{"id":6717,"date":"2014-11-30T23:30:35","date_gmt":"2014-11-30T22:30:35","guid":{"rendered":"http:\/\/intervista.al\/web\/?p=6717"},"modified":"2014-11-30T21:26:10","modified_gmt":"2014-11-30T20:26:10","slug":"si-ta-dallosh-e-ta-parandalosh-nje-infarkt","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2014\/11\/si-ta-dallosh-e-ta-parandalosh-nje-infarkt\/","title":{"rendered":"Si ta dallosh e ta parandalosh nj\u00eb infarkt?"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>Gjaku \u00ebsht\u00eb ai q\u00eb i \u00e7on oksigjen zemr\u00ebs dhe infarkti ndodh kur gjaku q\u00eb shkon n\u00eb zem\u00ebr, reduktohet ose nd\u00ebrpritet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb papritur. Gjat\u00eb nj\u00eb infarkti, muskuli i zemr\u00ebs nuk merr oksigjenin p\u00ebr t\u00eb cilin ka nevoj\u00eb dhe, pa t\u00eb, ai mund t\u00eb d\u00ebmtohet, ose t\u00eb shkat\u00ebrrohet. Q\u00eb t\u00eb shp\u00ebtosh nga infarkti, pra, nevojitet rivendosja e rrjedh\u00ebs normale t\u00eb gjakut n\u00eb zem\u00ebr. N\u00ebse keni shenja t\u00eb infarktit, duhet t\u00eb shkoni menj\u00ebher\u00eb te mjeku&#8230;<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>Shkaqet e infarktit<\/strong><\/p>\n<p>Shkaqet m\u00eb t\u00eb zakonshme t\u00eb infarktit jan\u00eb: Niveli i lart\u00eb i kolesterolit dhe nj\u00eb pllak\u00eb yndyrore q\u00eb grumbullohet n\u00eb muret e arterieve (krijimi i k\u00ebsaj pllake k\u00ebrkon vite). Shumica e infarkteve ndodhin kur pllaka shk\u00ebputet nga muret e arteries. At\u00ebhere, n\u00eb vendin e shk\u00ebputjes, krijohet nj\u00eb mpiksje gjaku q\u00eb bllokon arterien.<\/p>\n<p><strong>Simptomat e infarktit<\/strong><\/p>\n<p>Nganj\u00ebher\u00eb simptomat jan\u00eb aq t\u00eb buta, sa ngat\u00ebrrohen me di\u00e7ka tjet\u00ebr. Burrat dhe grat\u00eb kan\u00eb simptoma t\u00eb ndryshme, por q\u00eb t\u00eb dyja pal\u00ebt mund t\u00eb ken\u00eb dhimbje, shtr\u00ebngim, ose bezdi n\u00eb gjoks. Simptoma t\u00eb tjera p\u00ebrfshijn\u00eb marrjen e frym\u00ebs, djersitjen, t\u00eb fik\u00ebtin dhe marramendjen. Ju mund t\u00eb keni edhe dhimbje n\u00eb qaf\u00eb, nofull, ose shpatull. Burrat zakonisht l\u00ebshojn\u00eb djers\u00eb t\u00eb ftohta dhe ndjejn\u00eb dhimbjen t\u00eb l\u00ebviz\u00eb posht\u00eb krahut t\u00eb majt\u00eb. Grat\u00eb kan\u00eb m\u00eb shum\u00eb gjasa t\u00eb ken\u00eb dhimbje shpine apo qafe, djegie n\u00eb zem\u00ebr, marrje fryme, marrje mendsh dhe t\u00eb vjella, si edhe mostretje. Ato gjithashtu mund t\u00eb ndjehen shum\u00eb t\u00eb lodhura, ose si t\u00eb trullosura. N\u00eb dy jav\u00ebt para infarktit, mund t\u00eb keni simptoma gripi, ose probleme me gjumin.<\/p>\n<p><strong>\u00c7far\u00eb duhet b\u00ebr\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>N\u00ebse dikush pran\u00eb jush mund t\u00eb ket\u00eb simptoma q\u00eb ngjajn\u00eb me infarktin, duhet t\u00eb merrni menj\u00ebher\u00eb n\u00eb telefon urgjenc\u00ebn. Ju keni shans t\u00eb mbijetoni n\u00ebse trajtoheni brenda 90 minutave. Personi i s\u00ebmur\u00eb duhet t\u00eb p\u00ebrtyp\u00eb dhe t\u00eb g\u00eblltis\u00eb nj\u00eb aspirin\u00eb, p\u00ebr t\u00eb pak\u00ebsuar rreziqet e mpiksjes s\u00eb gjakut (n\u00ebse nuk jan\u00eb alergjik\u00eb). N\u00ebse personi \u00ebsht\u00eb i pand\u00ebrgjegjsh\u00ebm, vet\u00ebm masazhi i zemr\u00ebs me duar (ai q\u00eb b\u00ebhet zakonisht p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebtuar dik\u00eb) mund t\u00eb dyfishoj\u00eb mund\u00ebsit\u00eb e mbijetes\u00ebs.<\/p>\n<p><strong>Diagnostikimi i infarktit<\/strong><\/p>\n<p>Nj\u00eb EKG, e cila kontrollon aktivitetin elektrik t\u00eb zemr\u00ebs, mund t\u2019i ndihmoj\u00eb doktor\u00ebt p\u00ebr t\u00eb v\u00ebrtetuar n\u00ebse jeni duke p\u00ebsuar nj\u00eb infarkt. Ajo mund t\u00eb tregoj\u00eb gjithashtu se cila arterie \u00ebsht\u00eb bllokuar. Doktor\u00ebt mund ta diagnostikojn\u00eb infarktin edhe me analiza gjaku q\u00eb masin proteinat q\u00eb l\u00ebshohen n\u00eb gjak, kur muskuli i zemr\u00ebs \u00ebsht\u00eb duke vdekur.<\/p>\n<p><strong>Trajtimi i infarktit<\/strong><\/p>\n<p>Doktor\u00ebt do t\u00eb p\u00ebrpiqen t\u00eb rivendosin rrjedh\u00ebn e gjakut n\u00eb zem\u00ebs. Ata mund t\u2019ju japin ila\u00e7e q\u00eb tresin mpiksjet e gjakut. Gjithashtu, mund t\u00eb b\u00ebni nj\u00eb procedur\u00eb q\u00eb quhet angiograma e koronareve. N\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, doktor\u00ebt fusin n\u00eb arterie nj\u00eb tub t\u00eb holl\u00eb q\u00eb ka nj\u00eb tullumbac t\u00eb vog\u00ebl n\u00eb fund. Ai hap bllokimin, duke sheshuar pllak\u00ebn n\u00eb arterie. M\u00eb s\u00eb shumti, doktor\u00ebt fusin nj\u00eb tub t\u00eb vog\u00ebl si rrjet\u00eb n\u00eb arterien tuaj, q\u00eb quhet stent, p\u00ebr ta mbajtur arterien e hapur.<\/p>\n<p><strong>Kush rrezikohet nga infarkti?<\/strong><\/p>\n<p>Gjasat p\u00ebr t\u00eb p\u00ebsuar nj\u00eb infarkt shtohen me kalimin e mosh\u00ebs dhe burrat rrezikohen m\u00eb shum\u00eb se grat\u00eb. N\u00ebse n\u00eb familjen tuaj dikush ka vuajtur nga s\u00ebmundjet e zemr\u00ebs, ky gjithashtu \u00ebsht\u00eb nj\u00eb faktor q\u00eb shton rrezikun, ashtu si duhanpirja, tensioni i lart\u00eb i gjakut, niveli i lart\u00eb i kolesterolit, diabeti dhe obeziteti. Gj\u00ebra t\u00eb tjera q\u00eb shtojn\u00eb rrezikun e infarktit jan\u00eb mungesa e fizkultur\u00ebs, depresioni dhe stresi.<\/p>\n<p><strong>Si t\u00eb parandalosh infarktin<\/strong><\/p>\n<p>Ndaloni pirjen e duhanit, gj\u00eb q\u00eb e pak\u00ebson me nj\u00eb t\u00eb tret\u00ebn shansin p\u00ebr t\u00eb p\u00ebsuar infarkt. B\u00ebni ushtrime dhe hani ashtu si duhet. Shoqata Amerikane e Zemr\u00ebs k\u00ebshillon 150 minuta st\u00ebrvitje t\u00eb moderuar ose t\u00eb fuqishme n\u00eb jav\u00eb. Hani fruta, perime dhe drith\u00ebra integrale, p\u00ebr t\u2019i mbajtur arteriet t\u00eb sh\u00ebndetshme. Pirja e nj\u00eb aspirine n\u00eb dit\u00eb, i ndihmon disa njer\u00ebz t\u00eb parandalojn\u00eb infarktin. Flisni me doktorin n\u00ebse ju ndihmon edhe juve. N\u00eb fund, gjeni m\u00ebnyr\u00ebn p\u00ebr t\u00eb mbajtur n\u00ebn kontroll stresin.<\/p>\n<p><strong>\u00c7far\u00eb duhet b\u00ebr\u00eb pasi ke p\u00ebsuar nj\u00eb infarkt<\/strong><\/p>\n<p>N\u00ebse jeni shtruar n\u00eb spital p\u00ebr infarkt, ka gjasa t\u00eb ktheheni n\u00eb sht\u00ebpi brenda disa dit\u00ebve. Brenda dy jav\u00ebve mund t\u00eb rifilloni aktivitetet tuaja normale. Mund t\u2019ju ofrohet nj\u00eb program st\u00ebrvitjeje q\u00eb \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrshtatsh\u00ebm p\u00ebr ju dhe duhet t\u00eb m\u00ebsoni zakonet e mira, p\u00ebr t\u00eb pasur nj\u00eb zem\u00ebr sa m\u00eb t\u00eb sh\u00ebndetshme.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gjaku \u00ebsht\u00eb ai q\u00eb i \u00e7on oksigjen zemr\u00ebs dhe infarkti ndodh kur gjaku q\u00eb shkon n\u00eb zem\u00ebr, reduktohet ose nd\u00ebrpritet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb papritur. Gjat\u00eb nj\u00eb infarkti, muskuli i zemr\u00ebs nuk merr oksigjenin p\u00ebr t\u00eb cilin ka nevoj\u00eb dhe, pa t\u00eb, ai mund t\u00eb d\u00ebmtohet, ose t\u00eb shkat\u00ebrrohet. Q\u00eb t\u00eb shp\u00ebtosh nga infarkti, pra, nevojitet [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":6718,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[612],"class_list":["post-6717","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-shendet","tag-infrkt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6717","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6717"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6717\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6718"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6717"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6717"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6717"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}