{"id":4886,"date":"2014-10-27T14:11:11","date_gmt":"2014-10-27T13:11:11","guid":{"rendered":"http:\/\/intervista.al\/web\/?p=4886"},"modified":"2014-10-27T14:11:11","modified_gmt":"2014-10-27T13:11:11","slug":"a-mund-te-kemi-nje-sy-te-trete","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2014\/10\/a-mund-te-kemi-nje-sy-te-trete\/","title":{"rendered":"A mund t\u00eb kemi nj\u00eb sy t\u00eb tret\u00eb?"},"content":{"rendered":"<p>Si shikojn\u00eb qeniet e gjalla? A duhet vet\u00ebm syri, apo edhe truri p\u00ebr t\u00eb par\u00eb? Si lidhen ata? Shkenc\u00ebtar\u00ebt amerikan\u00eb kan\u00eb filluar t\u2019i v\u00ebn\u00eb n\u00eb dyshim edhe k\u00ebto pyetje, p\u00ebrgjigjet e t\u00eb cilave deri tani i quanim t\u00eb sigurta. Ata shpenzuan nj\u00eb vit t\u00eb t\u00ebr\u00eb me nj\u00eb eksperiment t\u00eb \u00e7uditsh\u00ebm: Mor\u00ebn embrione t\u00eb bretkosave, u pren\u00eb atyre pjes\u00ebn e syve dhe ato i ngjit\u00ebn sip\u00ebr bishtit. Rezultati ishte surprizues: Bretkosat e rritura shikonin nga ai sy! Ky eksperiment hidhte posht\u00eb teorin\u00eb se syt\u00eb duhet t\u00eb ishin lidhur patjet\u00ebr me trurin me an\u00eb t\u00eb nervave t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta, gj\u00eb q\u00eb besohej prej shekujsh. Ky eksperiment, por edhe t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb k\u00ebtij lloji, i bind\u00ebn shkenc\u00ebtar\u00ebt q\u00eb syt\u00eb lidhen me trurin, jo vet\u00ebm direkt, me an\u00ebn e sistemit nervor, por n\u00eb m\u00ebnyra t\u00eb ndryshme, t\u00eb pastudiuara holl\u00ebsisht deri tani. Dhe kjo nuk ndodh vet\u00ebm me syt\u00eb, por edhe me organe t\u00eb tjera t\u00eb njeriut. Studimet e fundit kan\u00eb treguar se edhe vet\u00eb truri \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i ndryshuesh\u00ebm. K\u00ebshtu, p\u00ebr shembull, n\u00ebse nj\u00eb pjes\u00eb e trurit d\u00ebmtohet, nj\u00eb pjes\u00eb tjet\u00ebr e tij, merr funksionet e pjes\u00ebs s\u00eb d\u00ebmtuar\u2026 K\u00ebto zbulime, n\u00ebse v\u00ebrtetohen plot\u00ebsisht edhe te njer\u00ebzit, hapin nj\u00eb fush\u00eb t\u00eb gjer\u00eb n\u00eb mjek\u00ebsi p\u00ebr mjekimin e s\u00ebmundjeve t\u00eb ndryshme, apo n\u00eb rastet e d\u00ebmtimeve. K\u00ebshtu, p\u00ebr shembull, deri tani \u00ebsht\u00eb menduar se vet\u00ebm nervat optike mund t\u00eb transmetojn\u00eb informacione vizuale dhe, n\u00eb rast se ato d\u00ebmtohen, humbet dhe shikimi. Ndofta n\u00eb t\u00eb ardhmen, k\u00ebt\u00eb pun\u00eb mund ta b\u00ebjn\u00eb edhe nervat e shtyll\u00ebs kurrizore. At\u00ebhere ndofta do t\u00eb kemi edhe nj\u00eb sy t\u00eb tret\u00eb nga mbrapa\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Si shikojn\u00eb qeniet e gjalla? A duhet vet\u00ebm syri, apo edhe truri p\u00ebr t\u00eb par\u00eb? Si lidhen ata? Shkenc\u00ebtar\u00ebt amerikan\u00eb kan\u00eb filluar t\u2019i v\u00ebn\u00eb n\u00eb dyshim edhe k\u00ebto pyetje, p\u00ebrgjigjet e t\u00eb cilave deri tani i quanim t\u00eb sigurta. Ata shpenzuan nj\u00eb vit t\u00eb t\u00ebr\u00eb me nj\u00eb eksperiment t\u00eb \u00e7uditsh\u00ebm: Mor\u00ebn embrione t\u00eb bretkosave, u [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-4886","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-enciklopedi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4886","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4886"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4886\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4886"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4886"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4886"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}