{"id":7456,"date":"2015-01-20T13:30:27","date_gmt":"2015-01-20T12:30:27","guid":{"rendered":"http:\/\/intervista.al\/web\/?p=7456"},"modified":"2015-01-20T12:33:57","modified_gmt":"2015-01-20T11:33:57","slug":"eshte-zbuluar-nje-asteroid-me-madhesine-e-nje-mali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2015\/01\/eshte-zbuluar-nje-asteroid-me-madhesine-e-nje-mali\/","title":{"rendered":"\u00cbsht\u00eb zbuluar nj\u00eb asteroid me madh\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb mali"},"content":{"rendered":"<p>Vladimir Lipunov, profesor n\u00eb Universitetin Shkencor t\u00eb Mosk\u00ebs, ka zbuluar nj\u00eb asteroid, i cili i afrohet Tok\u00ebs \u00e7do tre vjet. Shkenc\u00ebtari rus, q\u00eb i ka v\u00ebn\u00eb asteroidit emrin \u201c2014 UR116\u00bb, ka th\u00ebn\u00eb se ai p\u00ebr momentin nuk p\u00ebrb\u00ebn rrezik p\u00ebr planetin ton\u00eb, por n\u00ebse do t\u00eb p\u00ebrplasej me ne, fuqia e k\u00ebsaj p\u00ebrplasjeje do t\u00eb ishte 1000 her\u00eb m\u00eb e madhe se ajo e meteorit me madh\u00ebsi sa nj\u00eb autobus q\u00eb u p\u00ebrplas n\u00eb Rusi, n\u00eb vitin 2013. Ky i fundit hyri n\u00eb atmosfer\u00ebn e Tok\u00ebs n\u00eb qytetin e \u00c7eljabinskit dhe shkaktoi nj\u00eb s\u00ebr\u00eb shp\u00ebrthimesh, q\u00eb thyen dritaret dhe d\u00ebmtuan nd\u00ebrtesat me nj\u00eb rreze prej disa kilometrash rreth e rrotull.<br \/>\nProfesori Lipunov tha se \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb p\u00ebrllogaris\u00ebsh orbit\u00ebn e shk\u00ebmbinjve t\u00eb till\u00eb si \u201c2014 UR116\u00bb, sepse trajektorja e tyre ndryshon vazhdimisht p\u00ebr shkak t\u00eb t\u00ebrheqjes s\u00eb r\u00ebndes\u00ebs s\u00eb planeteve t\u00eb tjer\u00eb. Ai ka th\u00ebn\u00eb se ekzistenca e k\u00ebtij asteroidi provon se sa pak din\u00eb shkenc\u00ebtar\u00ebt p\u00ebr asteroid\u00ebt e tjer\u00eb q\u00eb mund t\u2019i shkaktojn\u00eb d\u00ebme planetit ton\u00eb. Nga 100 mij\u00eb objekte q\u00eb i afrohen Tok\u00ebs dhe jan\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj sa t\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb rrezik, vet\u00ebm 11 mij\u00eb jan\u00eb zbuluar dhe kataloguar deri tani. Megjithat\u00eb, NASA ka th\u00ebn\u00eb se asteroidi 2014 UR116 nuk ka kaluar aq af\u00ebr Tok\u00ebs sa t\u00eb konsiderohet si k\u00ebrc\u00ebnim. \u201cMegjith\u00ebse ky asteroid me diamet\u00ebr 400 metra ka nj\u00eb orbit\u00eb rreth Diellit q\u00eb zgjat tre vjet dhe i afrohet periodikisht Tok\u00ebs, ai nuk p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb rrezik, sepse rruga e orbit\u00ebs s\u00eb tij nuk i afrohet shum\u00eb orbit\u00ebs s\u00eb Tok\u00ebs\u201d, kan\u00eb th\u00ebn\u00eb z\u00ebdh\u00ebn\u00ebsit e NASA. Para disa jav\u00ebsh, shkenc\u00ebtar\u00ebt e gjith\u00eb bot\u00ebs u mblodh\u00ebn p\u00ebr t\u00eb paralajm\u00ebruar se asteroid\u00ebt mund t\u2019i jepnin fund njer\u00ebzimit n\u00ebse nuk b\u00ebhen m\u00eb shum\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u2019i zbuluar dhe shkat\u00ebrruar ata. \u201cNjer\u00ebzit e lasht\u00eb kishin t\u00eb drejt\u00eb kur mendonin se qielli dhe l\u00ebvizja e trupave qiellore ndikojn\u00eb n\u00eb jet\u00ebn n\u00eb Tok\u00eb, vet\u00ebm se jo n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn q\u00eb ata e imagjinonin\u201d, ka th\u00ebn\u00eb nj\u00ebri prej shkenc\u00ebtar\u00ebve. \u201cNganj\u00ebher\u00eb k\u00ebta trupa qiellor\u00eb drejtohen drejt Tok\u00ebs; ja p\u00ebrsa \u00ebsht\u00eb misioni yn\u00eb t\u2019i gjejm\u00eb asteroid\u00ebt, para se t\u00eb na gjejn\u00eb ata neve\u201d. Ekzistojn\u00eb sisteme p\u00ebr t\u00eb zbuluar asteroid\u00ebt e m\u00ebdhenj, por studimet e fundit kan\u00eb treguar se edhe shk\u00ebmbinjt\u00eb e vegj\u00ebl, me rreze 50 metra, jan\u00eb aq t\u00eb m\u00ebdhenj sa t\u00eb shkaktojn\u00eb d\u00ebme n\u00eb Tok\u00eb. \u201cNASA ka b\u00ebr\u00eb nj\u00eb pun\u00eb shum\u00eb t\u00eb mir\u00eb n\u00eb gjetjen e objekteve t\u00eb m\u00ebdhenj, t\u00eb p\u00ebrmasave q\u00eb mund t\u00eb shkat\u00ebrrojn\u00eb rac\u00ebn njer\u00ebzore\u201d, tha Ed Lu, nj\u00eb astronaut q\u00eb ka b\u00ebr\u00eb tre udh\u00ebtime n\u00eb hap\u00ebsir\u00eb, n\u00eb Stacionin Hap\u00ebsinor Nd\u00ebrkomb\u00ebtar. \u201cJan\u00eb ata q\u00eb mund t\u00eb shkat\u00ebrrojn\u00eb nj\u00eb qytet, ose t\u00eb d\u00ebmtojn\u00eb ekonomin\u00eb e nj\u00eb vendi p\u00ebr 200 vjet q\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb problem\u201d, tha ai. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vladimir Lipunov, profesor n\u00eb Universitetin Shkencor t\u00eb Mosk\u00ebs, ka zbuluar nj\u00eb asteroid, i cili i afrohet Tok\u00ebs \u00e7do tre vjet. Shkenc\u00ebtari rus, q\u00eb i ka v\u00ebn\u00eb asteroidit emrin \u201c2014 UR116\u00bb, ka th\u00ebn\u00eb se ai p\u00ebr momentin nuk p\u00ebrb\u00ebn rrezik p\u00ebr planetin ton\u00eb, por n\u00ebse do t\u00eb p\u00ebrplasej me ne, fuqia e k\u00ebsaj p\u00ebrplasjeje do t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-7456","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-enciklopedi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7456","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7456"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7456\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7456"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7456"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7456"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}