{"id":31140,"date":"2024-07-26T18:36:04","date_gmt":"2024-07-26T16:36:04","guid":{"rendered":"https:\/\/intervista.al\/web\/?p=31140"},"modified":"2024-07-26T18:36:10","modified_gmt":"2024-07-26T16:36:10","slug":"libri-ushqim-a-helmim-nga-irida-xhura","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2024\/07\/libri-ushqim-a-helmim-nga-irida-xhura\/","title":{"rendered":"Libri, ushqim a helmim? Nga Irida Xhura"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Libri \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mik i mir\u00eb q\u00eb mund t\u00eb t\u00eb edukoj\u00eb e udh\u00ebzoj\u00eb, por mund t\u00eb b\u00ebj\u00eb edhe t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn! Jemi m\u00ebsuar t\u2019i qasemi librit duke e vler\u00ebsuar at\u00eb dhe duke gjykuar se do t\u00eb na ndri\u00e7oj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb mendjes e t\u00eb shpirtit ton\u00eb, do t\u00eb na b\u00ebj\u00eb t\u00eb njohim vetveten e t\u00eb tjer\u00ebt. Libri artistik \u00ebsht\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb e shk\u00eblqyer p\u00ebr t\u00eb kaluar edhe koh\u00ebn e lir\u00eb, ndaj tani \u00ebsht\u00eb stina ideale p\u00ebr lexime, por \u00e7far\u00eb po zgjedhin t\u00eb rinjt\u00eb? Si p\u00ebrzgjidhen librat n\u00eb raftet e librarive?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb mesin e jet\u00ebs vanitoze, pakkush shkruan kritik\u00eb e pakkush e lexon kritik\u00ebn, ndaj n\u00eb munges\u00eb t\u00eb saj e t\u00eb filtrit profesional, lexuesi shkon verbazi drejt zgjedhjeve t\u00eb leximit. Dendur zgjidhet ai lib\u00ebr q\u00eb qarkullon m\u00eb shum\u00eb n\u00eb rrjet, q\u00eb qarkullon mes adoleshent\u00ebsh, ai q\u00eb n\u00eb kopertin\u00eb ka vul\u00ebn \u201cbestseller\u201d, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb <em>m<\/em><em>\u00eb <\/em><em>i shituri<\/em>, a thua se kjo vul\u00eb jep konfimimin se libri q\u00eb ke n\u00eb duar \u00ebsht\u00eb ushqim i kontrolluar p\u00ebr trurin e mund ta g\u00eblltis\u00ebsh pa frik\u00eb. K\u00ebshtu, k\u00ebto libra t\u00eb shum\u00ebshitur e t\u00eb shum\u00eblexuar, z\u00ebn\u00eb hap\u00ebsir\u00eb n\u00eb bibliotekat e n\u00eb mendjet e lexuesit t\u00eb pakualifikuar, p\u00ebrcaktim ky q\u00eb u referohet atyre lexuesve, t\u00eb cil\u00ebt nuk kan\u00eb formim shkencor mbi let\u00ebrsin\u00eb. Ata jan\u00eb m\u00eb t\u00eb brisht\u00ebt, kur vjen puna te zgjedhja e librave. Ve\u00e7an\u00ebrisht dua t\u00eb ndalem tek adoleshent\u00ebt. Jo se nuk ka t\u00eb rritur, t\u00eb cil\u00ebt futen te grupi i lexuesve t\u00eb pakualifikuar, por shqet\u00ebsimi im i referohet k\u00ebsaj grupmoshe, q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb koh\u00ebn e nd\u00ebrtimit t\u00eb personalitetit, t\u00eb formimit intelektual e shpirt\u00ebror, \u00ebsht\u00eb n\u00eb nj\u00eb \u00e7ast kritik p\u00ebr t\u00eb njohur veten e bot\u00ebn p\u00ebrreth. E ne t\u00eb rriturit ve\u00e7an\u00ebrisht ngulmojm\u00eb se libri \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rrug\u00eb e ndritshme dhe e sigurt p\u00ebr to, mir\u00ebpo n\u00eb tregun tejmbushur me \u201cbestseller\u201d adoleshent\u00ebt po \u201chelmohen\u201d nga vula e shitjeve.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R\u00ebndom shoh 15-vje\u00e7ar\u00eb q\u00eb lexojn\u00eb me etje mangat, histori t\u00eb shkurtra, t\u00eb thjeshta, t\u00eb zbraz\u00ebta ose &nbsp;autor\u00eb si Collen Hoover, Holly Jackson, Holly Black, Lucy Score etj. E di q\u00eb shum\u00eb prej jush n\u00eb k\u00ebto \u00e7aste po pyesin veten n\u00ebse i kan\u00eb d\u00ebgjuar ndonj\u00ebher\u00eb. Nj\u00ebsoj edhe un\u00eb, derisa mora n\u00eb duar t\u00eb lexoja disa pasazhe p\u00ebr t\u00eb kuptuar m\u00eb shum\u00eb se pse adoleshent\u00ebt zhyten n\u00eb k\u00ebto libra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nuk qe fort e v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr ta zb\u00ebrthyer enigm\u00ebn, sepse faqet ishin t\u00eb mbushura me p\u00ebrshkrime t\u00eb zhveshura, t\u00eb r\u00ebndomta, t\u00eb pashije t\u00eb aktit seksual ose me histori t\u00eb frikshme e t\u00eb p\u00ebrgjakshme vrasjesh, rr\u00ebmbimesh e aktesh t\u00eb tjera makabre, \u00e7njer\u00ebzore. Personazhe t\u00eb vendosura n\u00eb histori absurde dashurie, n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie var\u00ebsie, t\u00eb abuzuar dhe t\u00eb ngecur n\u00eb kurthe q\u00eb i \u00e7ojn\u00eb drejt degradimit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00cbsht\u00eb e kuptueshme se adoleshent\u00ebt duan t\u00eb zbulojn\u00eb bot\u00eb t\u00eb panjohura, \u00ebsht\u00eb e kuptueshme edhe se dashuria, p\u00ebrfshir\u00eb edhe erotik\u00ebn ka qen\u00eb kahera e do t\u00eb vazhdoj\u00eb t\u00eb jet\u00eb, nj\u00eb \u201csubstanc\u00eb\u201d e p\u00eblqyeshme n\u00eb let\u00ebrsi, mir\u00ebpo kur kjo vjen e r\u00ebndomt\u00eb e pa artistiken, humbet \u00e7do vler\u00eb. Ajo krijon vizione t\u00eb gabuara, t\u00eb pash\u00ebndetshme si dhe ofron keqedukim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u00ebto libra, t\u00eb cil\u00ebt nuk paraqesin as teknika rr\u00ebfimi, as kompozicioni, as p\u00ebrshkrimi, as larmi leksiku, as kurrfar\u00eb mesazhi, jan\u00eb si nj\u00eb doz\u00eb adrenaline. Ato ndezin nj\u00eb lumturi akute, nj\u00eb imagjinat\u00eb absurde, ireale, e cila dep\u00ebrton p\u00ebr t\u2019u brend\u00ebsuar dhe p\u00ebr t\u00eb fom\u00ebsuar lexuesin. Por t\u00eb dashur lexues, teksti nuk mund t\u00eb jet\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb objekt, nj\u00eb imazh, nj\u00eb sekuenc\u00eb tingujsh, nj\u00eb rreshtim shkronjash a fjal\u00ebsh. Objekti si l\u00ebnd\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb ende tekst, por duhet krijuar si i till\u00eb dhe jeni ju lexuesit q\u00eb e krijoni at\u00eb. Do t\u00eb citoj k\u00ebtu Umberto Econ, sipas t\u00eb cilit teksti \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u201cmakin\u00eb dembele\u201d, e cila arrin t\u00eb aktivizohet plot\u00ebsisht vet\u00ebm fal\u00eb <em>kooperimit<\/em> t\u00eb lexuesit. Ky i fundit e interpreton tekstin, mbush <em>hap<\/em><em>\u00eb<\/em><em>sirat e bardha<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u00ebshtu pra, teksti nuk e modelon lexuesin vet\u00ebm nga njohja, por provokon tek ai nj\u00eb seri gjendjesh emocionale e pasionale. Kuptimi i nj\u00eb teksti rrjedh nga raporti komunikues q\u00eb realizon me lexuesin, i cili mund t\u00eb arrij\u00eb nj\u00eb thell\u00ebsi m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl a m\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb krahasim me nivelet e ndryshme t\u00eb tekstit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ti lexues je duke nd\u00ebrvepruar me romanin q\u00eb po lexon edhe pa vet\u00ebdije, ai po l\u00eb tek ti nj\u00eb ide a nj\u00eb mendim, ndaj t\u00eb lexuarit mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb \u201cushqim\u201d a nj\u00eb \u201chelmim\u201d. Cili lloj lexuesi do t\u00eb jesh ti? N\u00ebse shkrimi i nj\u00eb romani t\u00eb madh shpesh \u00ebsht\u00eb krahasuar me nd\u00ebrtimin e nj\u00eb katedraleje, mund t\u00eb themi se leximi e rihap k\u00ebt\u00eb kantier t\u00eb st\u00ebrmadh.&nbsp; Ti mund t\u00eb ndjek\u00ebsh thjesht dram\u00ebn dhe si turist, t\u00eb mjaftohesh me \u201cfilmimin\u201d e asaj q\u00eb sheh, duke e shtyr\u00eb p\u00ebr m\u00eb von\u00eb shqyrtimin me t\u00eb kujdessh\u00ebm t\u00eb pamjeve q\u00eb ke marr\u00eb. Por t\u00eb lexosh me kujdes nj\u00eb roman \u00ebsht\u00eb krejt tjet\u00ebr gj\u00eb: do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb zbulosh, t\u00eb rip\u00ebrshkosh etapat e nj\u00eb rrug\u00ebtimi nd\u00ebrtues dhe t\u00eb kuptosh marr\u00ebdhn\u00ebniet mes pjes\u00ebve n\u00eb t\u00ebr\u00ebsin\u00eb komplekse t\u00eb vepr\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">P\u00ebr t\u00eb mb\u00ebrritur k\u00ebtu duhet t\u00eb lexosh autor\u00eb dhe vepra q\u00eb kan\u00eb d\u00ebshmuar t\u00eb jen\u00eb t\u00eb tejkohsh\u00ebm. Lexoni klasik\u00ebt p\u00ebr t\u2019u njohur me let\u00ebrsin\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb, at\u00eb let\u00ebrsi q\u00eb pavar\u00ebsisht rrokullisjes n\u00ebp\u00ebr shekuj, mbetet aktuale dhe me vler\u00eb. (N\u00eb rrjet gjeni leht\u00ebsisht 100 autor\u00ebt m\u00eb t\u00eb mir\u00eb klasik\u00eb dhe titujt e veprave t\u00eb tyre.\u00ad\u00ad\u00ad) Me ta m\u00ebsuar veten me to, do ta ndieni se shum\u00eb autor\u00eb, me t\u00eb cil\u00ebt keni humbur koh\u00eb, pas 10 e kusur vjet\u00ebsh do t\u00eb jen\u00eb zhdukur nga qarkullimi. N\u00eb fillim mund t\u00eb hasni v\u00ebshtir\u00ebsi p\u00ebr shkak se ritmi i leximit do t\u00eb jet\u00eb m\u00eb i ngadalt\u00eb, gjuha m\u00eb e larmishme do t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb m\u00eb shum\u00eb p\u00ebrqendrim e hulumtim, por kjo do t\u2019ju st\u00ebrvis\u00eb edhe p\u00ebr detyra madhore n\u00eb t\u00eb ardhmen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nuk mjafton t\u00eb lexosh, duhet t\u00eb dish \u00e7far\u00eb t\u00eb lexosh! Asnj\u00ebher\u00eb mos e n\u00ebnvler\u00ebsoni r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb dhe ndikimin e librave n\u00eb at\u00eb q\u00eb ju mendoni, ndieni e veproni. Investoni te vetja duke lexuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb orientuar, k\u00ebshillohuni me profesionist\u00eb t\u00eb fush\u00ebs, me m\u00ebsuesit ose me prind\u00ebrit tuaj. Q\u00ebndroni n\u00eb zon\u00ebn e siguris\u00eb duke lexuar si fillim klasik\u00ebt, e m\u00eb pas do t\u00eb ndieni t\u00eb jet\u00eb nd\u00ebrtuar n\u00eb mendjen tuaj themeli p\u00ebr t\u00eb lexuar shkrimtar\u00eb modern\u00eb e postmodern\u00eb. Lexoni jo p\u00ebr ta vrar\u00eb koh\u00ebn, por p\u00ebr ta fituar at\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Libri \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mik i mir\u00eb q\u00eb mund t\u00eb t\u00eb edukoj\u00eb e udh\u00ebzoj\u00eb, por mund t\u00eb b\u00ebj\u00eb edhe t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn! Jemi m\u00ebsuar t\u2019i qasemi librit duke e vler\u00ebsuar at\u00eb dhe duke gjykuar se do t\u00eb na ndri\u00e7oj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb mendjes e t\u00eb shpirtit ton\u00eb, do t\u00eb na b\u00ebj\u00eb t\u00eb njohim vetveten e t\u00eb tjer\u00ebt. Libri [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":30710,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[40],"tags":[],"class_list":["post-31140","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31140","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31140"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31140\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/30710"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31140"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31140"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31140"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}