{"id":6442,"date":"2014-11-20T11:00:51","date_gmt":"2014-11-20T10:00:51","guid":{"rendered":"http:\/\/intervista.al\/web\/?p=6442"},"modified":"2014-11-19T23:51:12","modified_gmt":"2014-11-19T22:51:12","slug":"truri-punon-edhe-pas-vdekjes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2014\/11\/truri-punon-edhe-pas-vdekjes\/","title":{"rendered":"Truri punon edhe pas vdekjes"},"content":{"rendered":"<p><em>Sipas nj\u00eb studimi t\u00eb ri, t\u00eb kryer p\u00ebrgjat\u00eb 4 vjet\u00ebsh me 2060 pacient\u00eb, truri vazhdon t\u00eb funksionoj\u00eb disa minuta pas vdekjes.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb minutat e para pas vdekjes, nd\u00ebrgjegjja nuk fshihet\u201d. K\u00ebshtu \u00ebsht\u00eb shprehur doktori Sam Parnia, q\u00eb ka drejtuar studimin AVVARE, studimi m\u00eb i madh n\u00eb bot\u00eb n\u00eb lidhje me eksperienc\u00ebn e af\u00ebr vdekjes, e cila n\u00eb anglisht shprehet me termin \u201cnear death experience\u201d (NDE). N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, flasim p\u00ebr NDE kur personi zgjohet pasi ka qen\u00eb n\u00eb gjendje vdekjeje klinike, apo koma. Me p\u00ebrparimin e mjek\u00ebsis\u00eb, k\u00ebto situata jan\u00eb gjithmon\u00eb e m\u00eb t\u00eb shpeshta dhe d\u00ebshmit\u00eb shum\u00ebfishohen n\u00eb t\u00eb gjitha an\u00ebt e bot\u00ebs. Rezultatet e studimit AVVARE, realizuar p\u00ebrgjat\u00eb 4 vjet\u00ebve me 2060 pacient\u00eb, jan\u00eb publikuar m\u00eb 7 tetor nga Universiteti britanik i Sauthemptonit. Ato b\u00ebjn\u00eb t\u00eb mundur t\u00eb v\u00ebrtetohen hipoteza t\u00eb formuluara mbi jet\u00ebn n\u00eb momentet menj\u00ebher\u00eb pas vdekjes.<\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><em>Truri \u00ebsht\u00eb ende i nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm disa minuta pasi ndalon zemra<\/em><\/p>\n<p>Para disa vjet\u00ebsh, ekspert\u00ebt mendonin se truri ndalonte disa dhjet\u00ebra sekonda pas ndalimit t\u00eb zemr\u00ebs. N\u00eb vitin 2012, kjo vones\u00eb vler\u00ebsohej me 15 sekonda, por hipotezat mbi k\u00ebt\u00eb koh\u00eb kan\u00eb evoluar. N\u00eb vitin 2013, nj\u00eb eksperiment i zhvilluar mbi minjt\u00eb tregoi se truri i tyre regjistron nj\u00eb aktivitet t\u00eb fuqish\u00ebm 30 sekonda pas nj\u00eb ndalimi t\u00eb provokuar t\u00eb zemr\u00ebs. Ky shtim i aktivitetit t\u00eb tij, shum\u00eb i organizuar n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb trurin, i korrespondon nj\u00eb gjendjeje zgjimi. Sot, studimi AVVARE tregon nj\u00eb aktivitet t\u00eb trurit edhe 3 minuta pas ndalimit t\u00eb zemr\u00ebs te njeriu. Me nj\u00eb fjal\u00eb, sipas nj\u00eb specialisti belg, nuk duhet konsideruar vdekja si nj\u00eb \u201ceveniment pre\u00e7iz\u201d, por si \u201cnj\u00eb proces q\u00eb zhvillohet n\u00eb shum\u00eb etapa\u201d. Me ndalimin e zemr\u00ebs, trurit i mungon oksigjeni, gj\u00eb q\u00eb shkakton halu\u00e7inacione. \u00c7far\u00eb ndodh n\u00eb k\u00ebt\u00eb interval mes ndalimit t\u00eb zemr\u00ebs dhe ndalimit t\u00eb trurit? Nj\u00eb drit\u00eb e bardh\u00eb n\u00eb fund t\u00eb tunelit, qenie t\u00eb rrethuara nga drita, nj\u00eb ndjesi mir\u00ebqenieje\u2026 jan\u00eb t\u00eb shumta elementet q\u00eb shoq\u00ebrojn\u00eb tregimin e personave q\u00eb kan\u00eb p\u00ebrjetuar nj\u00eb NDE. K\u00ebt\u00eb e v\u00ebrtetojn\u00eb imazhet dhe ndjesit\u00eb e p\u00ebrshkruara nga Nikol\u00eb Kanivek, viktim\u00eb e nj\u00eb aksidenti t\u00eb r\u00ebnd\u00eb veture para dhjet\u00eb vjet\u00ebsh, ose e shkrimtarit Filip Labro, q\u00eb evokon n\u00eb vitin 2009 \u201cnj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb prej pellushi, pak t\u00eb tejdukshme, pak t\u00eb bardh\u00eb, nj\u00eb ndjesi paqeje\u201d. Nganj\u00ebher\u00eb, personat q\u00eb kan\u00eb p\u00ebrjetuar nj\u00eb NDE pohojn\u00eb se kan\u00eb pasur ndjesin\u00eb sikur jan\u00eb larguar nga trupi i tyre. Ata thon\u00eb se e kan\u00eb par\u00eb veten e tyre duke u ngritur n\u00eb aj\u00ebr, apo kan\u00eb ndjekur diskutimet dhe veprimet q\u00eb zhvilloheshin rrotull tyre. Disa tregojn\u00eb, p\u00ebr shembull, se kan\u00eb par\u00eb mjek\u00ebt q\u00eb po mundoheshin t\u2019i shp\u00ebtonin.<\/p>\n<p>Shkenc\u00ebtar\u00ebt e njohin realitetin e eksperienc\u00ebs s\u00eb d\u00ebshmitar\u00ebve. \u201cNDE \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fenomen fuiziologjik q\u00eb ekziston n\u00eb realitet. Njer\u00ebzit q\u00eb tregojn\u00eb di\u00e7ka t\u00eb till\u00eb, e kan\u00eb ndjer\u00eb v\u00ebrtet. Do t\u00eb thonim se ata g\u00ebnjejn\u00eb, por jan\u00eb me mij\u00ebra d\u00ebshmit\u00eb q\u00eb e pohojn\u00eb di\u00e7ka t\u00eb till\u00eb!\u201d, shkruan doktori Parnia. P\u00ebr shumic\u00ebn e shkenc\u00ebtar\u00ebve, NDE \u00ebsht\u00eb produkt i nj\u00eb truri t\u00eb d\u00ebmtuar. Ata mendojn\u00eb se \u00e7do ndjesi (tunel drite, mir\u00ebqenie, dalje nga trupi\u2026) shkaktohet nga prekja e nj\u00eb zone trunore specifike, p\u00ebr shkak t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb oksigjenit. N\u00eb vitin 2011, nj\u00eb studiues zviceran ka shpjeguar n\u00eb nj\u00eb artikull se ka provokuar ndjesin\u00eb e daljes nga trupi t\u00eb nj\u00eb pacienteje, duke stimuluar zona t\u00eb ndryshme t\u00eb trurit t\u00eb saj para nj\u00eb operacioni.<\/p>\n<p>Ndjesia e ngadal\u00ebsimit kur mendojm\u00eb se po vdesim, shkaktohet nga kujtesa jon\u00eb q\u00eb fillon t\u00eb regjistroj\u00eb gjith\u00e7ka. Nj\u00eb shkenc\u00ebtar thot\u00eb se \u201ctruri yn\u00eb vepron si nj\u00eb lloj kullese, pra, b\u00ebn p\u00ebrzgjedhjen se \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme dhe \u00e7far\u00eb jo. Por kjo ndryshon kryek\u00ebput kur ndodh ndonj\u00eb ngjarje e r\u00ebnd\u00eb. \u201cN\u00ebse papritur nj\u00eb vetur\u00eb vjen p\u00ebrball\u00eb jush me gjith\u00eb shpejt\u00ebsin\u00eb, kujtesa jon\u00eb nuk b\u00ebn m\u00eb dallimin se \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsore dhe \u00e7far\u00eb jo\u201d. Si rezultat, \u201cngjarjet stresuese jan\u00eb t\u00eb bashkangjitura me kujtime m\u00eb t\u00eb pasura dhe t\u00eb ngjeshura. Sa m\u00eb shum\u00eb kujtime t\u00eb keni p\u00ebr nj\u00eb ngjarje, aq m\u00eb gjat\u00eb mendoni se ka vazhduar ajo\u201d, shpjegon shkenc\u00ebtari.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, sipas filozof\u00ebve, fjal\u00ebt q\u00eb thon\u00eb pacient\u00ebt q\u00eb kan\u00eb p\u00ebrjetuar nj\u00eb NDE, duhen marr\u00eb parasysh, por nuk duhet harruar edhe ky mendim i filozofit t\u00eb lasht\u00eb grek, Epikurit, q\u00eb relativizon iden\u00eb se mund t\u00eb vish nga bota e p\u00ebrtejme p\u00ebr t\u00eb d\u00ebshmuar se \u00e7far\u00eb ndodh n\u00eb t\u00eb: \u201cKur vdekja \u00ebsht\u00eb aty, ne nuk jemi m\u00eb\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sipas nj\u00eb studimi t\u00eb ri, t\u00eb kryer p\u00ebrgjat\u00eb 4 vjet\u00ebsh me 2060 pacient\u00eb, truri vazhdon t\u00eb funksionoj\u00eb disa minuta pas vdekjes. &nbsp; \u201cN\u00eb minutat e para pas vdekjes, nd\u00ebrgjegjja nuk fshihet\u201d. K\u00ebshtu \u00ebsht\u00eb shprehur doktori Sam Parnia, q\u00eb ka drejtuar studimin AVVARE, studimi m\u00eb i madh n\u00eb bot\u00eb n\u00eb lidhje me eksperienc\u00ebn e af\u00ebr vdekjes, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":6443,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[565],"class_list":["post-6442","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-shendet","tag-truri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6442","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6442"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6442\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6443"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6442"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6442"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6442"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}