{"id":9936,"date":"2015-07-09T16:00:09","date_gmt":"2015-07-09T14:00:09","guid":{"rendered":"http:\/\/intervista.al\/web\/?p=9936"},"modified":"2015-07-09T12:13:33","modified_gmt":"2015-07-09T10:13:33","slug":"test-mund-te-jesh-edhe-ti-hiperaktiv","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2015\/07\/test-mund-te-jesh-edhe-ti-hiperaktiv\/","title":{"rendered":"TEST  Mund t\u00eb jesh edhe ti hiperaktiv?"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>Keni munges\u00eb p\u00ebrqendrimi, v\u00ebmendjeje dhe nuk ju z\u00eb vendi vend? Ndoshta vuani nga hiperaktiviteti, ose si\u00e7 quhet ndryshe, ADHD (attention deficit hyperactivity disorder-\u00e7rregullimi i hiperaktivitetit dhe mungesa e v\u00ebmendjes). Shum\u00eb t\u00eb rritur nuk e din\u00eb q\u00eb vuajn\u00eb nga kjo sindrom\u00eb, sepse nuk u \u00ebsht\u00eb diagnostikuar kurr\u00eb n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri. Studiuesit ende po p\u00ebrpiqen t\u00eb gjejn\u00eb hkaqet e k\u00ebsaj sindrome, si ta parandalojn\u00eb at\u00eb dhe si t\u00eb zbulojn\u00eb trajtime m\u00eb efikase. Zbuloni pra se \u00e7far\u00eb dini ju p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00e7rregullim t\u00eb p\u00ebrhapur&#8230;<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol>\n<li><strong> Hiperaktiviteti nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7rregullim sh\u00ebndet\u00ebsor.<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong> Hiperaktiviteti fillon n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri dhe vazhdon edhe n\u00eb mosh\u00eb t\u00eb rritur.<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><strong> Simptomat e munges\u00ebs s\u00eb v\u00ebmendjes dhe hiperaktiviteti nuk prekin jet\u00ebn personale, apo profesionale t\u00eb personit.<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"4\">\n<li><strong> Hiperaktiviteti \u00ebsht\u00eb i trash\u00ebguar.<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>E g\u00ebnjesht\u00ebrt<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"5\">\n<li><strong> Ila\u00e7et mund t\u00eb ndihmojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb mbajtur n\u00ebn kontroll simptomat e hiperaktivitetit.<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"6\">\n<li><strong> Hiperaktiviteti nuk ka sh\u00ebrim.<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"7\">\n<li><strong> T\u00eb s\u00ebmur\u00ebt me hiperaktivitet marrin ila\u00e7e stimuluese.<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"8\">\n<li><strong> Nj\u00eb test i thjesht\u00eb \u00ebsht\u00eb i mjaftuesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb diagnostikuar hiperaktivitetin.<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"9\">\n<li><strong> Nj\u00eb mjedis i zhurmsh\u00ebm dhe me stres mund ta leht\u00ebsoj\u00eb sjelljen hiperaktive.<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"10\">\n<li><strong> N\u00ebse jeni diagnostikuar si hiperaktiv, ju rrezikoheni edhe nga \u00e7menduria.<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"11\">\n<li><strong> Hiperaktiviteti prek vet\u00ebm f\u00ebmij\u00ebt.<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"12\">\n<li><strong> Ky lloj \u00e7rregullimi prek m\u00eb shum\u00eb popujt nomad\u00eb.<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"13\">\n<li><strong> Hiperaktiviteti nuk ka lidhje me trurin.<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>P\u00ebrgjigjet<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb b-ja.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Hiperaktiviteti \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7rregullim sh\u00ebndet\u00ebsor q\u00eb karakterizohet nga mungesa e v\u00ebmendjes dhe sjellja hiperaktive e impulsive. Njer\u00ebzit vuajn\u00eb nga nj\u00eb kombinim t\u00eb dyja kategorive, duke u prirur m\u00eb shum\u00eb drejt munges\u00ebs s\u00eb v\u00ebmendjes ose hiperaktivitetit. Njer\u00ebzit me k\u00ebt\u00eb sindrom\u00eb mund t\u00eb ken\u00eb probleme edhe me depresionin, probleme n\u00eb lidhje dhe v\u00ebshtir\u00ebsi p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrqendruar n\u00eb pun\u00eb.<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb a-ja.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb diagnostikohesh me hiperaktivitet, simptomat e \u00e7rregullimit duhet t\u00eb shfaqen para mosh\u00ebs 7 vje\u00e7. Afro 65% e f\u00ebmij\u00ebve me k\u00ebt\u00eb \u00e7rregullim e kan\u00eb at\u00eb edhe n\u00eb mosh\u00eb t\u00eb rritur.<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb b-ja.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Hiperaktiviteti mund ta lodh\u00eb lidhjen dhe t\u00eb ndikoj\u00eb negativisht n\u00eb kryerjen e pun\u00ebve t\u00eb p\u00ebrditshme. T\u00eb rriturit me k\u00ebt\u00eb \u00e7rregullim hutohen leht\u00eb, gj\u00eb q\u00eb mund ta b\u00ebj\u00eb personin t\u00eb heq\u00eb v\u00ebmendjen nga dikush q\u00eb flet me t\u00eb, ose t\u00eb humbas\u00eb p\u00ebrqendrimin n\u00eb mes t\u00eb pun\u00ebs q\u00eb \u00ebsht\u00eb duke kryer. Simptomat e pav\u00ebmendjes p\u00ebrfshijn\u00eb harres\u00ebn dhe v\u00ebshtir\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb ndjekur instruksionet, kurse shenjat e hiperaktivitetit p\u00ebrfshijn\u00eb tendenc\u00ebn p\u00ebr t\u00eb folur apo b\u00ebr\u00eb l\u00ebvizje t\u00eb vogla t\u00eb vazhdueshme. Disa t\u00eb rritur mund t\u00eb p\u00ebrballen edhe me impulsivitetin dhe kjo mund t\u00eb p\u00ebrfshij\u00eb th\u00ebnien e fjal\u00ebve pa dashje, ose t\u00eb pap\u00ebrshtatshme.<\/p>\n<ol start=\"4\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb a-ja.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>N\u00ebse nj\u00ebri nga prind\u00ebrit vuan nga hiperaktiviteti, ka 50% mund\u00ebsi q\u00eb edhe f\u00ebmija t\u00eb vuaj\u00eb prej tij. N\u00ebse f\u00ebmija juaj \u00ebsht\u00eb diagnostikuar me k\u00ebt\u00eb problem, edhe ju keni 25% mund\u00ebsi ta keni at\u00eb.<\/p>\n<ol start=\"5\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb b-ja.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Ila\u00e7et mund t\u00eb ndihmojn\u00eb n\u00eb leht\u00ebsimin e disa simptomave t\u00eb hiperaktivitetit, por nj\u00eb plan trajtimi p\u00ebrfshin edhe terapin\u00eb e sjelljes dhe k\u00ebshillimin e ofruar nga nj\u00eb mjek psikolog. Mund t\u00eb ndihmojn\u00eb edhe strategjit\u00eb e menaxhimit t\u00eb situat\u00ebs. Disa mjek\u00eb k\u00ebshillojn\u00eb t\u00eb b\u00ebhet nj\u00eb list\u00eb pun\u00ebsh dhe t\u00eb mbahet ajo pran\u00eb, disa t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb marr\u00ebsh frym\u00eb thell\u00eb dhe t\u2019u largoheni situatave kur keni tendenc\u00eb t\u00eb reagoni ashp\u00ebr ose t\u00eb nd\u00ebrprisni bised\u00ebn. Gjithashtu, mund t\u00eb merreni me gj\u00ebra q\u00eb ju qet\u00ebsojn\u00eb dhe relaksojn\u00eb, si kopshtaria apo gatimi.<\/p>\n<ol start=\"6\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjia e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb a-ja.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Nuk ka kur\u00eb q\u00eb sh\u00ebron hiperaktivitetin, por ila\u00e7et dhe terapit\u00eb e tjera mund t\u00eb ndihmojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb mbajtur n\u00ebn kontroll simptomat.<\/p>\n<ol start=\"7\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb a-ja.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Afro dy t\u00eb tretat e personave me hiperaktivitet marrin stimulant\u00eb, si Ritalin apo Adderall, q\u00eb nxisin dhe ekuilibrojn\u00eb nivelet e kimikateve t\u00eb trurit (neurotransmetues). Edhe mjekimet jostimuluese, t\u00eb cilat p\u00ebrfshijn\u00eb antidepresant\u00ebt dhe disa ila\u00e7e q\u00eb rregullojn\u00eb tensionin, mund t\u00eb ndihmojn\u00eb n\u00eb rregullimin e sjelljes s\u00eb njer\u00ebzve me k\u00ebt\u00eb \u00e7rregullim.<\/p>\n<ol start=\"8\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb b-ja.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Nuk ka test q\u00eb t\u00eb konfirmoj\u00eb nj\u00eb diagnoz\u00eb hiperaktiviteti. Para se t\u2019ju jap\u00eb nj\u00eb diagnoz\u00eb t\u00eb till\u00eb, doktori juaj duhet s\u00eb pari t\u00eb p\u00ebrjashtoj\u00eb \u00e7rregullimet e tjera serioze neurologjike q\u00eb kan\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtat simptoma, si sindroma e Turet\u00ebs, ng\u00ebr\u00e7i i trurit n\u00eb zon\u00ebn e t\u00ebmthit, niveli i lart\u00eb i plumbit n\u00eb gjak, hipo apo hipertiroidizmi, si edhe mosp\u00ebrputhjen e shikimit me d\u00ebgjimin.<\/p>\n<ol start=\"9\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb b-ja.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Jetesa apo puna n\u00eb nj\u00eb mjedis t\u00eb zhurmsh\u00ebm, hiperaktiv mund t\u00eb stresoj\u00eb dhe hutoj\u00eb nj\u00eb t\u00eb s\u00ebmur\u00eb me hiperaktivitet. Nj\u00eb mjedis i qet\u00eb, i organizuar, redukton shkaqet nxit\u00ebse dhe e lejon nj\u00eb t\u00eb rritur me k\u00ebt\u00eb \u00e7rregullim q\u00eb t\u00eb p\u00ebrqendrohet m\u00eb mir\u00eb.<\/p>\n<ol start=\"10\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb b-ja.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>N\u00ebse jeni hiperaktiv nuk do t\u00eb thot\u00eb se rrezikoheni nga \u00e7menduria, megjithat\u00eb, ky \u00e7rregullim shpesh shoq\u00ebrohet me probleme t\u00eb tjera, si ankthi, depresioni, \u00e7rregullimi bipolar dhe paaft\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar.<\/p>\n<ol start=\"11\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb b-ja.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Hiperaktiviteti nuk kufizohet vet\u00ebm te f\u00ebmij\u00ebt. N\u00eb fakt, edhe njer\u00ebz q\u00eb nuk jan\u00eb diagnostikuar kurr\u00eb n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri mund t\u00eb shfaqin n\u00eb mosh\u00eb t\u00eb rritur simptoma q\u00eb u shkaktojn\u00eb atyre probleme n\u00eb lidhje apo pun\u00eb. Shum\u00eb t\u00eb rritur nuk e kuptojn\u00eb se kan\u00eb hiperaktivitet dhe u duket se e kan\u00eb t\u00eb pamundur t\u00eb arrijn\u00eb objektivat e tyre.<\/p>\n<ol start=\"12\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb a-ja.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Studimet kan\u00eb treguar n\u00eb fakt se hiperaktiviteti prek m\u00eb shum\u00eb njer\u00ebzit q\u00eb u p\u00ebrkasin popullsive nomade. Shkenc\u00ebtar\u00ebt mendojn\u00eb se, tipare t\u00eb tilla, si sjellja impulsive, k\u00ebrkimi i risive dhe paparashikueshm\u00ebria mund t\u2019i ndihmojn\u00eb nomad\u00ebt t\u00eb gjejn\u00eb ushqimet dhe burime t\u00eb tjera. K\u00ebshtu pra, cil\u00ebsit\u00eb q\u00eb pengojn\u00eb njer\u00ebzit modern\u00eb t\u00eb punojn\u00eb n\u00eb zyra, mund t\u00eb ken\u00eb qen\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpar\u00ebsi p\u00ebr paraardh\u00ebsit e nomad\u00ebve.<\/p>\n<ol start=\"13\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb b-ja.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Te njer\u00ebzit me hiperaktivitet, kimikatet e trurit, t\u00eb quajtura neurotransmetues, jan\u00eb m\u00eb pak aktiv\u00eb n\u00eb zonat e trurit q\u00eb kontrollojn\u00eb v\u00ebmendjen. Shkenc\u00ebtar\u00ebt nuk e din\u00eb se \u00e7far\u00eb e shkakton k\u00ebt\u00eb \u00e7ekuilibrim kimik, por ata mendojn\u00eb se mund t\u00eb luajn\u00eb rol gjenet, sepse shpesh, ky \u00e7rregullim \u00ebsht\u00eb i trash\u00ebguar. Studimet kan\u00eb treguar gjithashtu lidhje mes hiperaktivitetit dhe ekspozimit t\u00eb bebes n\u00eb barkun e n\u00ebn\u00ebs ndaj cigareve dhe alkoolit.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Keni munges\u00eb p\u00ebrqendrimi, v\u00ebmendjeje dhe nuk ju z\u00eb vendi vend? Ndoshta vuani nga hiperaktiviteti, ose si\u00e7 quhet ndryshe, ADHD (attention deficit hyperactivity disorder-\u00e7rregullimi i hiperaktivitetit dhe mungesa e v\u00ebmendjes). Shum\u00eb t\u00eb rritur nuk e din\u00eb q\u00eb vuajn\u00eb nga kjo sindrom\u00eb, sepse nuk u \u00ebsht\u00eb diagnostikuar kurr\u00eb n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri. Studiuesit ende po p\u00ebrpiqen t\u00eb gjejn\u00eb hkaqet [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[],"class_list":["post-9936","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-test"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9936","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9936"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9936\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9936"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9936"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9936"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}