{"id":8907,"date":"2015-04-16T16:00:26","date_gmt":"2015-04-16T14:00:26","guid":{"rendered":"http:\/\/intervista.al\/web\/?p=8907"},"modified":"2015-04-16T12:02:32","modified_gmt":"2015-04-16T10:02:32","slug":"test-cfare-dini-per-kripen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2015\/04\/test-cfare-dini-per-kripen\/","title":{"rendered":"Test \u00c7far\u00eb dini p\u00ebr krip\u00ebn?"},"content":{"rendered":"<p>1. Kripa dhe natriumi jan\u00eb e nj\u00ebjta gj\u00eb:<br \/>\na. E v\u00ebrtet\u00eb<br \/>\nb. G\u00ebnjesht\u00ebr<\/p>\n<p>2. Trupi ka nevoj\u00eb p\u00ebr natriumin, q\u00eb t\u00eb punojn\u00eb&#8230;<br \/>\na. Nervat<br \/>\nb. Muskujt<br \/>\nc. Sistemi i qarkullimit t\u00eb gjakut<br \/>\nd. T\u00eb gjitha s\u00eb bashku<\/p>\n<p>3. Shumica e natriumit n\u00eb diet\u00ebn e per\u00ebndimor\u00ebve vjen nga&#8230;<br \/>\na. Ushqimet e p\u00ebrpunuara<br \/>\nb. Kripa q\u00eb i shtoni gjell\u00ebs n\u00eb tavolin\u00eb<br \/>\nc. Kripa q\u00eb i hidhet gjell\u00ebs n\u00eb gatim<br \/>\nd. Asnj\u00ebra nga k\u00ebto<\/p>\n<p>4. Me cilin problem sh\u00ebndet\u00ebsor jan\u00eb t\u00eb lidhura dietat me shum\u00eb krip\u00eb?<br \/>\na. Me presionin e lart\u00eb t\u00eb gjakut<br \/>\nb. Me fibroz\u00ebn cistike<br \/>\nc. Me kancerin e gjoksit<br \/>\nd. Me t\u00eb gjitha k\u00ebto<\/p>\n<p>5. Nj\u00eb diet\u00eb me shum\u00eb krip\u00eb \u00ebsht\u00eb e keqe p\u00ebr presionin e lart\u00eb t\u00eb gjakut, pavar\u00ebsisht n\u00ebse personi \u00ebsht\u00eb fizikisht aktiv apo jo:<br \/>\na. E v\u00ebrtet\u00eb<br \/>\nb. G\u00ebnjesht\u00ebr<\/p>\n<p>6. Nj\u00eb diet\u00eb me shum\u00eb krip\u00eb mund t\u00eb ndikoj\u00eb n\u00eb s\u00ebmundjet e zemr\u00ebs:<br \/>\na. E v\u00ebrtet\u00eb<br \/>\nb. G\u00ebnjesht\u00ebr<\/p>\n<p>7. Sasia maksimale ditore e rekomanduar e natriumit te t\u00eb rriturit \u00ebsht\u00eb:<br \/>\na. 2\/3 e nj\u00eb luge \u00e7aji krip\u00eb<br \/>\nb. 1 lug\u00eb \u00e7aji krip\u00eb<br \/>\nc. 1 lug\u00eb gjelle krip\u00eb<br \/>\nd. 2 lug\u00eb gjelle krip\u00eb<\/p>\n<p>8. Ju duhet ta kufizoni sasin\u00eb e natriumit q\u00eb merrni n\u00eb 1500 mg n\u00eb dit\u00eb, n\u00ebse jeni:<br \/>\na. Mbi 50 vje\u00e7<br \/>\nb. Zezak<br \/>\nc. Diabetik<br \/>\nd. T\u00eb gjitha k\u00ebto<\/p>\n<p>9. Grat\u00eb zakonisht konsumojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb natrium se burrat:<br \/>\na. E v\u00ebrtet\u00eb<br \/>\nb. G\u00ebnjesht\u00ebr<\/p>\n<p>10. Natriumi, zakonisht, p\u00ebrdoret n\u00eb ushqime si&#8230;<br \/>\na. Lidh\u00ebs<br \/>\nb. Konservues<br \/>\nc. Forcon ngjyr\u00ebn<br \/>\nd. T\u00eb gjitha s\u00eb bashku<\/p>\n<p>11. Cili nga ushqimet e m\u00ebposhtme ka m\u00eb shum\u00eb natrium:<br \/>\na. Nj\u00eb filxhan me djath\u00eb t\u00eb njom\u00eb (i tipit cottage)<br \/>\nb. Nj\u00eb filxhan me miell q\u00eb fryhet vet\u00eb<br \/>\nc. Nj\u00eb filxhan me salc\u00eb domateje<br \/>\nd. Nj\u00eb filxhan me sup\u00eb kineze me makarona. <\/p>\n<p>12. Sa koh\u00eb i duhet shijes s\u00eb shumic\u00ebs s\u00eb personave t\u00eb p\u00ebrshtatet me nj\u00eb diet\u00eb me pak krip\u00eb:<br \/>\na. Dy dit\u00eb<br \/>\nb. Nj\u00eb jav\u00eb<br \/>\nc. 4-6 jav\u00eb<br \/>\nd. 8-12 jav\u00eb<\/p>\n<p>13. Kripa e detit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb alternativ\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb pak natrium.<br \/>\na. E v\u00ebrtet\u00eb<br \/>\nb. G\u00ebnjesht\u00ebr<\/p>\n<p>14. Shumica e pijeve sportive p\u00ebrmbajn\u00eb natrium.<br \/>\na. E v\u00ebrtet\u00eb<br \/>\nb. G\u00ebnjesht\u00ebr<\/p>\n<p>15. N\u00ebse etiketa e nj\u00eb produkti ushqimore thot\u00eb \u201cpa natrium\u201d (sodium-free), ai nuk p\u00ebrmban natrium.<br \/>\na. E v\u00ebrtet\u00eb<br \/>\nb. G\u00ebnjesht\u00ebr<\/p>\n<p>P\u00ebrgjigjet<br \/>\n1. P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb b-ja.<br \/>\nKripa p\u00ebrb\u00ebhet nga natriumi dhe klori (emri kimik, klorur natriumi). Ka edhe forma t\u00eb tjera t\u00eb natriumit n\u00eb ushqim, si soda e buk\u00ebs (bikarbonati i natriumit) dhe aditiv\u00ebt ushqimor\u00eb, si glutamat mononatriumi (MSG), nitriti i natriumit dhe benzoati i natriumit. \u00c7do form\u00eb e natriumit e shton doz\u00ebn e tij n\u00eb trup, por natriumi i krip\u00ebs p\u00ebrb\u00ebn 90% t\u00eb sasis\u00eb s\u00eb natriumit q\u00eb merr trupi juaj.<br \/>\n2. P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb d-ja.<br \/>\nTrupi i njeriut ka nevoj\u00eb p\u00ebr natrium q\u00eb t\u00eb punoj\u00eb si\u00e7 duhet. Natriumi na ndihmon t\u00eb mbajm\u00eb n\u00ebn kontroll presionin e gjakut, v\u00ebllimin e tij, si edhe p\u00ebr t\u00eb balancuar l\u00ebngjet e tjera t\u00eb trupit. Ai, gjithashtu, ndihmon edhe pun\u00ebn e nervave dhe muskujve, por trupi yn\u00eb ka nevoj\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr sasin\u00eb e natriumit q\u00eb ndodhet n\u00eb afro 2\/3 e nj\u00eb luge \u00e7aji krip\u00eb.<br \/>\n3. P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb a-ja.<br \/>\nVet\u00ebm 6% e sasis\u00eb ditore t\u00eb natriumit q\u00eb marrim, vjen nga kripa q\u00eb i shtojm\u00eb gjell\u00ebs n\u00eb tavolin\u00eb. 5% vjen nga kripa e hedhur n\u00eb gatim, 12% vjen nga burime natyrore t\u00eb natriumit, nd\u00ebrsa vler\u00ebsohet se 75% vjen nga ushqimet e p\u00ebrpunuara, apo t\u00eb restorantit. M\u00ebnyra m\u00eb e leht\u00eb p\u00ebr t\u00eb pak\u00ebsuar sasin\u00eb e natriumit \u00ebsht\u00eb t\u00eb ham\u00eb m\u00eb shum\u00eb ushqime t\u00eb p\u00ebrgatitura n\u00eb sht\u00ebpi, me p\u00ebrb\u00ebr\u00ebs t\u00eb fresk\u00ebt.<br \/>\n4. P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb a-ja.<br \/>\nMe sa dim\u00eb deri m\u00eb sot, problemi m\u00eb i madh sh\u00ebndet\u00ebsor i shkaktuar nga nj\u00eb diet\u00eb me shum\u00eb krip\u00eb \u00ebsht\u00eb presioni i lart\u00eb i gjakut. Zakonisht, sa m\u00eb shum\u00eb krip\u00eb t\u00eb konsumoni, aq m\u00eb shum\u00eb gjasa keni p\u00ebr presion t\u00eb lart\u00eb t\u00eb gjakut. Ky i fundit shton rrezikun p\u00ebr goditjen n\u00eb tru, problemet me veshkat, me zemr\u00ebn, verb\u00ebrimin dhe infarktet.<br \/>\n5. P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb b-ja.<br \/>\nJu mund t\u00eb pak\u00ebsoni efektet negative t\u00eb diet\u00ebs me shum\u00eb krip\u00eb duke b\u00ebr\u00eb aktivitet fizik. Studimet kan\u00eb treguar se, sa m\u00eb aktiv\u00eb t\u00eb jeni, aq m\u00eb pak ndikon sasia e krip\u00ebs n\u00eb presionin e gjakut. N\u00ebse nuk jeni aktiv\u00eb, ju duhet t\u00eb jeni edhe m\u00eb t\u00eb kujdessh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb ngr\u00ebn\u00eb m\u00eb pak krip\u00eb.<br \/>\n6. P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb a-ja.<br \/>\nKripa e shumt\u00eb mund t\u00eb ket\u00eb efekte negative te zemra, veshkat dhe en\u00ebt e gjakut. Sipas shkenc\u00ebtar\u00ebve, sasia e lart\u00eb e natriumit mund t\u00eb shtoj\u00eb rrezikun p\u00ebr infarkt apo goditje n\u00eb tru.<br \/>\n7. P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb a-ja.<br \/>\nShoqata Amerikane e Zemr\u00ebs k\u00ebshillon q\u00eb t\u00eb rriturit ta kufizojn\u00eb sasin\u00eb e natriumit q\u00eb marrin, n\u00eb m\u00eb pak se 1500 mg n\u00eb dit\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb e barabart\u00eb me afro 2\/3 e nj\u00eb luge \u00e7aji me krip\u00eb. Mesatarisht, amerikan\u00ebt marrin m\u00eb shum\u00eb se 3400 mg natrium n\u00eb dit\u00eb, ose sasin\u00eb q\u00eb ndodhet n\u00eb nj\u00eb lug\u00eb e gjysm\u00eb \u00e7aji me krip\u00eb.<br \/>\n8. P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb d-ja.<br \/>\nDisa njer\u00ebz jan\u00eb m\u00eb t\u00eb prirur p\u00ebr t\u00eb pasur presion t\u00eb lart\u00eb gjaku. P\u00ebr k\u00ebto grupe, p\u00ebrfshi njer\u00ebzit mbi 50 vje\u00e7, zezak\u00ebt dhe ata q\u00eb vuajn\u00eb nga diabeti, tensioni, apo s\u00ebmundje kronike t\u00eb veshkave, 1500 mg n\u00eb dit\u00eb \u00ebsht\u00eb sasia maksimale e natriumit e rekomanduar. Disa njer\u00ebz duhet t\u00eb marrin edhe m\u00eb pak.<br \/>\n9. P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb b-ja.<br \/>\nBurrat konsumojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb natrium sesa grat\u00eb, kryesisht sepse han\u00eb m\u00eb shum\u00eb. Mesatarisht, nj\u00eb burr\u00eb merr nd\u00ebrmjet 3100-4700 mg natrium n\u00eb dit\u00eb, nd\u00ebrsa nj\u00eb grua, 2300-3100 mg. Nutricionist\u00ebt gjithashtu rekomandojn\u00eb 2300 mg n\u00eb dit\u00eb p\u00ebr njer\u00ebzit e sh\u00ebndetsh\u00ebm t\u00eb mosh\u00ebs 2-50 vje\u00e7.<br \/>\n10. P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb d-ja.<br \/>\nNatriumi nuk ka vet\u00ebm cil\u00ebsi negative. Ai p\u00ebrdoret p\u00ebr t\u00eb lidhur dhe stabilizuar p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsit e nj\u00eb ushqimi, si dhe si konservues, nxit\u00ebs i aromave dhe i ngjyrave.<br \/>\n11. P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb b-ja.<br \/>\nNd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb mielli i zakonsh\u00ebm mund t\u00eb mos ket\u00eb fare natrium, ai q\u00eb fryhet vet\u00eb ka brenda sod\u00eb buke dhe krip\u00eb. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, ky miell b\u00ebn q\u00eb t\u00eb ket\u00eb shum\u00eb natrium n\u00eb ushqimet n\u00eb t\u00eb cilat ai p\u00ebrdoret (kek, biskota, etj). Mielli q\u00eb fryhet vet\u00eb p\u00ebrmban 350 mg natrium p\u00ebr \u00bc filxhan miell. Sipas OBSH-s\u00eb, ushqimet me miell kontribuojn\u00eb t\u00eb merren 354 mg natrium n\u00eb dit\u00eb n\u00eb diet\u00ebn e per\u00ebndimor\u00ebve. Burime t\u00eb tjera befasuese jan\u00eb n\u00ebnproduktet e qum\u00ebshtit (nj\u00eb filxhan me djath\u00eb cottage me pak yndyr\u00eb, p\u00ebrmban 918 mg), supat n\u00eb form\u00eb konserve, salcat dhe perimet (nj\u00eb filxhan salc\u00eb domateje ka 1284 mg) dhe sallamet (dy feta sallam kan\u00eb 822 mg).<br \/>\n12. P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb d-ja.<br \/>\nDuhet koh\u00eb q\u00eb ta m\u00ebsosh veten t\u00eb p\u00ebrdor\u00ebsh m\u00eb pak krip\u00eb. Shija e krip\u00ebs fitohet, sidomos n\u00eb mosh\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb. Kur jemi t\u00eb rritur, pas vitesh q\u00eb kemi ngr\u00ebn\u00eb ushqime shum\u00eb t\u00eb kripura, duhet t\u00eb b\u00ebjm\u00eb p\u00ebrpjekje t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr t\u00eb ndryshuar shijen. Ekspert\u00ebt thon\u00eb se duhen 8-12 jav\u00eb.<br \/>\n13. P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb b-ja.<br \/>\nKripa e detit, e gurit, etj, jan\u00eb e nj\u00ebjta gj\u00eb: Klorur natriumi dhe kan\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn sasi natriumi (40%). Ndryshimet jan\u00eb m\u00eb shum\u00eb n\u00eb tekstur\u00eb dhe shije. Kripa e gurit nxirret nga shk\u00ebmbinjt\u00eb e krip\u00ebs dhe asaj, shpesh, i shtohet edhe jodi. Kripa kosher p\u00ebrb\u00ebhet nga burime t\u00eb ngjashme, por ajo zakonisht nuk ka aditiv\u00eb dhe ka nj\u00eb tekstur\u00eb m\u00eb t\u00eb ashp\u00ebr. Kripa e detit, si\u00e7 e tregon edhe emri, prodhohet duke avulluar ujin e detit. P\u00ebr pasoj\u00eb, ajo ka nj\u00eb shije t\u00eb ndryshme. Si p\u00ebrfundim, mund t\u00eb themi se ato i japin trupit t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn sasi natriumi.<br \/>\n14. P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb a-ja.<br \/>\nShumica e pijeve sportive p\u00ebrmbajn\u00eb krip\u00ebra minerale q\u00eb ndodhen edhe n\u00eb trupin ton\u00eb. Ato p\u00ebrfshijn\u00eb natriumin, kaliumin dhe kal\u00e7iumin. K\u00ebto jan\u00eb futur n\u00eb pijet sportive, me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsojn\u00eb krip\u00ebrat minerale q\u00eb trupi i humbet bashk\u00eb me djers\u00ebn, kur st\u00ebrvitet. N\u00ebse ju i pini ato pa u djersitur ashtu si duhet p\u00ebr t\u00eb humbur k\u00ebto krip\u00ebra, ju mund t\u00eb shtoni sasin\u00eb e natriumit n\u00eb trup.<br \/>\n15. P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb b-ja.<br \/>\nSipas rregullave, lejohet q\u00eb nj\u00eb produkt t\u00eb quhet \u201cpa natrium\u201d, n\u00ebse ka deri n\u00eb 5mg p\u00ebr racion dhe \u201cme shum\u00eb pak natrium\u201d, n\u00ebse ai ka deri n\u00eb 35mg p\u00ebr racion. N\u00ebse produkti ka \u201cpak natrium\u201d, tregon q\u00eb ai ka 140 mg ose m\u00eb pak; \u201cme natrium t\u00eb reduktuar\u201d, tregon se niveli i zakonsh\u00ebm i natriumit \u00ebsht\u00eb ulur me t\u00eb pakt\u00ebn 25%. N\u00ebse produkti etiketohet \u201ci pakriposur\u201d, ose \u201cpa krip\u00eb shtes\u00eb\u201d, kjo do t\u00eb thot\u00eb se atij nuk i \u00ebsht\u00eb shtuar tjet\u00ebr krip\u00eb p\u00ebrve\u00e7 asaj q\u00eb ka normalisht ushqimi. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1. Kripa dhe natriumi jan\u00eb e nj\u00ebjta gj\u00eb: a. E v\u00ebrtet\u00eb b. G\u00ebnjesht\u00ebr 2. Trupi ka nevoj\u00eb p\u00ebr natriumin, q\u00eb t\u00eb punojn\u00eb&#8230; a. Nervat b. Muskujt c. Sistemi i qarkullimit t\u00eb gjakut d. T\u00eb gjitha s\u00eb bashku 3. Shumica e natriumit n\u00eb diet\u00ebn e per\u00ebndimor\u00ebve vjen nga&#8230; a. Ushqimet e p\u00ebrpunuara b. Kripa q\u00eb i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":8908,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[],"class_list":["post-8907","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-test"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8907","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8907"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8907\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8908"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8907"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8907"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8907"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}