{"id":9568,"date":"2015-06-08T18:00:53","date_gmt":"2015-06-08T16:00:53","guid":{"rendered":"http:\/\/intervista.al\/web\/?p=9568"},"modified":"2015-06-08T12:33:12","modified_gmt":"2015-06-08T10:33:12","slug":"per-shkak-te-ndotjes-bebet-lindin-me-te-vegjel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2015\/06\/per-shkak-te-ndotjes-bebet-lindin-me-te-vegjel\/","title":{"rendered":"P\u00ebr shkak t\u00eb ndotjes, bebet lindin m\u00eb t\u00eb vegj\u00ebl"},"content":{"rendered":"<p>Sipas nj\u00eb studimi t\u00eb koh\u00ebve t\u00eb fundit, grat\u00eb shtatz\u00ebna, t\u00eb cilat ekspozohen ndaj ndotjes s\u00eb ajrit n\u00eb jav\u00ebt e fundit t\u00eb shtatzanis\u00eb, lindin f\u00ebmij\u00eb me pesh\u00eb m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl. N\u00eb Pekin, gjat\u00eb ver\u00ebs s\u00eb vitit 2008, jan\u00eb marr\u00eb n\u00eb studim grat\u00eb q\u00eb kan\u00eb qen\u00eb nga fundi i shtatzanis\u00eb s\u00eb tyre. N\u00eb k\u00ebt\u00eb qytet shum\u00eb t\u00eb ndotur, autoritetet kineze kishin b\u00ebr\u00eb gjith\u00e7ka ishte e mundur p\u00ebr t\u00eb reduktuar ndotjen e ajrit gjat\u00eb Loj\u00ebrave Olimpike t\u00eb 2008-\u00ebs. K\u00ebto masa treguan se grat\u00eb q\u00eb kishin lindur gjat\u00eb k\u00ebsaj periudhe kishin b\u00ebr\u00eb bebe m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda se ato q\u00eb kishin lindur m\u00eb par\u00eb, ose m\u00eb pas.<\/p>\n<p>Studimi ka analizuar t\u00eb dh\u00ebnat e 83 672 lindjeve n\u00eb koh\u00ebn e duhur (37-42 jav\u00eb shtatzani) t\u00eb n\u00ebnave q\u00eb jetonin n\u00eb kat\u00ebr lagjet e Pekinit. Studiuesit kan\u00eb krahasuar pesh\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb lindur nga n\u00ebnat q\u00eb ishin 8 muajshe shtatz\u00ebn\u00eb gjat\u00eb Loj\u00ebrave Olimpike dhe Paraolimpike 2008 n\u00eb kryeqytetin kinez dhe atyre q\u00eb ishin n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin stad shtatzanie n\u00eb vitin 2007 dhe 2009, kur nivelet e ndotjes ishin normalisht m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha. Ata konstatuan se f\u00ebmij\u00ebt e lindur n\u00eb 2008-\u00ebn ishin mesatarisht 23 gram\u00eb m\u00eb shum\u00eb se ata t\u00eb lindur m\u00eb 2007-\u00ebn dhe 2009-\u00ebn. P\u00ebr t\u00eb reduktuar ndotjen n\u00eb Pekin gjat\u00eb LO, qeveria kineze kishte marr\u00eb masa drastike, si reduktimin e qarkullimit t\u00eb makinave, mbylljen e uzinave, apo pezullimin e projekteve t\u00eb nd\u00ebrtimit. K\u00ebto masa, q\u00eb m\u00eb von\u00eb u zbut\u00ebn shum\u00eb, kishin sjell\u00eb nj\u00eb pak\u00ebsim t\u00eb duksh\u00ebm t\u00eb pjes\u00ebzave t\u00eb vogla dhe gazrave ndot\u00ebs n\u00eb atmosfer\u00eb gjat\u00eb 6-7 jav\u00ebve t\u00eb LO. Jav\u00ebt e fundit t\u00eb shtatzanis\u00eb jan\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb ky\u00e7e p\u00ebr zhvillimin e fetusit, sidomos p\u00ebr sistemin nervor qendror, kardiovaskular dhe at\u00eb t\u00eb muskujve e skeletit.<\/p>\n<p>Rezultatet e k\u00ebtij studimi, sipas studiuesve, tregojn\u00eb se ndotja mund t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb ndikim n\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb t\u00eb zhvillimit t\u00eb fetusit. Sipas tyre, \u00ebsht\u00eb ende i panjohur mekanizmi biologjik q\u00eb i b\u00ebn bebet t\u00eb lindin me pesh\u00eb m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl, n\u00ebse n\u00ebna \u00ebsht\u00eb e ekspozuar ndaj ndotjes. Mund t\u00eb luajn\u00eb rol shum\u00eb faktor\u00eb, si nj\u00eb ndryshim n\u00eb placent\u00eb dhe nj\u00eb pak\u00ebsim i ushqimeve q\u00eb merr fetusi, q\u00eb mund t\u00eb reduktoj\u00eb rritjen e tij. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb ndotja n\u00eb Pekin \u00ebsht\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht e dukshme, metropole t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj p\u00ebrballen me t\u00eb nj\u00ebjtin problem t\u00eb cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb ajrit.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sipas nj\u00eb studimi t\u00eb koh\u00ebve t\u00eb fundit, grat\u00eb shtatz\u00ebna, t\u00eb cilat ekspozohen ndaj ndotjes s\u00eb ajrit n\u00eb jav\u00ebt e fundit t\u00eb shtatzanis\u00eb, lindin f\u00ebmij\u00eb me pesh\u00eb m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl. N\u00eb Pekin, gjat\u00eb ver\u00ebs s\u00eb vitit 2008, jan\u00eb marr\u00eb n\u00eb studim grat\u00eb q\u00eb kan\u00eb qen\u00eb nga fundi i shtatzanis\u00eb s\u00eb tyre. N\u00eb k\u00ebt\u00eb qytet shum\u00eb t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-9568","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-enciklopedi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9568","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9568"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9568\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9568"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9568"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9568"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}