{"id":5812,"date":"2014-11-09T17:30:26","date_gmt":"2014-11-09T16:30:26","guid":{"rendered":"http:\/\/intervista.al\/web\/?p=5812"},"modified":"2014-11-09T13:28:35","modified_gmt":"2014-11-09T12:28:35","slug":"cfare-te-perbashketash-kane-njerezit-me-kanguret","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2014\/11\/cfare-te-perbashketash-kane-njerezit-me-kanguret\/","title":{"rendered":"\u00c7far\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebtash kan\u00eb njer\u00ebzit me kangur\u00ebt?"},"content":{"rendered":"<p><em>(N\u00eb foto: Kanguri beneta (Macropus rufogriseus)\u2026<\/em><\/p>\n<p>Mendohej se nga t\u00eb gjitha qeniet e gjalla, duart i p\u00ebrdorin vet\u00ebm njer\u00ebzit dhe majmun\u00ebt, por na del se \u00ebsht\u00eb edhe nj\u00eb qenie tjet\u00ebr q\u00eb, kur ec\u00ebn me dy k\u00ebmb\u00eb, p\u00ebrdor p\u00ebr nevoja t\u00eb ndryshme gjymtyr\u00ebt e para t\u00eb saj&#8230; Dhe, kjo qenie e gjall\u00eb \u00ebsht\u00eb kanguri\u2026<\/p>\n<p>Po, ve\u00e7 k\u00ebsaj, ka edhe di\u00e7ka tjet\u00ebr: Mendohej deri tani se vet\u00ebm mes njer\u00ebzve ka m\u00ebngjarash\u00eb, por nj\u00eb grup shkenc\u00ebtar\u00ebsh rus\u00eb, q\u00eb merren me studimin e asimetris\u00eb trupore, kan\u00eb arritur n\u00eb p\u00ebrfundimin se ky fenomen &#8220;shtrihet&#8221; edhe te qeniet e tjera t\u00eb gjalla. M\u00eb shum\u00eb interes paraqesin p\u00ebr shkenc\u00ebtar\u00ebt, natyrisht, majmun\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt b\u00ebjn\u00eb l\u00ebvizje t\u00eb shumta. Del se nj\u00eb mori orangutang\u00ebsh dhe majmun\u00ebsh t\u00eb tjer\u00eb jan\u00eb t\u00eb gjith\u00eb m\u00ebngjarash\u00eb, pjesa tjet\u00ebr i p\u00ebrdor t\u00eb dyja dhe, t\u00eb tret\u00ebt, vet\u00ebm t\u00eb djatht\u00ebn. Nj\u00eb v\u00ebmendje t\u00eb posa\u00e7me kan\u00eb treguar shkenc\u00ebtar\u00ebt rus\u00eb p\u00ebr studimin e l\u00ebvizjes s\u00eb gjymtyr\u00ebve t\u00eb para te kafsh\u00ebt me qesk\u00eb, si puna e kangur\u00ebve\u2026 Nga studimet e tyre del se ka 250 lloje t\u00eb ndryshme kafsh\u00ebsh t\u00eb tilla, t\u00eb cilat ecin vet\u00ebm me dy k\u00ebmb\u00eb (ka nga ata q\u00eb k\u00ebrcejn\u00eb, duke u mb\u00ebshtetur n\u00eb k\u00ebmb\u00ebt e prapme dhe duke u mbajtur me gjymtyr\u00ebt e para kur arrijn\u00eb n\u00eb fund t\u00eb k\u00ebrcimit\u2026), mir\u00ebpo midis tyre nuk \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb re asnj\u00eb asimetri gjymtyr\u00ebsh. Shkenc\u00ebtar\u00ebt rus\u00eb e filluan studimin e tyre n\u00eb parkun zoologjik t\u00eb Peterburgut, ku banojn\u00eb kat\u00ebr kangur\u00eb beneta, disa minj me qeska si t\u00eb kangur\u00ebve dhe qenie t\u00eb tjera t\u00eb k\u00ebtij lloji. Shkenc\u00ebtar\u00ebt vun\u00eb re se ata p\u00ebrdorin &#8220;duart&#8221; p\u00ebr veprime t\u00eb ndryshme edhe n\u00eb ambientet e kufizuara t\u00eb parkut zoologjik. K\u00ebshtu, p\u00ebr shembull, me duart e tyre lajn\u00eb fytyr\u00ebn, marrin ushqimin, e futin n\u00eb goj\u00eb, kruhen n\u00eb pjes\u00eb t\u00eb ndryshme t\u00eb trupit, madje edhe orvaten p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar fole. Nj\u00eb nga kangur\u00ebt beneta i p\u00ebrdor n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb gjymtyr\u00ebt e para: Me t\u00eb majt\u00ebn merr ushqimin, nd\u00ebrsa me t\u00eb djatht\u00ebn, mban ekuilibrin dhe mb\u00ebshtetet kur ka rrezik t\u00eb rr\u00ebzohet. Dy &#8220;qeskor\u00eb&#8221; t\u00eb tjer\u00eb i p\u00ebrdorin nj\u00ebsoj t\u00eb dyja gjymtyr\u00ebt e p\u00ebrparme, nd\u00ebrsa kur hidhen (kap\u00ebrcejn\u00eb nj\u00eb penges\u00eb apo ecin duke u hedhur) p\u00ebr t\u2019u mbajtur, ata p\u00ebrdorin vet\u00ebm t\u00eb majt\u00ebn. Shkenc\u00ebtar\u00ebt kan\u00eb arritur n\u00eb p\u00ebrfundimin se te qeniet e gjalla q\u00eb l\u00ebvizin me t\u00eb kat\u00ebr gjymtyr\u00ebt, sistemi motorrik asimetrik \u00ebsht\u00eb m\u00eb i dob\u00ebt, duke v\u00ebrtetuar k\u00ebsisoj teorin\u00eb se, kur ecin me dy k\u00ebmb\u00eb, &#8220;duart&#8221; u mbeten t\u00eb lira\u2026 Po k\u00ebshtu ndodh edhe me kafsh\u00ebt sht\u00ebpiake: N\u00eb rast se ju ka r\u00ebn\u00eb rasti t\u00eb ndiqni veprimet e maces, p\u00ebr shembull, do t\u00eb keni v\u00ebn\u00eb re patjet\u00ebr se edhe ajo, kur mb\u00ebshtetet me dy k\u00ebmb\u00ebt e prapme n\u00eb tok\u00eb, luan lirsh\u00ebm me t\u00eb dyja k\u00ebmb\u00ebt e para, k\u00ebrkon t\u00eb z\u00ebr\u00eb l\u00ebmshin ose topthin e vog\u00ebl, drit\u00ebn e reflektuar nga pasqyra n\u00eb mur, etj.<\/p>\n<p>Edhe nj\u00eb fakt tjet\u00ebr interesant: Mendohet se m\u00ebngjarash\u00ebt jan\u00eb t\u00eb till\u00eb si pasoj\u00eb e nj\u00eb reaksioni t\u00eb posa\u00e7\u00ebm t\u00eb trurit ndaj streseve dhe v\u00ebshtir\u00ebsive t\u00eb jet\u00ebs. \u00cbsht\u00eb v\u00ebn\u00eb re se k\u00ebto v\u00ebshtir\u00ebsi i kalojn\u00eb m\u00eb leht\u00eb m\u00ebngjarash\u00ebt.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(N\u00eb foto: Kanguri beneta (Macropus rufogriseus)\u2026 Mendohej se nga t\u00eb gjitha qeniet e gjalla, duart i p\u00ebrdorin vet\u00ebm njer\u00ebzit dhe majmun\u00ebt, por na del se \u00ebsht\u00eb edhe nj\u00eb qenie tjet\u00ebr q\u00eb, kur ec\u00ebn me dy k\u00ebmb\u00eb, p\u00ebrdor p\u00ebr nevoja t\u00eb ndryshme gjymtyr\u00ebt e para t\u00eb saj&#8230; Dhe, kjo qenie e gjall\u00eb \u00ebsht\u00eb kanguri\u2026 Po, ve\u00e7 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":5814,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-5812","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-enciklopedi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5812","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5812"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5812\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5814"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5812"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5812"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5812"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}