{"id":5517,"date":"2014-11-05T15:00:15","date_gmt":"2014-11-05T14:00:15","guid":{"rendered":"http:\/\/intervista.al\/web\/?p=5517"},"modified":"2014-11-05T11:44:11","modified_gmt":"2014-11-05T10:44:11","slug":"a-eshte-psikologjike-humbja-e-kujteses","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2014\/11\/a-eshte-psikologjike-humbja-e-kujteses\/","title":{"rendered":"A \u00ebsht\u00eb psikologjike humbja e kujtes\u00ebs?"},"content":{"rendered":"<p>&#8211; Ju lutem, m\u00eb thoni, a \u00ebsht\u00eb normale q\u00eb n\u00eb mosh\u00ebn 60 vje\u00e7are t\u00eb t\u00eb dob\u00ebsohet kujtesa? V\u00eb re q\u00eb here pas here kam humbje t\u00eb kujtes\u00ebs, i harroj gj\u00ebrat. Mos vall\u00eb \u00ebsht\u00eb psikologjike, apo \u00ebsht\u00eb fizike? \u00c7far\u00eb thon\u00eb psikolog\u00ebt apo mjek\u00ebt?<br \/>\n&#8211; I nderuar zot\u00ebri, kur vjen nj\u00ebfar\u00eb moshe, \u00ebsht\u00eb m\u00eb se normale t\u00eb fillojn\u00eb disa ndryshime biologjike q\u00eb jan\u00eb karakteristik\u00eb e sh\u00ebndetit mendor. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb, mjek\u00ebt tan\u00eb kan\u00eb folur shpesh. Te disa persona bie mpreht\u00ebsia e pamjes, te disa t\u00eb tjer\u00eb bie mpreht\u00ebsia e d\u00ebgjimit, e perceptimit, e t\u00eb folurit, t\u00eb cilat n\u00eb nj\u00ebfar\u00eb m\u00ebnyre mund t\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsojn\u00eb bashk\u00ebveprimin shoq\u00ebror. Gjithashtu, ndryshimet n\u00eb njohuri dhe n\u00eb psikologji, \u00e7rregullojn\u00eb veprimtarin\u00eb jet\u00ebsore t\u00eb t\u00eb moshuarve, nd\u00ebrsa kujtesa, pra, humbja e saj, nuk \u00ebsht\u00eb element i pleq\u00ebris\u00eb, por i s\u00ebmundjeve t\u00eb saj. Demenca p\u00ebrcaktohet si nj\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsim i aft\u00ebsive intelektuale, q\u00eb shpesh \u00ebsht\u00eb i nj\u00eb graviteti t\u00eb mjaftuesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrhyr\u00eb n\u00eb funksionimin shoq\u00ebror dhe profesional. Defi\u00e7iti p\u00ebrfshin shumic\u00ebn e aspekteve t\u00eb njohjes, kujtes\u00ebn primare dhe gjykimin. Funksionet m\u00eb t\u00eb larta kortikale, t\u00eb tilla si: Gjuha, arsyetimi abstrakt dhe aft\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb zbatuar porosit\u00eb, n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi jan\u00eb po ashtu, t\u00eb d\u00ebmtuara. Ndon\u00ebse demenca \u00ebsht\u00eb m\u00eb e zakonshme n\u00eb popullat\u00ebn e moshuar, ajo nuk \u00ebsht\u00eb sinonim i mosh\u00ebs s\u00eb vjet\u00ebr. Gjithashtu, nuk \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb normale e procesit t\u00eb plakjes. S\u00ebmundjet q\u00eb shkaktojn\u00eb demenc\u00eb (pra, humbjen e kujtes\u00ebs) jan\u00eb traumat e kok\u00ebs, s\u00ebmundja e pleq\u00ebris\u00eb etj. Gjithsesi, duke qen\u00eb se ju nuk keni probleme t\u00eb tjera fizike dhe jo ndonj\u00eb humbje t\u00eb madhe kujtese, nuk duhet t\u00eb shqet\u00ebsoheni kaq shum\u00eb sepse ndonj\u00ebher\u00eb, ky lloj fiksimi b\u00ebhet psikologjik dhe juve ju duket sikur v\u00ebrtet po p\u00ebrkeq\u00ebsoheni. Kurimi i k\u00ebtij lloj \u00e7rregullimi t\u00eb kujtes\u00ebs, sidomos n\u00eb k\u00ebt\u00eb mosh\u00eb, aktualisht, \u00ebsht\u00eb i pamundur. Shkenc\u00ebtar\u00ebt po punojn\u00eb shum\u00eb p\u00ebr zbulimin e k\u00ebsaj patologjie dhe sh\u00ebrimin e saj.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8211; Ju lutem, m\u00eb thoni, a \u00ebsht\u00eb normale q\u00eb n\u00eb mosh\u00ebn 60 vje\u00e7are t\u00eb t\u00eb dob\u00ebsohet kujtesa? V\u00eb re q\u00eb here pas here kam humbje t\u00eb kujtes\u00ebs, i harroj gj\u00ebrat. Mos vall\u00eb \u00ebsht\u00eb psikologjike, apo \u00ebsht\u00eb fizike? \u00c7far\u00eb thon\u00eb psikolog\u00ebt apo mjek\u00ebt? &#8211; I nderuar zot\u00ebri, kur vjen nj\u00ebfar\u00eb moshe, \u00ebsht\u00eb m\u00eb se normale t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[92],"tags":[],"class_list":["post-5517","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-halle"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5517","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5517"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5517\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5517"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5517"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5517"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}