{"id":4019,"date":"2014-10-10T15:09:08","date_gmt":"2014-10-10T13:09:08","guid":{"rendered":"http:\/\/intervista.al\/web\/?p=4019"},"modified":"2014-10-10T15:09:08","modified_gmt":"2014-10-10T13:09:08","slug":"cafka-egjiptiane-bubulcus-ibis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2014\/10\/cafka-egjiptiane-bubulcus-ibis\/","title":{"rendered":"\u00c7afka egjiptiane (Bubulcus ibis)"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/CAFKA-copy1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-4021\" src=\"http:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/CAFKA-copy1-140x300.jpg\" alt=\"CAFKA copy\" width=\"140\" height=\"300\" \/><\/a>\u00c7afka egjiptiane \u00ebsht\u00eb lloji m\u00eb i p\u00ebrhapur n\u00eb familjen e vet. Ajo jeton n\u00eb vise tropikale, subtropikale, n\u00eb pjes\u00ebn jugore t\u00eb gjer\u00ebsis\u00eb s\u00eb dy sferave. Vendbanimet e saj m\u00eb t\u00eb preferuara jan\u00eb livadhet me bar, tokat k\u00ebnetore, savanat. Ato mund t\u00eb jetojn\u00eb fare mir\u00eb pran\u00eb kafsh\u00ebve t\u00eb egra si elefant\u00ebt, zebrat, dythundrak\u00ebt, madje edhe t\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb mbi kurrizin e tyre. Po k\u00ebshtu, ato nuk kan\u00eb frik\u00eb nga njeriu dhe shpesh, i nd\u00ebrtojn\u00eb folet\u00eb e tyre n\u00ebn streh\u00ebt e banesave. Ushqimi m\u00eb i zakonsh\u00ebm i \u00e7afkave egjiptiane jan\u00eb insektet e ndryshme, si: Karkalecat, mizat, vizhat, pilivesat e ujit, por u p\u00eblqejn\u00eb edhe krimbat, g\u00eblistrat sidomos, madje edhe peshku, molusqet dhe bretkocat. Nuk jan\u00eb shtatm\u00ebdha dhe ngjajn\u00eb p\u00ebr nga trupi me laraskat e b\u00ebshme. Gjat\u00ebsia e trupit t\u00eb tyre arrin deri n\u00eb 60 centimetra, pesha trupore deri n\u00eb 400 gram\u00eb dhe krah\u00ebt e hapur, mund t\u00eb arrijn\u00eb deri n\u00eb nj\u00ebqind centimetra. Pend\u00ebt e tyre kan\u00eb ngjyr\u00eb t\u00eb bardh\u00eb gjat\u00eb stin\u00ebve t\u00eb vjesht\u00ebs dhe t\u00eb dimrit, nd\u00ebrsa n\u00eb stin\u00ebt e tjera, mund t\u00eb ken\u00eb nuanca t\u00eb lehta t\u00eb ngjyr\u00ebs portokalli. Shumica e shpend\u00ebve t\u00eb k\u00ebsaj familjeje kan\u00eb n\u00eb maj\u00eb t\u00eb kok\u00ebs, te qafa dhe te shpina gjithashtu, pend\u00eb me ngjyr\u00eb t\u00eb verdh\u00eb n\u00eb portokalli (m\u00eb t\u00eb dukshme jan\u00eb ato te meshkujt). K\u00ebmb\u00ebt i kan\u00eb t\u00eb gjata me l\u00ebkur\u00eb t\u00eb verdh\u00eb, ngjyra k\u00ebto q\u00eb theksohen n\u00eb koh\u00ebn e ngrohjes s\u00eb vez\u00ebve, por pastaj fillojn\u00eb t\u00eb marrin nj\u00eb hije t\u00eb err\u00ebt. Vendbanimet e tyre shtrihen n\u00eb t\u00eb gjitha viset e ngrohta t\u00eb Egjiptit, deri n\u00eb Sahara, Palestin\u00eb, n\u00eb Lindje, n\u00eb Indokin\u00eb. Shum\u00eb syresh ka edhe n\u00eb ishujt e Oqeanit Paq\u00ebsor dhe atij Indian. K\u00ebta shpend\u00eb, edhe pse nuk gjejn\u00eb kudo kushte t\u00eb mira p\u00ebr t\u00eb jetuar, shtohen vazhdimisht. Nga nj\u00eb regjistrim i shpejt\u00eb, doli se vet\u00ebm n\u00eb Afrik\u00eb ka m\u00eb shum\u00eb se dhjet\u00eb mij\u00eb \u00e7ifte aktive q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb koloni. Folet\u00eb i ngren\u00eb zakonisht n\u00eb deg\u00ebt e sip\u00ebrme t\u00eb pem\u00ebve t\u00eb larta dhe n\u00eb vende t\u00eb p\u00ebrshtatshme p\u00ebr to, rrojn\u00eb n\u00eb koloni dhe mund t\u00eb ngren\u00eb fole deri n\u00eb 50 \u00e7ifte. N\u00eb disa vise, n\u00eb Japoni, p\u00ebr shembull, preferojn\u00eb pishat. Kushti kryesor p\u00ebr t\u00eb ngritur nj\u00eb koloni \u00ebsht\u00eb prania e ujit t\u00eb \u00ebmb\u00ebl dhe lag\u00ebshtia e ajrit. Shtohen si t\u00eb gjith\u00eb shpend\u00ebt, duke ngrohur vez\u00ebt e tyre. Periudha e inkubacionit \u00ebsht\u00eb e ndryshme n\u00eb vise t\u00eb ndryshme dhe varet shum\u00eb nga kushtet klimaterike. Pozicionin p\u00ebr t\u00eb ngritur folen\u00eb e zgjedh mashkulli, i cili preferon nj\u00eb lart\u00ebsi prej tet\u00eb deri dhjet\u00eb metra nga toka. Pasi zgjedh vendin, ai mbledh l\u00ebnd\u00ebn e par\u00eb (drur\u00eb t\u00eb that\u00eb, bar t\u00eb that\u00eb, etj.) t\u00eb cilat femra i vendos me kujdes dhe krijon brenda 4-5 dit\u00ebve folez\u00ebn \u201cfamiljare\u201d. Diametri i foles\u00eb \u00ebsht\u00eb 20-45 centimetra, nd\u00ebrsa lart\u00ebsia, 7-12 centimetra. Me t\u00eb mbaruar nd\u00ebrtimin e foles\u00eb, femra l\u00ebshon deri n\u00eb pes\u00eb vez\u00eb, t\u00eb cilat rri dhe i ngroh p\u00ebr 21-26 dit\u00eb me radh\u00eb. Femra, edhe pas daljes s\u00eb zogjve, mban n\u00eb fole nj\u00eb temperatur\u00eb t\u00eb barabart\u00eb me at\u00eb t\u00eb trupit t\u00eb vet p\u00ebr 9-11 dit\u00eb t\u00eb tjera. Pas k\u00ebsaj, zogjt\u00eb jan\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb jetojn\u00eb t\u00eb pavarur. Me t\u00eb mbushur mosh\u00ebn 20 ditore, \u201cf\u00ebmij\u00ebt\u201d fillojn\u00eb t\u00eb dalin nga pak rreth e p\u00ebrqark, por aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb fluturuar e fitojn\u00eb vet\u00ebm pas nj\u00eb muaji. At\u00ebbot\u00eb ata dalin nga foleza prind\u00ebrore dhe fillojn\u00eb jet\u00ebn e pavarur, duke k\u00ebrkuar ushqimin e tyre. Zakonisht, ata shoq\u00ebrojn\u00eb karvanet e kafsh\u00ebve t\u00eb egra, madje edhe kopet\u00eb e bag\u00ebtive, jasht\u00ebqitja e t\u00eb cilave \u00ebsht\u00eb fillimisht nj\u00eb burim i sigurt\u00eb ushqimor, sepse atje mbeten kokrra drithi dhe fara t\u00eb ndryshme, t\u00eb cilat jan\u00eb zbutur dhe mund t\u00eb treten leht\u00eb. Ata shkojn\u00eb pas kopeve edhe p\u00ebr nj\u00eb q\u00ebllim tjet\u00ebr: Q\u00eb nga kurrizi i tyre shikojn\u00eb m\u00eb mir\u00eb n\u00eb tok\u00eb krimbat, karkalecat, k\u00ebrmijt\u00eb dhe i gjuajn\u00eb m\u00eb leht\u00eb ata\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7afka egjiptiane \u00ebsht\u00eb lloji m\u00eb i p\u00ebrhapur n\u00eb familjen e vet. Ajo jeton n\u00eb vise tropikale, subtropikale, n\u00eb pjes\u00ebn jugore t\u00eb gjer\u00ebsis\u00eb s\u00eb dy sferave. Vendbanimet e saj m\u00eb t\u00eb preferuara jan\u00eb livadhet me bar, tokat k\u00ebnetore, savanat. Ato mund t\u00eb jetojn\u00eb fare mir\u00eb pran\u00eb kafsh\u00ebve t\u00eb egra si elefant\u00ebt, zebrat, dythundrak\u00ebt, madje edhe t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-4019","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-enciklopedi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4019","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4019"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4019\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4019"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4019"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4019"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}