{"id":5444,"date":"2014-11-04T15:30:07","date_gmt":"2014-11-04T14:30:07","guid":{"rendered":"http:\/\/intervista.al\/web\/?p=5444"},"modified":"2014-11-04T12:55:43","modified_gmt":"2014-11-04T11:55:43","slug":"kartagjenasit-e-lashte-flijonin-femijet-e-tyre","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2014\/11\/kartagjenasit-e-lashte-flijonin-femijet-e-tyre\/","title":{"rendered":"Kartagjenasit e lasht\u00eb flijonin f\u00ebmij\u00ebt e tyre"},"content":{"rendered":"<p>Po diskutohet p\u00ebrs\u00ebri \u00e7\u00ebshtja q\u00eb ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me nj\u00eb zakon t\u00eb eg\u00ebr t\u00eb kartagjenasve t\u00eb lasht\u00eb: Ata i vrisnin f\u00ebmij\u00ebt e tyre dhe i varrosnin s\u00eb bashku m\u00eb kafsh\u00ebt, n\u00eb baz\u00eb t\u00eb nj\u00eb rituali t\u00eb caktuar. Shkenc\u00ebtar\u00ebt kan\u00eb arritur n\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrfundim duke d\u00ebshifruar disa mbishkrime prej guri mbi varrezat e tyre dhe, p\u00ebr k\u00ebt\u00eb zakon t\u00eb lasht\u00eb barbar, kan\u00eb shkruar koh\u00ebt e fundit revistat \u201cThe Guardian\u201d dhe \u201cAntiquity\u201d.<br \/>\nP\u00ebr fenomenin se kartagjenasit flijonin f\u00ebmij\u00ebt e tyre kan\u00eb shkruar edhe disa autor\u00eb t\u00eb lasht\u00eb grek\u00eb dhe romak\u00eb, por shum\u00eb dijetar\u00eb kan\u00eb menduar se ato shkrime kan\u00eb patur q\u00ebllime propagandistike dhe nuk i p\u00ebrgjigjeshin t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs. P\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb, \u00e7\u00ebshtja u mbyll e u la n\u00eb heshtje, por diskutimet rifilluan me zbulimin e nj\u00eb nekropoli, ku jan\u00eb gjetur dokumente autentike p\u00ebr ceremonit\u00eb e pag\u00ebzimit t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve dhe flijimit t\u00eb tyre p\u00ebr nder t\u00eb per\u00ebndive. K\u00ebt\u00eb e p\u00ebrforcojn\u00eb kockat q\u00eb jan\u00eb zbuluar n\u00eb disa urna speciale dhe disa mbishrime n\u00eb gur\u00ebt e varreve. N\u00eb k\u00ebto mbishkrime, kartagjenasit fal\u00ebnderonin per\u00ebndit\u00eb e tyre q\u00eb pranuan flijimin dhe dhuratat e ndryshme. Interesante \u00ebsht\u00eb se varre t\u00eb tilla jan\u00eb zbuluar edhe n\u00eb Si\u00e7ili e Sardenj\u00eb, ku shkenc\u00ebtar\u00ebt kan\u00eb gjetur gjithashtu dokumente t\u00eb pakund\u00ebrshtueshme. Nj\u00eb nga autor\u00ebt e zbulimit, Zhozefina Kuin, pedagoge n\u00eb Universitetin e Oksfordit mendon se dokumentet e gjetura n\u00eb varret e lashta tregojn\u00eb se kartagjenasit e lasht\u00eb i flijonin f\u00ebmij\u00ebt n\u00eb shenj\u00eb mir\u00ebnjohjeje ndaj per\u00ebndive t\u00eb tyre. Sipas saj, f\u00ebmij\u00ebt flijoheshin n\u00eb \u00e7ast, gjat\u00eb ceremonis\u00eb rituale, as para dhe as pas saj. Interesant \u00ebsht\u00eb fakti se, s\u00eb bashku me ata, flijoheshin edhe kafsh\u00eb sht\u00ebpiake, me t\u00eb nj\u00ebjtat ndere, madje shpesh, kockat e tyre gjenden s\u00eb bashku n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtat urna. Kuini v\u00eb n\u00eb dukje se flijimi i f\u00ebmij\u00ebve n\u00eb Kartagjn\u00eb nuk ngjallte k\u00ebto ndjenja q\u00eb provojn\u00eb njer\u00ebzit sot, madje nuk \u00ebsht\u00eb \u00e7udi q\u00eb t\u00eb ishte nj\u00eb akt q\u00eb nderohej dhe respektohej jo vet\u00ebm nga ata q\u00eb e kryenin, por nga t\u00eb gjith\u00eb banor\u00ebt e qytetit. Sipas saj, gjat\u00eb nj\u00eb viti, n\u00eb nj\u00eb qytet prej afro 500 mij\u00eb banor\u00ebsh, flijoheshin afro 25 f\u00ebmij\u00eb. Si zgjidheshin f\u00ebmij\u00ebt dhe kush i flijonte ata (vet\u00eb prind\u00ebrit, apo kishte ndonj\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb), si dhe shum\u00eb aspekte t\u00eb tjera nga jeta e kartagjenasve t\u00eb lasht\u00eb, ende nuk jan\u00eb t\u00eb qarta.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Po diskutohet p\u00ebrs\u00ebri \u00e7\u00ebshtja q\u00eb ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me nj\u00eb zakon t\u00eb eg\u00ebr t\u00eb kartagjenasve t\u00eb lasht\u00eb: Ata i vrisnin f\u00ebmij\u00ebt e tyre dhe i varrosnin s\u00eb bashku m\u00eb kafsh\u00ebt, n\u00eb baz\u00eb t\u00eb nj\u00eb rituali t\u00eb caktuar. Shkenc\u00ebtar\u00ebt kan\u00eb arritur n\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrfundim duke d\u00ebshifruar disa mbishkrime prej guri mbi varrezat e tyre dhe, p\u00ebr [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":5446,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-5444","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-enciklopedi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5444","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5444"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5444\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5446"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5444"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5444"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5444"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}