{"id":6158,"date":"2014-11-15T07:00:58","date_gmt":"2014-11-15T06:00:58","guid":{"rendered":"http:\/\/intervista.al\/web\/?p=6158"},"modified":"2014-11-15T01:09:09","modified_gmt":"2014-11-15T00:09:09","slug":"a-kendojne-karavidhet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2014\/11\/a-kendojne-karavidhet\/","title":{"rendered":"A k\u00ebndojn\u00eb karavidhet?"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/KARAVOIDHET.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-6159\" src=\"http:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/KARAVOIDHET.jpg\" alt=\"KARAVOIDHET\" width=\"250\" height=\"272\" \/><\/a>Kuptimin e fjal\u00ebs s\u00eb urt\u00eb: \u201cKur t\u00eb ngjitet gomari mbi d\u00ebrrasa (mbi \u00e7ati)\u201d, q\u00eb flet p\u00ebr gj\u00ebra t\u00eb cilat jan\u00eb t\u00eb pamundura, shum\u00eb popuj e shprehin n\u00eb m\u00ebnyra t\u00eb tjera. K\u00ebshtu, fjala vjen, rus\u00ebt thon\u00eb: &#8220;Kur t\u00eb fishk\u00ebllejn\u00eb karavidhet n\u00eb mal&#8221;. Kjo fjal\u00eb e urt\u00eb shpreh pamund\u00ebsin\u00eb e karavidheve p\u00ebr t\u2019u ngjitur n\u00eb mal, ashtu sikurse tregon se gomer\u00ebt e kan\u00eb t\u00eb pamundur t\u00eb ngjiten mbi \u00e7ati\u2026 Po, meq\u00eb ra fjala, karavidhet mund t\u00eb mos ngjiten n\u00eb mal, por a k\u00ebndojn\u00eb vall\u00eb ato?<br \/>\nMidis numrit shum\u00eb t\u00eb madh t\u00eb llojeve t\u00eb karavidheve, q\u00eb arrin deri n\u00eb 40 mij\u00eb lloje, mund t\u00eb ndesh\u00ebsh n\u00eb nj\u00eb fenomen q\u00eb t\u00eb habit: Disa karavidhe jan\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb l\u00ebshojn\u00eb nj\u00eb z\u00eb q\u00eb i ngjan fishk\u00ebllim\u00ebs. M\u00eb t\u00eb njohurat prej tyre jan\u00eb \u201ckaravidhet violiniste\u201d, t\u00eb cilat jetojn\u00eb n\u00eb territoret pran\u00eb deteve tropikale dhe mund t\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb gjat\u00eb n\u00eb stere. Ato nuk kan\u00eb me se t\u00eb fishk\u00ebllejn\u00eb sepse u mungojn\u00eb mushk\u00ebrit\u00eb, por megjith\u00ebse \u201czvarriten\u201d mbi tok\u00eb, ato marrin frym\u00eb ashtu sikurse edhe simotrat e tyre n\u00eb uj\u00eb, me an\u00eb t\u00eb vel\u00ebzave. Nd\u00ebrkaq, ato kan\u00eb m\u00ebsuar t\u00eb komunikojn\u00eb me nj\u00ebra-tjetr\u00ebn duke \u00e7okitur n\u00eb tok\u00eb. Duke trokitur me k\u00ebmb\u00ebt e tyre, ato lajm\u00ebrojn\u00eb shoqet p\u00ebr rrezikun q\u00eb mund t\u2019u kanoset. Ky lloj karavidhesh, q\u00eb jetojn\u00eb ndan\u00eb detit n\u00eb cek\u00ebtirat e tij, din\u00eb q\u00eb me \u201cpincetat\u201d e tyre goxha t\u00eb gjata t\u00eb nxjerrin nga k\u00ebto trokitje nj\u00eb z\u00eb karakteristik. Me sa duket, kur ato q\u00ebllojn\u00eb tok\u00ebn e lagur, lind i ashtuquajturi \u201cefekt i kavitacionit\u201d: nga presioni q\u00eb ushtrohet mbi uj\u00eb krijohen fllucka gazi t\u00eb cilat p\u00eblcasin nj\u00ebra pas tjetr\u00ebs duke l\u00ebshuar tingujt karakteristik\u00eb t\u00eb \u201cviolin\u00ebs s\u00eb tyre\u201d. K\u00ebrcitje t\u00eb lehta dhe tinguj t\u00eb leht\u00eb n\u00eb form\u00ebn e fishk\u00ebllim\u00ebs l\u00ebshojn\u00eb edhe langustat, karavidhe t\u00eb m\u00ebdha pa k\u00ebmb\u00eb. Po t\u2019i v\u00ebsh re me kujdes, duket sikur ato i bien nj\u00eb instrumenti muzikor me tela dhe l\u00ebshojn\u00eb z\u00ebra fantastik\u00eb. Forca dhe lart\u00ebsia e notave mund t\u00eb ndryshojn\u00eb n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb forc\u00ebs me t\u00eb cil\u00ebn rrahin ujin. P\u00ebrsa u p\u00ebrket langustave, ende nuk dihet q\u00ebllimi i muzik\u00ebs s\u00eb tyre, ka vet\u00ebm supozime. Ka t\u00eb ngjar\u00eb q\u00eb me k\u00ebta tinguj ato largojn\u00eb grabitqar\u00ebt nga vetja sepse shpesh ato l\u00ebshojn\u00eb k\u00ebto z\u00ebra kur tremben. Mund t\u00eb jet\u00eb kjo edhe nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb komunikimi me sishoqet. Ve\u00e7 di\u00e7ka duhet n\u00ebnvizuar: Organet e d\u00ebgjimit, karavidhet i kan\u00eb mjaft t\u00eb \u201cprapambetura\u201d; ato s&#8217;jan\u00eb ve\u00e7se disa si qime t\u00eb p\u00ebrhapura n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb trupin. V\u00ebshtir\u00eb t\u00eb p\u00ebrfytyrohet se me an\u00ebn e tyre ato \u201ckapin\u201d ndryshimet e holla t\u00eb amplitudave t\u00eb z\u00ebrit, por drejtimin nga vjen, ama, jan\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb p\u00ebrcaktojn\u00eb. N\u00eb SHBA po p\u00ebrdoret nj\u00eb metod\u00eb p\u00ebr kapjen e karavidheve me an\u00ebn e emetimit t\u00eb k\u00ebtyre z\u00ebrave\u2026 N\u00ebn tingujt e \u201ck\u00ebng\u00ebs\u201d, ato grumbullohen dhe pik\u00ebrisht k\u00ebtu bien n\u00eb grack\u00eb, kapen t\u00eb gjitha s\u00eb bashku nga peshkatar\u00ebt.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kuptimin e fjal\u00ebs s\u00eb urt\u00eb: \u201cKur t\u00eb ngjitet gomari mbi d\u00ebrrasa (mbi \u00e7ati)\u201d, q\u00eb flet p\u00ebr gj\u00ebra t\u00eb cilat jan\u00eb t\u00eb pamundura, shum\u00eb popuj e shprehin n\u00eb m\u00ebnyra t\u00eb tjera. K\u00ebshtu, fjala vjen, rus\u00ebt thon\u00eb: &#8220;Kur t\u00eb fishk\u00ebllejn\u00eb karavidhet n\u00eb mal&#8221;. Kjo fjal\u00eb e urt\u00eb shpreh pamund\u00ebsin\u00eb e karavidheve p\u00ebr t\u2019u ngjitur n\u00eb mal, ashtu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":6161,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-6158","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-enciklopedi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6158","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6158"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6158\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6161"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6158"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6158"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6158"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}