{"id":9634,"date":"2015-06-16T14:30:07","date_gmt":"2015-06-16T12:30:07","guid":{"rendered":"http:\/\/intervista.al\/web\/?p=9634"},"modified":"2015-06-16T12:26:58","modified_gmt":"2015-06-16T10:26:58","slug":"a-perfitoj-pension-si-i-riatdhesuar-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2015\/06\/a-perfitoj-pension-si-i-riatdhesuar-2\/","title":{"rendered":"A p\u00ebrfitoj pension si i riatdhesuar?"},"content":{"rendered":"<p><strong>&#8211; Jam emigrant n\u00eb Breshia t\u00eb Italis\u00eb, i dat\u00eblindjes 1949 dhe dua t\u00eb kthehem n\u00eb Shqip\u00ebri, sepse mosha q\u00eb kam dhe disa probleme sh\u00ebndet\u00ebsore m\u00eb b\u00ebjn\u00eb q\u00eb t\u00eb mos e p\u00ebrballoj pun\u00ebn n\u00eb nd\u00ebrtim. Kam filluar pun\u00eb n\u00eb vitin 2001 dhe kam gjithsej rreth 12 vite me kontribute. A mund t\u00eb p\u00ebrfitoj pension nga k\u00ebto vite q\u00eb kam n\u00eb Itali? <\/strong><\/p>\n<p><strong><em><u>Naim Balluku, Zv. President, p\u00ebrfaq\u00ebsues i deg\u00ebs INAS p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb: <\/u><\/em><\/strong>&#8211; I nderuar let\u00ebrshkrues, n\u00eb kuadrin e reformave \u201cMonti\u201d, n\u00eb Itali, ka ndryshime thelb\u00ebrsore n\u00eb legjislacionin e sigurimeve shoq\u00ebrore, q\u00eb lidhen kryesisht me zgjatjen e mosh\u00ebs s\u00eb p\u00ebrfitimit t\u00eb pensionit, duke e korrektuar me koeficientin e jet\u00ebgjat\u00ebsis\u00eb (speranza di vita) si dhe m\u00ebnyren e llogaritjes s\u00eb pensionit, t\u00eb cilat prekin sigurisht edhe emigrant\u00ebt shqiptar\u00eb n\u00eb Itali. K\u00ebshtu, mosha e daljes n\u00eb pension t\u00eb burrave, nga 65 vje\u00e7 q\u00eb ishte deri m\u00eb 31.12.2011, u b\u00eb 66 vje\u00e7 m\u00eb 1.1.2012, u rrit me 66 vite e 3 muaj nga 1 janar 2013 dhe n\u00eb vitin 2020, do barazohet mosha e daljes n\u00eb pension t\u00eb burrave dhe grave me 66 vite e 3 muaj. Nisur nga sa m\u00eb lart, p\u00ebr p\u00ebrfitimin e pensionit, aktualisht ka dy m\u00ebnyra llogaritjesh. Punonj\u00ebsit e siguruar deri n\u00eb dat\u00ebn 31.12.1995, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb daljes n\u00eb pension n\u00eb qoft\u00eb se mund t\u00eb plot\u00ebsojn\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn 20 vjet kontribute (1040 kontributet javore) dhe punonj\u00ebsit e siguruar pas dat\u00ebs 31.12.1995, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn e daljes n\u00eb pension n\u00eb qoft\u00eb se ata mund t\u00eb ken\u00eb jo m\u00eb pak se 5 vjet kontribute (260 jav\u00eb), t\u00eb cil\u00ebt e p\u00ebrfitojn\u00eb pensionin n\u00eb mosh\u00ebn 70 vje\u00e7;<\/p>\n<p>&#8211; Po k\u00ebshtu, pensionin e invaliditetit e p\u00ebrfitojn\u00eb punonj\u00ebsit q\u00eb rezultojn\u00eb me paaft\u00ebsi t\u00eb p\u00ebrhershme p\u00ebr t\u00eb kryer ndonj\u00eb pun\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb nj\u00eb s\u00ebmundjeje apo defekt fizik ose mendor me humbjen e mbi 74 % t\u00eb aft\u00ebsis\u00eb p\u00ebr pun\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt duhet t\u00eb ken\u00eb jo m\u00eb pak se 260 jav\u00eb (pes\u00eb vjet kontribute) nga t\u00eb cilat 156 jav\u00eb (tre vite kontribute) n\u00eb pes\u00eb vitet q\u00eb i paraprijn\u00eb dat\u00ebs se paraqitjes s\u00eb aplikimit. P\u00ebrsa u p\u00ebrket punonj\u00ebsve ekstrakomunitar\u00eb t\u00eb riatdhesuar, ata kan\u00eb disa favore dhe leht\u00ebsira, krahasuar me p\u00ebrfitimet e punonj\u00ebsve rezident\u00eb n\u00eb Itali, duke reduktuar mosh\u00ebn p\u00ebr p\u00ebrfitime. N\u00eb rast riatdhesimi p\u00ebrfundimtar, punonj\u00ebsit ekstrakomunitar\u00eb me kontrat\u00eb pune (me p\u00ebrjashtim t\u00eb kontrat\u00ebs sezonale), g\u00ebzojn\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn p\u00ebr p\u00ebrfitimin nga sigurimet shoq\u00ebrore n\u00eb Itali dhe p\u00ebrfitojn\u00eb t\u00eb tilla t\u00eb drejta, edhe kur nuk ekziston nj\u00eb marr\u00ebveshje reciproke me vendin e origjin\u00ebs (bazuar n\u00eb Ligjin Bossi \u2013 Fini, 18 paragrafi 13 i Ligjit 30 korrik 2002). Me miratimin dhe hyrjen n\u00eb fuqi t\u00eb Ligjit Bossi &#8211; Fini, ndryshoi edhe trajtimi i emigrant\u00ebve t\u00eb riatdhesuar, tani jo m\u00eb me kthimin e shum\u00ebs s\u00eb kontributeve t\u00eb paguara, por n\u00eb disa favore p\u00ebr p\u00ebrfitimin e pensioneve t\u00eb pleq\u00ebris\u00eb dhe familjare. P\u00ebr p\u00ebrfitimin e pensioneve t\u00eb pleq\u00ebris\u00eb, duhet t\u00eb dallojm\u00eb dy raste, sipas t\u00eb cilave, pensioni llogaritet me sistemin kontributiv, apo me sistemin retributiv (me pagat).1. N\u00eb rastin e par\u00eb, punonj\u00ebsit ekstrakomunitar\u00eb, t\u00eb pun\u00ebsuar mbas 1 janarit 1996, mund t\u00eb p\u00ebrfshihen p\u00ebr pension pleq\u00ebrie n\u00eb rast riatdhesimi, t\u00eb llogaritura me sistemin kontributiv, me plot\u00ebsimin e 66 viteve e 3 muaj (\u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb shtesa me koefi\u00e7ientin e jet\u00ebgjat\u00ebsis\u00eb), edhe n\u00ebse nuk kan\u00eb plot\u00ebsuar k\u00ebrkesat e parashikuara, pra, edhe n\u00ebse nuk kan\u00eb plot\u00ebsuar 20 vite kontribute. 2. N\u00eb rastin e dyt\u00eb, punonj\u00ebsit ekstrakomunitar\u00eb, t\u00eb pun\u00ebsuar para periudh\u00ebs 01.01. 1996, mund t\u00eb p\u00ebrfshihen, n\u00eb rast riatdhesimi, n\u00eb pension pleq\u00ebrie, t\u00eb llogaritur me sistemin retributiv, ose t\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00eb, vet\u00ebm kur plot\u00ebsojn\u00eb 66 vje\u00e7 e 3 muaj (\u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb shtesa me koefi\u00e7ientin e jet\u00ebgjat\u00ebsis\u00eb) si p\u00ebr burrat, ashtu dhe p\u00ebr grat\u00eb, vet\u00ebm kur plot\u00ebsojn\u00eb jo m\u00eb pak se 20 vite kontribute. Duke qen\u00eb se ju keni filluar pun\u00eb mbas vitit 1996, jeni n\u00eb kushtet e p\u00ebrfitimit t\u00eb pensionit t\u00eb pleq\u00ebris\u00eb sipas pik\u00ebs s\u00eb par\u00eb, pra, n\u00eb mosh\u00ebn 66 vje\u00e7 e 3 muaj dhe pa plot\u00ebsuar 20 vite kontribute, mjafton t\u00eb keni mbi 5 vite kontribute. P\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar statusin e t\u00eb riatdhesuarit, personi i interesuar duhet t\u00eb paraqes\u00eb pran\u00eb Konsullat\u00ebs Italiane k\u00ebta dokumente: &#8211; v\u00ebrtetim nga nj\u00ebsia vendore e pushtetit lokal t\u00eb zon\u00ebs, q\u00eb t\u00eb p\u00ebrmbaj\u00eb dat\u00ebn e sakt\u00eb t\u00eb hyrjes p\u00ebrfundimtare n\u00eb atdhe, si dhe adres\u00ebn e tij aktuale; fotokopje t\u00eb pasaport\u00ebs, duke p\u00ebrfshir\u00eb dhe faqen ku ndodhet vula e fundit e kthimit n\u00eb Shqip\u00ebri; v\u00ebrtetim nga organet kompetente (drejtorit\u00eb e tatimeve) n\u00eb atdhe q\u00eb kan\u00eb nd\u00ebrprer\u00eb aktivitetin e pun\u00ebs; dokumenti i \u00e7rregjistrimit nga komuna ku emigranti ka qen\u00eb banues n\u00eb Itali. K\u00ebta dokumente duhet t\u00eb p\u00ebrkthehen nga p\u00ebrkthyes t\u00eb miratuar nga Ambasada Italiane n\u00eb Tiran\u00eb, lista e s\u00eb cil\u00ebs ndodhet ne sitin e ambasad\u00ebs. Mbas p\u00ebrgatitjes s\u00eb k\u00ebtyre dokumenteve, personat e interesuar duhet t\u00eb l\u00ebn\u00eb nj\u00eb takim n\u00eb ambasad\u00eb, p\u00ebr t\u00eb paraqitur k\u00ebto dokumente dhe p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb statusin e t\u00eb riatdhesuarit. Mbas marrjes t\u00eb statusit t\u00eb t\u00eb riatdhesuarit, t\u00eb interesuarit duhet t\u00eb dor\u00ebzojn\u00eb aplikimin p\u00ebrmes kanaleve t\u00eb m\u00ebposhtme online pra n\u00eb internet:1. Web &#8211; N\u00ebp\u00ebrmjet portalit t\u00eb Institutit, www.inps.it servizi On-line \u2013 Servizi per il cittadino. 2. N\u00ebp\u00ebrmjet telefonit, duke k\u00ebrkuar Qendr\u00ebn e Kontaktit t\u00eb integruar n\u00eb numrin 803164 falas, ose nga nj\u00eb num\u00ebr celular nga 06.164.164.3. Nga institucionet dhe nd\u00ebrmjet\u00ebsuesit e autorizuar, si Patronatet, t\u00eb cilat u ofrojn\u00eb qytetar\u00ebve sh\u00ebrbimet e nevojshme telematike, falas. Si gjithnj\u00eb, Patronati INAS ALBANIA, do t\u2019ju asistoj\u00eb dhe ndihmoj\u00eb n\u00eb \u00e7do koh\u00eb, deri n\u00eb p\u00ebrmbylljen e t\u00eb gjitha procedurave. P\u00ebr trajtimin e pensioneve p\u00ebr t\u00eb riatdhesuarit, \u00ebsht\u00eb ngarkuar zyra INPS Peruxhia. Modularin q\u00eb duhet plot\u00ebsuar, e gjeni n\u00eb linkun e m\u00ebposht\u00ebm; <a href=\"http:\/\/vvvvvv.inps.it\/portale\/default.aspx?imenu=107vvamp;formspalladestramodulistica=truevvamp;sricerca=ap50\">http:\/\/www.inps.it\/portale\/default.aspx?imenu=107wamp;formspalladestramodulistica=truewamp;sricerca=ap50<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8211; Jam emigrant n\u00eb Breshia t\u00eb Italis\u00eb, i dat\u00eblindjes 1949 dhe dua t\u00eb kthehem n\u00eb Shqip\u00ebri, sepse mosha q\u00eb kam dhe disa probleme sh\u00ebndet\u00ebsore m\u00eb b\u00ebjn\u00eb q\u00eb t\u00eb mos e p\u00ebrballoj pun\u00ebn n\u00eb nd\u00ebrtim. Kam filluar pun\u00eb n\u00eb vitin 2001 dhe kam gjithsej rreth 12 vite me kontribute. A mund t\u00eb p\u00ebrfitoj pension nga k\u00ebto [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[40],"tags":[],"class_list":["post-9634","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualitet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9634","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9634"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9634\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9634"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9634"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9634"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}