{"id":28009,"date":"2021-10-27T11:48:43","date_gmt":"2021-10-27T09:48:43","guid":{"rendered":"https:\/\/intervista.al\/web\/?p=28009"},"modified":"2021-10-27T11:48:47","modified_gmt":"2021-10-27T09:48:47","slug":"kujtesa-e-hershme-e-femijeve-si-mund-ta-ndihmojne-prinderit-nga-lorela-garuli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2021\/10\/kujtesa-e-hershme-e-femijeve-si-mund-ta-ndihmojne-prinderit-nga-lorela-garuli\/","title":{"rendered":"Kujtesa e hershme e f\u00ebmij\u00ebve, si mund ta ndihmojn\u00eb prind\u00ebrit? Nga Lorela Garuli"},"content":{"rendered":"\n<p>Tipikisht \u00ebsht\u00eb menduar gjithmon\u00eb dhe n\u00eb baz\u00eb t\u00eb studimeve, q\u00eb kujtimet e para nuk datojn\u00eb p\u00ebrpara se f\u00ebmija t\u00eb jet\u00eb tre vje\u00e7. Megjithat\u00eb, ka nj\u00eb lloj dallimi. Pavar\u00ebsisht q\u00eb f\u00ebmija mund t\u00eb mbaj\u00eb mend n\u00eb tre vitet e para t\u00eb jet\u00ebs, ajo q\u00eb ndodh dhe q\u00eb \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb, referuar edhe evidencave t\u00eb fundit shkencore \u00ebsht\u00eb q\u00eb f\u00ebmija krijon kujtime p\u00ebrpara mosh\u00ebs 3 vje\u00e7are.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Elementi gjuh\u00ebsor<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Por, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb komponent shum\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, q\u00eb duhet pasur parasysh kur flasim p\u00ebr kujtimet e hershme, q\u00eb \u00ebsht\u00eb gjuha. Zhvillimi gjuh\u00ebsor \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i lidhur me kujtes\u00ebn, do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb n\u00eb momentin q\u00eb formohet gjuha, q\u00eb materializohet dhe artikulohet mendimi, kujtimi strukturohet edhe me shum\u00eb n\u00eb nj\u00eb kujtes\u00eb afatgjat\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dallimi mes kujtes\u00ebs f\u00ebmij\u00ebnore dhe asaj t\u00eb t\u00eb rriturve<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb element tjet\u00ebr q\u00eb b\u00ebn dallimin mes kujtes\u00ebs s\u00eb t\u00eb rriturve dhe t\u00eb vegj\u00eblve, \u00ebsht\u00eb q\u00eb n\u00ebse t\u00eb rriturit kan\u00eb kujtes\u00eb afatshkurt\u00ebr, kujtes\u00eb pune dhe kujtes\u00eb afatgjat\u00eb, f\u00ebmij\u00ebt nuk e kan\u00eb kaq t\u00eb ndar\u00eb, sepse mendja e tyre funksionon n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb till\u00eb q\u00eb kujtimet e hershme, t\u00eb dy viteve t\u00eb para t\u00eb jet\u00ebs i fshin, i anashkalon, sepse i duhet trurit me shum\u00eb t\u00eb m\u00ebsoj\u00eb aft\u00ebsi t\u00eb reja, q\u00eb i nevojiten f\u00ebmij\u00ebs p\u00ebr t\u2019u zhvilluar dhe p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrshtatur. K\u00ebshtu q\u00eb, pavar\u00ebsisht se kujtimet e kristalizuara mund t\u00eb jen\u00eb t\u00eb mosh\u00ebs 3-vje\u00e7are, f\u00ebmija mban mend dhe memorizon edhe q\u00eb n\u00eb mosh\u00ebn dy vje\u00e7are.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Si mund t\u00eb ndihmojn\u00eb prind\u00ebrit kujtes\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebs?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sigurisht q\u00eb ka edhe ndryshime individuale, nga rasti n\u00eb rast, por prind\u00ebrit sigurisht q\u00eb mund t\u2019i ndihmojn\u00eb dhe mund ta fuqizojn\u00eb kujtes\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebs duke folur me ta shum\u00eb, duke ia treguar ngjarjet, ndodhit\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tyre, duke krijuar albume kujtimesh, sepse k\u00ebshtu e ndihmojn\u00eb kristalizimin e kujtes\u00ebs. Kur f\u00ebmija \u00ebsht\u00eb nga mosha 5-vje\u00e7are e tutje, q\u00eb hyn edhe n\u00eb shkoll\u00eb, i duhet q\u00eb t\u00eb m\u00ebsoj\u00eb koncepte t\u00eb reja, mund t\u00eb ndihmohet n\u00ebp\u00ebrmjet teknikave t\u00eb ndryshme t\u00eb kujtes\u00ebs. Por, t\u00eb folurit mbi kujtimet dhe krijimi i imazheve, q\u00eb zakonisht jan\u00eb fotografit\u00eb, e ndihmon shum\u00eb kujtes\u00ebn f\u00ebmij\u00ebnore.<\/p>\n\n\n\n<p>Burimi: Humanum.al<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tipikisht \u00ebsht\u00eb menduar gjithmon\u00eb dhe n\u00eb baz\u00eb t\u00eb studimeve, q\u00eb kujtimet e para nuk datojn\u00eb p\u00ebrpara se f\u00ebmija t\u00eb jet\u00eb tre vje\u00e7. Megjithat\u00eb, ka nj\u00eb lloj dallimi. Pavar\u00ebsisht q\u00eb f\u00ebmija mund t\u00eb mbaj\u00eb mend n\u00eb tre vitet e para t\u00eb jet\u00ebs, ajo q\u00eb ndodh dhe q\u00eb \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb, referuar edhe evidencave t\u00eb fundit shkencore [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":28010,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[86],"tags":[744,1194],"class_list":["post-28009","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-psikologu","tag-gazeta-intervista","tag-lorela-garuli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28009","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28009"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28009\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28010"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28009"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28009"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28009"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}