{"id":6494,"date":"2014-11-22T18:55:58","date_gmt":"2014-11-22T17:55:58","guid":{"rendered":"http:\/\/intervista.al\/web\/?p=6494"},"modified":"2014-11-22T18:55:58","modified_gmt":"2014-11-22T17:55:58","slug":"9-fakte-te-cuditshme-per-monumentet-me-te-famshme-te-botes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2014\/11\/9-fakte-te-cuditshme-per-monumentet-me-te-famshme-te-botes\/","title":{"rendered":"9 fakte t\u00eb \u00e7uditshme p\u00ebr monumentet m\u00eb t\u00eb famshme t\u00eb bot\u00ebs"},"content":{"rendered":"<p>1. Alkatrazi ka nj\u00eb shoqat\u00eb nx\u00ebn\u00ebsish<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-1-alcatraz.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-6495\" src=\"http:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-1-alcatraz-300x199.jpg\" alt=\"foto 1- alcatraz\" width=\"300\" height=\"199\" srcset=\"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-1-alcatraz-300x199.jpg 300w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-1-alcatraz-570x379.jpg 570w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-1-alcatraz-500x332.jpg 500w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-1-alcatraz.jpg 664w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Burgu m\u00eb i famsh\u00ebm i bot\u00ebs n\u00eb ishullin e Alkatrazit, u nd\u00ebrtua para 80 vjet\u00ebsh (dhe u mbyll pas afro 30 vjet\u00ebsh funksionimi), por pak njer\u00ebz e din\u00eb se ai ka edhe nj\u00eb shoqat\u00eb ish-nx\u00ebn\u00ebsish. Rojet e burgut jetonin n\u00eb ishull bashk\u00eb me familjet e tyre dhe shoqata \u00ebsht\u00eb krijuar nga f\u00ebmij\u00ebt e tyre, q\u00eb ndoq\u00ebn shkoll\u00ebn n\u00eb San Fransisko gjat\u00eb viteve q\u00eb jetonin n\u00eb Alkatraz, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb shijonin edhe aktivitetet passhkollore si bouling, not dhe ping-pong n\u00eb klubin e oficer\u00ebve.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>2. Statuja e Liris\u00eb, dikur ka qen\u00eb far<br \/>\n<a href=\"http:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-2-statuja-e-lirise.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-6496\" src=\"http:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-2-statuja-e-lirise-300x200.jpg\" alt=\"foto 2- statuja e lirise\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-2-statuja-e-lirise-300x200.jpg 300w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-2-statuja-e-lirise-570x380.jpg 570w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-2-statuja-e-lirise-500x333.jpg 500w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-2-statuja-e-lirise.jpg 663w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Statuja e Liris\u00eb n\u00eb Nju Jork \u00ebsht\u00eb nj\u00eb dhurat\u00eb nga Franca, si kujtim p\u00ebr lirin\u00eb. Megjithat\u00eb, ish-presidenti amerikan i koh\u00ebs, Grover Kliveland, mendoi se statuja do t\u00eb sh\u00ebrbente m\u00eb mir\u00eb si nj\u00eb burim drite. Pas disa p\u00ebrpjekjeve t\u00eb d\u00ebshtuara p\u00ebr t\u00eb funksionuar sistemi elektrik, ajo m\u00eb n\u00eb fund filloi t\u00eb sh\u00ebrbente si far. Statuja e ka luajtur k\u00ebt\u00eb rol p\u00ebr 16 vjet, por m\u00eb von\u00eb u gjykua se nuk ishte kjo m\u00ebnyra e duhur p\u00ebr t\u00eb trajtuar k\u00ebt\u00eb simbol dhe detyr\u00ebn e saj si far, e p\u00ebrfundoi n\u00eb vitin 1902.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>3. Ora e madhe e Londr\u00ebs nuk e ka emrin Big Ben<br \/>\n<a href=\"http:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-3-big-ben.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-6497\" src=\"http:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-3-big-ben-300x200.jpg\" alt=\"foto 3- big ben\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-3-big-ben-300x200.jpg 300w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-3-big-ben-570x380.jpg 570w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-3-big-ben-500x333.jpg 500w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-3-big-ben.jpg 663w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>T\u00eb gjith\u00eb i referohen kull\u00ebs q\u00eb \u00ebsht\u00eb simbol i qytetit t\u00eb Londr\u00ebs me emrin Big Ben, por n\u00eb fakt, nuk \u00ebsht\u00eb k\u00ebshtu. Big Ben \u00ebsht\u00eb emri i kamban\u00ebs q\u00eb ndodhet brenda saj, nd\u00ebrsa kulla vet\u00eb e ka emrin Kulla Elisabet, sipas Mbret\u00ebresh\u00ebs Elisabet II.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>4. Nj\u00eb rrobaqep\u00ebs \u00ebsht\u00eb vrar\u00eb aksidentalisht duke u hedhur nga Kulla Eifel<br \/>\n<a href=\"http:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-4-eiffel.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-6498\" src=\"http:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-4-eiffel-300x200.jpg\" alt=\"foto 4- eiffel\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-4-eiffel-300x200.jpg 300w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-4-eiffel-570x380.jpg 570w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-4-eiffel-500x333.jpg 500w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-4-eiffel.jpg 663w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Franc Raihelt, nj\u00eb rrobaqep\u00ebs francez me origjin\u00eb austriake, \u00ebsht\u00eb shpik\u00ebsi i palltos parashut\u00eb. Nuk ia keni d\u00ebgjuar emrin? Mbase kjo ndodh ngaq\u00eb shpikja e tij ishte nj\u00eb d\u00ebshtim i v\u00ebrtet\u00eb. Raiheltit iu dha leja ta testonte shpikjen e vet n\u00eb Kull\u00ebn Eifel, m\u00eb 1912, por kur erdhi dita e caktuar, ai k\u00ebmb\u00ebnguli t\u00eb hidhej vet\u00eb dhe t\u00eb mos p\u00ebrdorte nj\u00eb kukull, si\u00e7 pritej. Me gjith\u00eb protestat e miqve dhe spektator\u00ebve, ai u hodh nga kati i par\u00eb dhe shpikja e tij d\u00ebshtoi. Ai u p\u00ebrplas p\u00ebrtok\u00eb dhe vdiq.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>5. Muri i Madh Kinez \u00ebsht\u00eb varreza m\u00eb e madhe n\u00eb bot\u00eb<br \/>\n<a href=\"http:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-5-muri-i-madh.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-6499\" src=\"http:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-5-muri-i-madh-300x200.jpg\" alt=\"foto 5- muri i madh\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-5-muri-i-madh-300x200.jpg 300w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-5-muri-i-madh-570x380.jpg 570w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-5-muri-i-madh-500x333.jpg 500w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-5-muri-i-madh.jpg 663w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Shum\u00eb njer\u00ebz e din\u00eb se u desh\u00ebn 1700 vjet p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar Murin e Madh Kinez, por jo t\u00eb gjith\u00eb e din\u00eb se ajo quhet edhe varreza m\u00eb e madhe n\u00eb bot\u00eb. Kjo i detyrohet faktit se p\u00ebr nd\u00ebrtimin e tij, kan\u00eb vdekur mbi nj\u00eb milion njer\u00ebz. Nd\u00ebrtimi urdh\u00ebrohej t\u00eb vazhdonte nga secila dinasti kineze q\u00eb vinte n\u00eb pushtet, me gjith\u00eb jet\u00ebt e humbura n\u00eb k\u00ebt\u00eb proces.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>6. Luftimeve t\u00eb gladiator\u00ebve n\u00eb Koloseum nuk iu dha fund p\u00ebr arsye morale<br \/>\n<a href=\"http:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-6-koloseu.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-6500\" src=\"http:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-6-koloseu-300x200.jpg\" alt=\"foto 6- koloseu\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-6-koloseu-300x200.jpg 300w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-6-koloseu-570x380.jpg 570w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-6-koloseu-500x333.jpg 500w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-6-koloseu.jpg 663w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Koloseumi n\u00eb Rom\u00eb ka qen\u00eb vendi m\u00eb i famsh\u00ebm i luftimeve t\u00eb gladiator\u00ebve. P\u00ebr shekuj me radh\u00eb, spektator\u00ebt zbativeshin duke bar\u00eb beteja mizore mes njer\u00ebzve dhe bishave. Luftimet mor\u00ebn fund nd\u00ebrmjet viteve 523-432 p.e.s, n\u00eb fakt, jo p\u00ebr arsyen se njer\u00ebzit e kuptuan se sa mizore ishin k\u00ebto luftime, por sepse kostoja e blerjes s\u00eb shtaz\u00ebve nga e gjith\u00eb bota ishte rritur shum\u00eb.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>7. Ma\u00e7u Pi\u00e7u \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar p\u00ebr t\u2019u rezistuar t\u00ebrmeteve<br \/>\n<a href=\"http:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-7-macu-picu.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-6501\" src=\"http:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-7-macu-picu-300x200.jpg\" alt=\"foto 7- macu picu\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-7-macu-picu-300x200.jpg 300w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-7-macu-picu-570x380.jpg 570w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-7-macu-picu-500x333.jpg 500w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-7-macu-picu.jpg 663w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Ma\u00e7u Pi\u00e7u \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar n\u00eb maj\u00eb t\u00eb jo nj\u00eb, por t\u00eb dy vijave tektonike me aktivitet t\u00eb lart\u00eb sizmik, n\u00eb Peru. Nd\u00ebrtimi me gur\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb till\u00eb q\u00eb t\u2019i rezistoj\u00eb nj\u00eb t\u00ebrmeti. N\u00eb fakt, gjat\u00eb nj\u00eb t\u00ebrmeti, blloqet e gur\u00ebve duket sikur po k\u00ebrcejn\u00eb dhe jan\u00eb dizenjuar q\u00eb t\u00eb bien p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb vendin e tyre, pas mbarimit t\u00eb tij. Pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, ai e ka ruajtur form\u00ebn e tij edhe pas kaq shekujsh.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>8. Faraoni Tutankhamon nuk ishte i vet\u00ebm n\u00eb varr<br \/>\n<a href=\"http:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-8-tutankamoni.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-6502\" src=\"http:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-8-tutankamoni-300x200.jpg\" alt=\"foto 8- tutankamoni\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-8-tutankamoni-300x200.jpg 300w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-8-tutankamoni-570x380.jpg 570w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-8-tutankamoni-500x333.jpg 500w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-8-tutankamoni.jpg 663w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Kur u zbulua varri i djalit t\u00eb famsh\u00ebm faraon, bashk\u00eb me t\u00eb ishin edhe dy trupa t\u00eb tjer\u00eb. Dy fetuse t\u00eb vegj\u00ebl ishin varrosur bashk\u00eb me t\u00eb. Testet e ADN-s\u00eb provuan se nj\u00ebri nga fetuset ishte vajza e tij e palindur. Fetusi i dyt\u00eb mendohet t\u00eb jet\u00eb edhe ai nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb tjet\u00ebr i palindur. Meq\u00eb Tutankhamoni mendohet t\u00eb jet\u00eb produkt i nj\u00eb incesti, sepse prind\u00ebrit e tij ishin v\u00eblla e mot\u00ebr, edhe ai u martua me gjysm\u00eb-motr\u00ebn e tij p\u00ebr t\u00eb ruajtur gjakun e past\u00ebr mbret\u00ebror dhe mendohet se fetuset e kishin t\u00eb pamundur t\u00eb mbijetonin, p\u00ebr shkak t\u00eb defekteve gjenetike.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-9-taxhm-mahal.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-6503\" src=\"http:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-9-taxhm-mahal-300x200.jpg\" alt=\"foto 9- taxhm mahal\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-9-taxhm-mahal-300x200.jpg 300w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-9-taxhm-mahal-570x380.jpg 570w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-9-taxhm-mahal-500x333.jpg 500w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/foto-9-taxhm-mahal.jpg 663w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>9. Taxh Mahal nd\u00ebrron ngjyr\u00eb<br \/>\nN\u00eb realitet, ai nuk e nd\u00ebrron v\u00ebrtet ngjyr\u00ebn, vet\u00ebm duket sikur e nd\u00ebrron. Taxh Mahali duket sikur ka ngjyr\u00eb t\u00eb ndryshme, n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb or\u00ebs s\u00eb dit\u00ebs n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn e sheh. N\u00eb m\u00ebngjes, ai duket roz\u00eb, pasdite i bardh\u00eb dhe pas mesnate, ngjyr\u00eb ari. Disa thon\u00eb se p\u00ebrfaq\u00ebson ndryshimin e humorit t\u00eb nj\u00eb gruaje, p\u00ebrderisa monumenti i famsh\u00ebm u nd\u00ebrtua si nj\u00eb varr dhe mauzole p\u00ebr gruan e dashur t\u00eb Shah Jahanit, mbret\u00ebresh\u00ebn Mumtaz Mahal.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1. Alkatrazi ka nj\u00eb shoqat\u00eb nx\u00ebn\u00ebsish Burgu m\u00eb i famsh\u00ebm i bot\u00ebs n\u00eb ishullin e Alkatrazit, u nd\u00ebrtua para 80 vjet\u00ebsh (dhe u mbyll pas afro 30 vjet\u00ebsh funksionimi), por pak njer\u00ebz e din\u00eb se ai ka edhe nj\u00eb shoqat\u00eb ish-nx\u00ebn\u00ebsish. Rojet e burgut jetonin n\u00eb ishull bashk\u00eb me familjet e tyre dhe shoqata \u00ebsht\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":6503,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[47],"tags":[523],"class_list":["post-6494","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-turizem","tag-turizem-4"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6494","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6494"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6494\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6503"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6494"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6494"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6494"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}