitet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9990","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9990"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9990\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9990"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9990"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9990"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}