{"id":7771,"date":"2015-02-11T17:00:00","date_gmt":"2015-02-11T16:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/intervista.al\/web\/?p=7771"},"modified":"2015-02-11T11:19:01","modified_gmt":"2015-02-11T10:19:01","slug":"europa-mund-te-dergoje-njerez-ne-anen-e-erret-te-henes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2015\/02\/europa-mund-te-dergoje-njerez-ne-anen-e-erret-te-henes\/","title":{"rendered":"Europa mund t\u00eb d\u00ebrgoj\u00eb njer\u00ebz n\u00eb an\u00ebn e err\u00ebt t\u00eb H\u00ebn\u00ebs"},"content":{"rendered":"<p>A duhet t\u00eb d\u00ebrgojm\u00eb p\u00ebrs\u00ebri njer\u00ebz n\u00eb H\u00ebn\u00eb? Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb Elon Musk (manjat), Mars One, bile edhe Nasa e kan\u00eb p\u00ebrqendruar v\u00ebmendjen e tyre te planeti i kuq, jan\u00eb t\u00eb shumt\u00eb ata q\u00eb mendojn\u00eb se H\u00ebna \u00ebsht\u00eb nj\u00eb opsion m\u00eb i mir\u00eb p\u00ebr eksplorimin e hap\u00ebsir\u00ebs. Agjencia Hap\u00ebsinore Evropiane (ESA) \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prej k\u00ebtyre dhe ajo sapo ka b\u00ebr\u00eb nj\u00eb video t\u00eb re q\u00eb thot\u00eb se H\u00ebna p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb hap t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm dhe thelb\u00ebsor p\u00ebr t\u00eb ardhmen e njer\u00ebzimit.<br \/>\n\u201cN\u00eb t\u00eb ardhmen, H\u00ebna mund t\u00eb b\u00ebhet nj\u00eb vend ku kombet e ndryshme t\u00eb bot\u00ebs mund t\u00eb mblidhen s\u00eb bashku p\u00ebr t\u00eb kuptuar origjin\u00ebn ton\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt, p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar nj\u00eb t\u00eb ardhme t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt dhe p\u00ebr t\u00eb ndar\u00eb nj\u00eb udh\u00ebtim t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt n\u00eb hap\u00ebsir\u00eb. Nj\u00eb vend ku ne mund t\u00eb m\u00ebsojm\u00eb t\u00eb l\u00ebvizim m\u00eb tutje n\u00eb sistemin diellor\u201d, shpjegon ESA n\u00eb videon me titull \u201cDestinacioni: H\u00ebna\u201d. ESA parashikon misione t\u00eb ardhshme ne an\u00ebn e  larg\u00ebt t\u00eb H\u00ebn\u00ebs, t\u00eb njohur edhe si ana e err\u00ebt e saj, sepse nuk shihet fare nga Toka (megjith\u00ebse nuk \u00ebsht\u00eb e zhytur aspak n\u00eb err\u00ebsir\u00eb). Ky reliev i panjohur \u00ebsht\u00eb i thyer, i p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga kratere t\u00eb formuar nga p\u00ebrplasjet e b\u00ebra aty me miliarda vjet, p\u00ebrfshi k\u00ebtu edhe nj\u00eb nga krateret e k\u00ebtij lloji, m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb sistemit ton\u00eb diellor, basenin e Polit t\u00eb Jugut, Aitken. Shkenc\u00ebtar\u00ebt mendojn\u00eb se ky krater \u00ebsht\u00eb formuar 4 miliard\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb. Brenda k\u00ebtij krateri 13 kilometra t\u00eb thell\u00eb, ka pjes\u00eb q\u00eb ndodhen n\u00eb err\u00ebsir\u00eb t\u00eb plot\u00eb, por n\u00eb buz\u00ebt e tij ndodhen male t\u00eb larta q\u00eb jan\u00eb pothuajse gjithmon\u00eb t\u00eb ndri\u00e7uara nga drita e diellit. Pik\u00ebrisht n\u00eb k\u00ebto male h\u00ebnore, ESA ka nd\u00ebrmend t\u00eb \u00e7oj\u00eb robot\u00eb dhe mbase, edhe njer\u00ebz.<br \/>\nNjer\u00ebzimi nuk ka shkelur kurr\u00eb m\u00eb par\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb an\u00eb t\u00eb larg\u00ebt t\u00eb H\u00ebn\u00ebs. T\u00eb par\u00ebt q\u00eb e studiuan k\u00ebt\u00eb an\u00eb t\u00eb fshehur t\u00eb saj ishin sovjet\u00ebt, n\u00eb vitin 1959, kur d\u00ebrguan anijen kozmike Luna 3. Kjo anije mori 18 fotografi, t\u00eb cilat u vun\u00eb n\u00eb atlasin e par\u00eb t\u00eb publikuar me foto t\u00eb an\u00ebs s\u00eb larg\u00ebt t\u00eb H\u00ebn\u00ebs. Malet rrotull buz\u00ebve t\u00eb kraterit jan\u00eb nj\u00eb vend ideal p\u00ebr t\u2019u eksploruar, sepse ato \u201cjan\u00eb pothuajse gjithmon\u00eb t\u00eb ndri\u00e7uara nga dielli dhe japin mund\u00ebsi t\u00eb kesh pamje spektakolare t\u00eb kratereve dhe relievit posht\u00eb tyre\u201d. Por k\u00ebto nuk jan\u00eb arsyet e vetme. N\u00eb vitin 2009, NASA d\u00ebrgoi nj\u00eb satelit p\u00ebr t\u00eb vrojtuar k\u00ebt\u00eb krater t\u00eb H\u00ebn\u00ebs. Instrumentet e prek\u00ebn tok\u00ebn me nj\u00eb shpejt\u00ebsi prej 9000km\/or\u00eb dhe analizuan p\u00ebrb\u00ebrjen kimike t\u00eb materialit posht\u00eb sip\u00ebrfaqes, duke zbuluar n\u00eb to uj\u00eb t\u00eb ngrir\u00eb.<br \/>\nDuke \u00e7uar misione t\u00eb tjera n\u00eb H\u00ebn\u00eb, ne do t\u00eb mund t\u2019u p\u00ebrgjigjemi pyetjeve si: Ka uj\u00eb n\u00eb ndonj\u00eb vend tjet\u00ebr n\u00eb H\u00ebn\u00eb? N\u00ebse po, \u00e7far\u00eb sasie? Nga ka ardhur ky uj\u00eb? \u00c7far\u00eb na m\u00ebson kjo mbi origjin\u00ebn e ujit dhe jet\u00ebs n\u00eb Tok\u00eb? N\u00ebse provohet q\u00eb H\u00ebna ka nj\u00eb sasi t\u00eb mjaftueshme uji n\u00ebn sip\u00ebrfaqen e saj, at\u00ebhere brezat e ardhsh\u00ebm mund t\u00eb p\u00ebrdorin atomet e hidrogjenit dhe oksigjenit, si l\u00ebnd\u00eb djeg\u00ebse p\u00ebr anijet kozmike. \u201cKjo l\u00ebnd\u00eb djeg\u00ebse do t\u00eb na \u00e7oj\u00eb m\u00eb larg n\u00eb sistemin diellor, n\u00eb destinacionet e ardhshme t\u00eb udh\u00ebtimit ton\u00eb n\u00ebp\u00ebr kozmos\u201d, p\u00ebrfundon videoja. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>A duhet t\u00eb d\u00ebrgojm\u00eb p\u00ebrs\u00ebri njer\u00ebz n\u00eb H\u00ebn\u00eb? Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb Elon Musk (manjat), Mars One, bile edhe Nasa e kan\u00eb p\u00ebrqendruar v\u00ebmendjen e tyre te planeti i kuq, jan\u00eb t\u00eb shumt\u00eb ata q\u00eb mendojn\u00eb se H\u00ebna \u00ebsht\u00eb nj\u00eb opsion m\u00eb i mir\u00eb p\u00ebr eksplorimin e hap\u00ebsir\u00ebs. Agjencia Hap\u00ebsinore Evropiane (ESA) \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prej k\u00ebtyre dhe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":7772,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-7771","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-enciklopedi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7771","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7771"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7771\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7772"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7771"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7771"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7771"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}