{"id":8402,"date":"2015-03-18T16:30:32","date_gmt":"2015-03-18T15:30:32","guid":{"rendered":"http:\/\/intervista.al\/web\/?p=8402"},"modified":"2015-03-18T13:33:58","modified_gmt":"2015-03-18T12:33:58","slug":"pse-ha-ne-menyre-te-pakontrolluar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2015\/03\/pse-ha-ne-menyre-te-pakontrolluar\/","title":{"rendered":"Pse ha n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pakontrolluar?"},"content":{"rendered":"<p>Ngr\u00ebnia impulsive apo e pakontrolluar, nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00ebsoj si t\u00eb hash m\u00eb tep\u00ebr se \u00e7\u2019duhet n\u00eb nj\u00eb rast. Shum\u00eb njer\u00ebz han\u00eb shum\u00eb me raste, p\u00ebr shembull, n\u00eb festa, n\u00eb dit\u00eblindje, mbr\u00ebmjen e Vitit t\u00eb Ri, etj., nd\u00ebrsa njer\u00ebzit q\u00eb han\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pakontrolluar e b\u00ebjn\u00eb k\u00ebt\u00eb rregullisht, t\u00eb pakt\u00ebn nj\u00eb her\u00eb n\u00eb jav\u00eb, p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb 3 mujore, ose m\u00eb gjat\u00eb&#8230; <\/p>\n<p>Ndjesi turpi<br \/>\nNjer\u00ebzit q\u00eb han\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pakontrolluar, e ndjejn\u00eb veten sikur nuk mund ta kontrollojn\u00eb se sa shum\u00eb, bile edhe se \u00e7far\u00eb han\u00eb. Ata, shpesh, han\u00eb vet\u00ebm, derisa u dhemb stomaku, ose edhe kur nuk jan\u00eb fare t\u00eb uritur. Ndjenjat e fajit, turpit, apo trishtimi vijn\u00eb pas t\u00eb ngr\u00ebnit. Ata mund t\u00eb ndjehen kaq t\u00eb turp\u00ebruar p\u00ebr sjelljen e tyre, sa mundohen ta fshehin at\u00eb nga miqt\u00eb dhe t\u00eb af\u00ebrmit.<br \/>\n\u00cbsht\u00eb ndryshe nga bulimia<br \/>\nBulimia dhe ngr\u00ebnia e pakontrolluar nuk jan\u00eb nj\u00ebsoj, megjith\u00ebse kan\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtat simptoma. Edhe njer\u00ebzit me bulimi zakonisht han\u00eb shum\u00eb dhe mund t\u00eb ndjejn\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtat emocione negative, si humbja e kontrollit, turpit, apo fajit. Ndryshimi \u00ebsht\u00eb se njer\u00ebzit me bulimi, e \u201cshlyejn\u00eb\u201d gabimin m\u00eb pas, vjellin, ose mund t\u00eb p\u00ebrdorin laksativ\u00eb, apo diuretik\u00eb, ose t\u00eb b\u00ebjn\u00eb shum\u00eb fizkultur\u00eb. Shlyerja nuk \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e t\u00eb ngr\u00ebnit n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pakontrolluar.<br \/>\nKush \u00ebsht\u00eb n\u00eb rrezik<br \/>\n\u00c7dokush mund ta ket\u00eb k\u00ebt\u00eb \u00e7rregullim, pavar\u00ebsisht nga raca, seksi, mosha, apo pesha. Mendohet se m\u00eb shum\u00eb kan\u00eb gjasa ta ken\u00eb grat\u00eb, por edhe burrat nuk i shp\u00ebtojn\u00eb asaj. M\u00eb shum\u00eb se 6 milion\u00eb amerikan\u00eb, 2% burra dhe 3.5% gra, do ta ken\u00eb k\u00ebt\u00eb sindrom\u00eb n\u00eb nj\u00eb moment t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tyre. Burrat kan\u00eb m\u00eb shum\u00eb gjasa ta ken\u00eb n\u00eb mosh\u00ebn e pjekuris\u00eb, kurse nd\u00ebr adoleshent\u00ebt, 1.6% e tyre kan\u00eb ngr\u00ebnie t\u00eb pakontrolluar.<br \/>\nSi ndikon te pesha<br \/>\nShum\u00eb njer\u00ebz q\u00eb kan\u00eb sindrom\u00ebn e ngr\u00ebnies s\u00eb pakontrolluar kan\u00eb probleme me pesh\u00ebn. Nd\u00ebrmjet njer\u00ebzve me k\u00ebt\u00eb \u00e7rregullim, afro 2\/3 jan\u00eb obez\u00eb dhe nj\u00eb studim zbuloi se 30% e njer\u00ebzve q\u00eb b\u00ebjn\u00eb dieta, apo trajtime p\u00ebr r\u00ebnien n\u00eb pesh\u00eb, mund ta ken\u00eb at\u00eb. Njer\u00ebzit q\u00eb jan\u00eb mbipesh\u00eb apo obez\u00eb, gjithashtu, rrezikojn\u00eb p\u00ebr probleme sh\u00ebndeti, si s\u00ebmundje zemre, presion i lart\u00eb, apo diabet i tipit 2.<br \/>\nNjer\u00ebz me probleme mendore<br \/>\nShum\u00eb njer\u00ebz me ngr\u00ebnie t\u00eb pakontrolluar kan\u00eb edhe probleme t\u00eb tjera emocionale apo mendore, si depresion, ankth, \u00e7rregullim bipolar dhe abuzim me substanca t\u00eb ndryshme (droga, alkooli). Ata, gjithashtu, mund t\u00eb ndjehen t\u00eb stresuar, t\u00eb ken\u00eb probleme me gjumin dhe t\u00eb ken\u00eb vet\u00ebvler\u00ebsim t\u00eb ul\u00ebt ose turp nga trupi i tyre.<br \/>\nCilat jan\u00eb shkaqet e ngr\u00ebnies s\u00eb pakontrolluar?<br \/>\nEkspert\u00ebt nuk jan\u00eb t\u00eb sigurt p\u00ebr arsyet q\u00eb e shkaktojn\u00eb ngr\u00ebnien e pakontrolluar. N\u00eb t\u00eb mund t\u00eb jen\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb nj\u00eb p\u00ebrzierje faktor\u00ebsh, si trash\u00ebgimia, psikologjia dhe eksperiencat e jet\u00ebs. Mbajtja e dietave mund t\u00eb \u00e7oj\u00eb te ngr\u00ebnia impulsive, por ne nuk e dim\u00eb n\u00ebse \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm ky shkak. Disa njer\u00ebz mund t\u00eb jen\u00eb shum\u00eb t\u00eb ndjesh\u00ebm ndaj gj\u00ebrave q\u00eb kan\u00eb lidhje me ushqimin, si aromat dhe pamja e tyre. \u00c7rregullimi mund t\u00eb vij\u00eb edhe nga ngjarjet stresante, ose traumatike t\u00eb jet\u00ebs, si vdekja e nj\u00eb af\u00ebrmi, apo ngacmimi p\u00ebr shkak t\u00eb pesh\u00ebs.<br \/>\n\u00cbsht\u00eb e mundur t\u00eb sh\u00ebrohesh<br \/>\nN\u00ebse mendoni se mund ta keni k\u00ebt\u00eb lloj \u00e7rregullimi, dijeni se mund t\u00eb trajtoheni prej tij me sukses. Hapi i par\u00eb \u00ebsht\u00eb diagnostikimi. P\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb di\u00e7ka t\u00eb till\u00eb, doktori, apo profesionist\u00eb t\u00eb tjer\u00eb do t\u00eb b\u00ebjn\u00eb nj\u00eb ekzaminim fizik dhe do t\u2019ju b\u00ebjn\u00eb pyetje p\u00ebr zakonet n\u00eb t\u00eb ngr\u00ebn\u00eb, sh\u00ebndetin emocional, imazhin q\u00eb keni p\u00ebr trupin dhe ndjesit\u00eb kundrejt ushqimit.<br \/>\nTrajtimi<br \/>\nK\u00ebshillimi nga nj\u00eb psikiat\u00ebr, ose psikanalist \u00ebsht\u00eb ky\u00e7 n\u00ebse keni probleme emocionale. K\u00ebshillat e tyre kan\u00eb p\u00ebr q\u00ebllim ndryshimin e mendimeve negative q\u00eb mund t\u00eb nxisin ngr\u00ebnien impulsive. Terapia nd\u00ebrpersonale b\u00ebhet n\u00ebse keni probleme n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie. Gjithashtu, mund t\u2019i k\u00ebrkoni ndihm\u00eb nj\u00eb nutricionisti p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar zakone t\u00eb sh\u00ebndetshme t\u00eb t\u00eb ngr\u00ebnit dhe mbani nj\u00eb ditar t\u00eb t\u00eb ngr\u00ebnit, kur jeni duke u sh\u00ebruar.<br \/>\nMjekimi<br \/>\nDisa ila\u00e7e, si antidepresiv\u00ebt, ose ato kund\u00ebr ng\u00ebr\u00e7eve, q\u00eb jan\u00eb t\u00eb aft\u00eb t\u00eb t\u00eb ndihmojn\u00eb t\u00eb kontrollosh d\u00ebshir\u00ebn p\u00ebr t\u00eb ngr\u00ebn\u00eb, mund t\u00eb jen\u00eb t\u00eb dobishme p\u00ebr njer\u00ebzit q\u00eb han\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb impulsive, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00ebse bashk\u00ebpunohet edhe me nj\u00eb specialist. P\u00ebr t\u00eb trajtuar k\u00ebt\u00eb \u00e7rregullim, nuk ka ila\u00e7e specifike, por doktori juaj mund t\u2019ju jap\u00eb ndonj\u00eb ila\u00e7 n\u00ebse e gjykon t\u00eb nevojshme.<br \/>\nR\u00ebnia n\u00eb pesh\u00eb te njer\u00ebzit me k\u00ebt\u00eb \u00e7rregullim<br \/>\nNgr\u00ebna impulsive mund t\u00eb shkaktoj\u00eb shtimin n\u00eb pesh\u00eb dhe t\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsoj\u00eb pun\u00ebn p\u00ebr t\u00eb mbajtur diet\u00eb. Si pjes\u00eb e trajtimit t\u00eb tyre, njer\u00ebzit me k\u00ebt\u00eb \u00e7rregullim mund t\u00eb ken\u00eb nevoj\u00eb edhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb. Programet tradicionale p\u00ebr r\u00ebnien n\u00eb pesh\u00eb mund t\u00eb ndihmojn\u00eb, por disa njer\u00ebz e kan\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb me dietat strikte. Pyetni doktorin tuaj n\u00ebse mund t\u00eb ndiqni nj\u00eb program t\u00eb specializuar p\u00ebr r\u00ebnien n\u00eb pesh\u00eb, p\u00ebr njer\u00ebzit q\u00eb kan\u00eb sindrom\u00ebn e ngr\u00ebnies impulsive.<br \/>\nParandalimi<br \/>\nN\u00ebse ju jeni n\u00eb rrezik p\u00ebr nj\u00eb \u00e7rregullim t\u00eb till\u00eb, mund t\u00eb merrni masa p\u00ebr ta evituar at\u00eb. Vrojtojeni veten n\u00ebse keni ndjesi t\u00eb tilla, si: faj, turp, apo ndjeheni impulsiv\u00eb kur shihni nj\u00eb lloj ushqimi, ose keni nj\u00eb vet\u00ebvler\u00ebsim t\u00eb ul\u00ebt. N\u00ebse keni k\u00ebto probleme, ose \u00e7rregullimet n\u00eb t\u00eb ngr\u00ebn\u00eb jua d\u00ebmtojn\u00eb jet\u00ebn n\u00eb familje, flisni me nj\u00eb doktor apo terapist. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ngr\u00ebnia impulsive apo e pakontrolluar, nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00ebsoj si t\u00eb hash m\u00eb tep\u00ebr se \u00e7\u2019duhet n\u00eb nj\u00eb rast. Shum\u00eb njer\u00ebz han\u00eb shum\u00eb me raste, p\u00ebr shembull, n\u00eb festa, n\u00eb dit\u00eblindje, mbr\u00ebmjen e Vitit t\u00eb Ri, etj., nd\u00ebrsa njer\u00ebzit q\u00eb han\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pakontrolluar e b\u00ebjn\u00eb k\u00ebt\u00eb rregullisht, t\u00eb pakt\u00ebn nj\u00eb her\u00eb n\u00eb jav\u00eb, p\u00ebr [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":8403,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[],"class_list":["post-8402","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-shendet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8402","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8402"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8402\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8403"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8402"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8402"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8402"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}