{"id":28054,"date":"2021-11-11T10:46:23","date_gmt":"2021-11-11T09:46:23","guid":{"rendered":"https:\/\/intervista.al\/web\/?p=28054"},"modified":"2021-11-11T10:46:27","modified_gmt":"2021-11-11T09:46:27","slug":"prezantimi-i-femijeve-shume-heret-me-pajisjet-dixhitale-kujdes-nga-keto-rreziqe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2021\/11\/prezantimi-i-femijeve-shume-heret-me-pajisjet-dixhitale-kujdes-nga-keto-rreziqe\/","title":{"rendered":"Prezantimi i f\u00ebmij\u00ebve shum\u00eb her\u00ebt me pajisjet dixhitale, kujdes nga k\u00ebto rreziqe"},"content":{"rendered":"\n<p>Teknologjia \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e jet\u00ebs son\u00eb, por \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb ajo t\u00eb mos hyj\u00eb shum\u00eb her\u00ebt n\u00eb jet\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebve tan\u00eb. Mir\u00ebpo, pajisjet dixhitale p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt, nga ana tjet\u00ebr, jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb p\u00ebrhapura q\u00eb n\u00eb mosh\u00eb t\u00eb hershme dhe kjo mund t\u00eb shkaktoj\u00eb probleme fizike dhe madje edhe s\u00ebmundje mendore.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>PC dhe telefonat inteligjent\u00eb tashm\u00eb n\u00eb shkoll\u00ebn fillore<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kjo mb\u00ebshtetet nga sondazhi \u2018F\u00ebmij\u00ebt dhe izolimi, fjala p\u00ebr prind\u00ebrit\u2019 i kryer nga Shoqata Italiane e Kujdesit Par\u00ebsor Pediatrik me Universitetin Bicocca t\u00eb Milanos. Sipas studiuesve, pajisjet dixhitale p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt mund t\u00eb jen\u00eb nj\u00eb burim potencial rreziku n\u00ebse ato jepen her\u00ebt dhe i kushtohet pak v\u00ebmendje koh\u00ebs q\u00eb f\u00ebmij\u00ebt kalojn\u00eb me k\u00ebto pajisje.<\/p>\n\n\n\n<p>Ekspert\u00ebt kryen dy anketa, nj\u00eb n\u00eb pranver\u00eb 2020 dhe nj\u00eb t\u00eb dyt\u00eb n\u00eb maj 2021, duke propozuar dy pyet\u00ebsor\u00eb online t\u00eb diferencuar sipas mosh\u00ebs, p\u00ebrkat\u00ebsisht 1-5 vje\u00e7 dhe 6-10 vje\u00e7, p\u00ebr mbi 3000 familje. \u00cbsht\u00eb zbuluar se, pavar\u00ebsisht nj\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsimi t\u00eb vog\u00ebl, ushqimi dhe gjumi vazhdojn\u00eb t\u00eb d\u00ebmtohen nga koha e kaluar me k\u00ebto pajisje.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>S\u00ebmundjet m\u00eb t\u00eb shpeshta tek f\u00ebmij\u00ebt<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pajisjet dixhitale p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt nga 1 deri n\u00eb 5 vje\u00e7 jan\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebse para s\u00eb gjithash p\u00ebr nervozizmin. Ushqyerja dhe gjumi jan\u00eb ende t\u00eb prekura: familjet kan\u00eb raportuar nj\u00eb ulje t\u00eb oreksit n\u00eb mbi 37% t\u00eb rasteve, e shoq\u00ebruar shpesh me nj\u00eb rritje t\u00eb konsumit t\u00eb ushqimeve (44%). P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, familjet kan\u00eb p\u00ebrjetuar v\u00ebshtir\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb fjetur (38.6%) me nj\u00eb rritje t\u00eb shpesht\u00ebsis\u00eb s\u00eb zgjimeve gjat\u00eb nat\u00ebs (mbi 56%). F\u00ebmij\u00ebt e mosh\u00ebs parashkollore ishin mbipesh\u00eb duke mos luajtur me f\u00ebmij\u00ebt e tjer\u00eb (60%) dhe duke mos qen\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb dilnin lirsh\u00ebm (30%). F\u00ebmij\u00ebt nga mosha 6 deri n\u00eb 10 vje\u00e7 jan\u00eb p\u00ebrballur kryesisht me s\u00ebmundje fizike n\u00eb rreth 40% t\u00eb rasteve, si dhimbje koke, dhimbje barku, lodhje, \u00e7rregullime t\u00eb syve.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Faji \u00ebsht\u00eb edhe i Covid-19<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pajisjet dixhitale jan\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb pranishme n\u00eb jet\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebve: 58,4% e f\u00ebmij\u00ebve nga 6 deri n\u00eb 10 vje\u00e7 kan\u00eb nj\u00eb pajisje personale. N\u00eb karantin\u00ebn e par\u00eb, p\u00ebrqindja ishte 23.5%, k\u00ebshtu q\u00eb pjesa u dyfishua. Mosha n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn zot\u00ebroni nj\u00eb smartphone gjithashtu ka r\u00ebn\u00eb: n\u00eb vitin 2020 ishte 9.2% e f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb mosh\u00ebs 1 deri n\u00eb 5 vje\u00e7, tani 14.5%. Ekspert\u00ebt e Bicocca-s sakt\u00ebsojn\u00eb se p\u00ebr shkak t\u00eb pandemis\u00eb dhe karantin\u00ebs si pasoj\u00eb, celulari \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb element gjithnj\u00eb e m\u00eb i pranish\u00ebm n\u00eb jet\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebve, edhe n\u00eb moshat shum\u00eb t\u00eb hershme, si nj\u00eb ose dy vje\u00e7. \u00cbsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb prind\u00ebrit, m\u00ebsuesit dhe vet\u00eb f\u00ebmij\u00ebt t\u00eb edukohen n\u00eb p\u00ebrdorimin e nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm, kritik dhe kreativ t\u00eb telefonit inteligjent, duke shmangur q\u00eb ai t\u00eb b\u00ebhet nj\u00eb kujdestar i f\u00ebmij\u00ebve ose i vetmi arg\u00ebtim q\u00eb ata njohin.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebrdorimi i tep\u00ebrt i pajisjeve dixhitale gjithashtu i ekspozon njer\u00ebzit ndaj mbipesh\u00ebs, problemeve posturale dhe muskulare dhe miopis\u00eb. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsore q\u00eb prind\u00ebrit t\u00eb ofrojn\u00eb alternativat m\u00eb t\u00eb reja, si loj\u00ebra n\u00eb natyr\u00eb, sporte, lexim cil\u00ebsor.<\/p>\n\n\n\n<p>Burimi: Humanum.al<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Teknologjia \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e jet\u00ebs son\u00eb, por \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb ajo t\u00eb mos hyj\u00eb shum\u00eb her\u00ebt n\u00eb jet\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebve tan\u00eb. Mir\u00ebpo, pajisjet dixhitale p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt, nga ana tjet\u00ebr, jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb p\u00ebrhapura q\u00eb n\u00eb mosh\u00eb t\u00eb hershme dhe kjo mund t\u00eb shkaktoj\u00eb probleme fizike dhe madje edhe s\u00ebmundje mendore. PC dhe telefonat inteligjent\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":28055,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[86],"tags":[364],"class_list":["post-28054","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-psikologu","tag-psikologu-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28054","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28054"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28054\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28055"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28054"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28054"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28054"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}