{"id":7077,"date":"2014-12-16T10:23:58","date_gmt":"2014-12-16T09:23:58","guid":{"rendered":"http:\/\/intervista.al\/web\/?p=7077"},"modified":"2014-12-16T10:23:58","modified_gmt":"2014-12-16T09:23:58","slug":"robotet-i-ngasin-makinat-me-mire-se-njerezit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2014\/12\/robotet-i-ngasin-makinat-me-mire-se-njerezit\/","title":{"rendered":"Robot\u00ebt i ngasin makinat m\u00eb mir\u00eb se njer\u00ebzit"},"content":{"rendered":"<p>N\u00eb fillim, le t\u00eb p\u00ebrcaktojm\u00eb konceptin \u201cT\u00eb ngas\u00ebsh makin\u00ebn mir\u00eb\u201d. \u00c7\u2019do t\u00eb thot\u00eb kjo, si p\u00ebrcaktohet konkretisht n\u00eb praktik\u00eb? Zakonisht, shofer\u00ebt me p\u00ebrvoj\u00eb marrin dy t\u00eb dh\u00ebna, mbajn\u00eb parasysh dy parametra, mbi t\u00eb cilat mb\u00ebshteten p\u00ebr t\u00eb vler\u00ebsuar cil\u00ebsisht \u201cngarjen e makin\u00ebs\u201d. S\u00eb pari, thon\u00eb ata, kur \u00ebsht\u00eb n\u00eb duar t\u00eb sigurta, makina nuk duket se udh\u00ebton mbi tok\u00eb, as tronditet dhe as shkon sipas tekave t\u00eb saj, sa majtas-djathtas, nuk p\u00ebrkundet si djep, por rr\u00ebshqet \u00ebmb\u00ebl si nj\u00eb motovedet\u00eb mbi sip\u00ebrfaqen e qet\u00eb t\u00eb detit dhe, e dyta, vler\u00ebsimin profesional t\u00eb shoferit mund ta b\u00ebsh n\u00eb baz\u00eb t\u00eb aft\u00ebsis\u00eb s\u00eb tij p\u00ebr t\u00eb reaguar shpejt ndaj \u00e7do t\u00eb papriture, p\u00ebr t\u2019i dal\u00eb p\u00ebrpara \u00e7do rreziku q\u00eb mund t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnoj\u00eb gjat\u00eb udh\u00ebtimit jet\u00ebn e tij dhe t\u00eb pasagjer\u00ebve, por edhe at\u00eb t\u00eb \u00e7do qenieje t\u00eb gjall\u00eb q\u00eb i del p\u00ebrpara. Por, a mund t\u2019i plot\u00ebsojn\u00eb k\u00ebta dy parametra robot\u00ebt? Sipas inxhinierit Kris Urmson, specialist n\u00eb kompanin\u00eb Google, q\u00eb ka marr\u00eb p\u00ebrsip\u00ebr eksperimentin p\u00ebr t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsuar shofer\u00ebt me robot\u00eb, n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim, ata (robot\u00ebt) i tejkalojn\u00eb edhe shofer\u00ebt m\u00eb t\u00eb mir\u00eb. Ai e ka nxjerr\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrfundim nga nj\u00eb udh\u00ebtim eksperimental q\u00eb organizoi kjo kompani para disa koh\u00ebsh, n\u00eb t\u00eb cilin mor\u00ebn pjes\u00eb makina t\u00eb markave Prius dhe Leksus n\u00ebp\u00ebr rrug\u00ebt e Kalifornis\u00eb dhe t\u00eb Nevad\u00ebs, duke p\u00ebrshkuar me mij\u00ebra kilometra pa asnj\u00eb aksident ose devijim nga programi. Analizat konkrete t\u00eb informacioneve t\u00eb marra, treguan se makinat frenonin shum\u00eb m\u00eb rrall\u00eb sesa njer\u00ebzit, se distancat mes tyre respektoheshin me rigorozitet, se robot\u00ebt u shmangeshin p\u00ebrplasjeve me makinat q\u00eb u dilnin p\u00ebrpara, shum\u00eb m\u00eb me shkatht\u00ebsi sesa njer\u00ebzit, etj. Kompania Google ka filluar eksperimentet me rot\u00ebt q\u00eb n\u00eb vitin 2010. Fillimisht, n\u00eb krah t\u00eb robotit q\u00ebndronte nj\u00eb specialist i gatsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb situat\u00ebn n\u00eb dor\u00eb n\u00eb rast se do t\u00eb dilnin probleme, por ata nuk nd\u00ebrhyn\u00eb pothuajse n\u00eb asnj\u00eb rast. Ligjet e Kalifornis\u00eb, Nevad\u00ebs dhe Florid\u00ebs lejojn\u00eb testimin e makinave t\u00eb drejtuara nga robot\u00ebt n\u00eb rrug\u00ebt komunale. Sipas ligjeve t\u00eb k\u00ebtyre shteteve, p\u00ebrgjegj\u00ebsia n\u00eb raste aksidentesh bie mbi prodhuesit. Makinat n\u00eb rastin e eksperimentit ishin pajisur me aparate q\u00eb informonin nga \u00e7do larg\u00ebsi qendr\u00ebn p\u00ebr mbar\u00ebvajtjen e eksperimentit. M\u00eb tej, inxhinieri Urmson thot\u00eb se gjat\u00eb p\u00ebrshkimit t\u00eb mij\u00ebra kilometrave pati vet\u00ebm nj\u00eb mund\u00ebsi aksidenti: Kur nj\u00eb automobil tjet\u00ebr e parakaloi robotin mu para semaforit, por ai \u201cnuk e prishi gjakun fare\u201d, as shau e as e k\u00ebrc\u00ebnoi, sikurse do t\u00eb b\u00ebnte \u00e7do shofer n\u00eb bot\u00eb, por u t\u00ebrhoq dhe i \u201chapi rrug\u00eb\u201d shkel\u00ebsit t\u00eb rregullores duke frenuar leht\u00eb, pa nxitim dhe nervoziz\u00ebm&#8230; E kuptuat, se pse tani, sidomos pas k\u00ebtij eksperimenti, specialist\u00ebt e Google jan\u00eb t\u00eb bindur se robot\u00ebt i ngasin makinat m\u00eb mir\u00eb edhe sesa vet\u00eb njer\u00ebzit?!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb fillim, le t\u00eb p\u00ebrcaktojm\u00eb konceptin \u201cT\u00eb ngas\u00ebsh makin\u00ebn mir\u00eb\u201d. \u00c7\u2019do t\u00eb thot\u00eb kjo, si p\u00ebrcaktohet konkretisht n\u00eb praktik\u00eb? Zakonisht, shofer\u00ebt me p\u00ebrvoj\u00eb marrin dy t\u00eb dh\u00ebna, mbajn\u00eb parasysh dy parametra, mbi t\u00eb cilat mb\u00ebshteten p\u00ebr t\u00eb vler\u00ebsuar cil\u00ebsisht \u201cngarjen e makin\u00ebs\u201d. S\u00eb pari, thon\u00eb ata, kur \u00ebsht\u00eb n\u00eb duar t\u00eb sigurta, makina nuk duket [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":5281,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[682],"class_list":["post-7077","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-enciklopedi","tag-google"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7077","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7077"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7077\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5281"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7077"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7077"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7077"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}