{"id":27270,"date":"2021-03-16T16:19:44","date_gmt":"2021-03-16T15:19:44","guid":{"rendered":"https:\/\/intervista.al\/web\/?p=27270"},"modified":"2021-03-16T16:19:47","modified_gmt":"2021-03-16T15:19:47","slug":"kozmogonia-ekzistencialiste-ne-artin-konceptual-te-oltsen-gripshit-nga-artur-spanjolli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2021\/03\/kozmogonia-ekzistencialiste-ne-artin-konceptual-te-oltsen-gripshit-nga-artur-spanjolli\/","title":{"rendered":"KOZMOGONIA EKZISTENCIALISTE N\u00cb ARTIN KONCEPTUAL T\u00cb OLTSEN GRIPSHIT! Nga Artur Spanjolli"},"content":{"rendered":"\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ekspozita e hapur s\u00eb fundmi n\u00eb \u201cPavjonin e artitbashk\u00ebkohor shqiptar\u201d n\u00eb Ministrin\u00eb e Kultur\u00ebs, \u00ebsht\u00ebreflektimi i fundit dh\u00ebn\u00eb fal\u00eb gjuh\u00ebs s\u00eb artit konceptual mbi jet\u00ebn dhe bukurin\u00eb e saj, nga artisti Oltsen Gripshi. Kjo ekspozit\u00eb tregon p\u00ebr nj\u00eb rritje, p\u00ebr nj\u00eb pjekuri nga ana konceptuale e artistit Gripshi. Forma e tij origjinale p\u00ebr t\u00ebreflektuar mbi jet\u00ebn dhe natyr\u00ebn, mbi misteret, mbi bukurin\u00ebdhe magjepsjen nga ajo, artisti arrin ta p\u00ebrcjell\u00eb me sende t\u00ebjetuara, duke na kujtuar k\u00ebsisoji arte povera. Elemente t\u00eb cil\u00ebt ai i ka zhveshur nga kuptim\u00ebsia e s\u00eb p\u00ebrditshmes s\u00eb tyre, p\u00ebr t\u2019i \u201crip\u00ebrt\u00ebrituar\u201d fal\u00eb poezis\u00eb q\u00eb ai i mbivendos, duke i p\u00ebrdorur n\u00eb form\u00eb konceptuale.<\/p>\n\n\n\n

Arti konceptual, si nj\u00eb form\u00eb bashk\u00ebkohore shprehje, si nj\u00eb alternativ\u00eb e asaj klasike t\u00eb s\u00eb pikturuarit, i lejon autorit t\u00ebflas\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet simbologjis\u00eb. Simbole jo vet\u00ebm statike, t\u00ebgjetura dhe t\u00eb p\u00ebrdorura rast\u00ebsisht aty, por t\u00eb medituara thell\u00eb. Elemente q\u00eb nisin reflektime alkimike, aq sa e p\u00ebrfthithin, nxisin shikuesin t\u00eb reflektoj\u00eb thell\u00eb mbi ekzistenc\u00ebn e qeneis s\u00eb tij. N\u00eb veprat e ekspozuara perceptohet leht\u00ebsisht se nxitja fillestare e artistit, p\u00ebr k\u00ebt\u00eb ekspozit\u00eb ka qen\u00eb t\u00ebrmeti i n\u00ebntorit 2019, i cili nuk tornditi vet\u00ebm tok\u00eb ku ai ec\u00ebn, por shpirtin dhe psikik\u00ebn e tij. Veprat n\u00eb vetvete nuk shp\u00ebrfaqin shkat\u00ebrrimin, as rr\u00ebnimin shpirt\u00ebror, sesa energjin\u00eb e forc\u00ebs s\u00eb mendimit dhe ndjeshm\u00ebrin\u00eb p\u00ebr ta thyer err\u00ebsir\u00ebn me ngjyra q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00ebtriumfin ndaj s\u00eb keqes! Ai u ka ndalur p\u00ebr nj\u00eb \u00e7ast, p\u00ebr t\u2019u thelluar. Pra t\u00ebrmeti i ka dh\u00ebn\u00eb atij mund\u00ebsi t\u00eb meditoj\u00eb n\u00ebheshtje dhe ta v\u00ebzhgoj\u00eb jet\u00ebn me nj\u00eb kujdes dhe thell\u00ebsi t\u00ebve\u00e7ant\u00eb, duke e par\u00eb at\u00eb si nj\u00eb cik\u00ebl stin\u00ebsh, me ndjeshm\u00ebrin dhe temperamentin e tyre. Nj\u00eb rrug\u00ebtim n\u00ebp\u00ebr shtigjet e ndjesores. Dimrin ai na e ka dh\u00ebn\u00eb me simbolin e jorganit, duke na krijuar k\u00ebshtu iden\u00eb e braktisjes edhe t\u00eb ftoht\u00ebsis\u00eb. Ftoht\u00ebsi jo vet\u00ebm dim\u00ebrore p\u00ebr nga p\u00ebrjetimi, por edhe si nj\u00ebp\u00ebrplasje vegimesh q\u00eb zgjojn\u00eb tek artisti ankthe dhe frik\u00ebra. Ftoht\u00ebsi, e cila d\u00ebshiron t\u00eb mbushet me di\u00e7ka m\u00eb jet\u00ebsore, me fry\u00eb dhe jet\u00eb. Bluja e tij ndrin ftoht\u00eb jo rastesisht n\u00ebp\u00ebrgjeometrit\u00eb rrethore t\u00eb jorganit. Ngjyr\u00eb e cila n\u00eb tabllon\u00eb tjet\u00ebr shnd\u00ebrrohet n\u00eb roz\u00eb dhe violet ngjyr\u00eb mjalt\u00eb, kromatur\u00ebshpres\u00ebdh\u00ebn\u00ebse e pranver\u00ebs, ku ndjehet energjia futuriste e dall\u00ebndyshes s\u00eb kompozuar zhkompozuari. N\u00eb stin\u00ebt e qenies s\u00eb Gripshit ndjehet sikur shpirti njer\u00ebzor shtegton p\u00ebrtej lart trupit n\u00ebp\u00ebr notat e kat\u00ebr stin\u00ebve t\u00eb Vivaldit si shenj e p\u00ebrt\u00ebritjes pranverore. Kjo hap\u00ebsir\u00eb e thjesht\u00eb pranverore, ku jo pa q\u00ebllim autori e mban me shum\u00eb pak elemente, (vet\u00ebm dy zogj) i krijon mund\u00ebsin\u00eb jo vet\u00ebm atij, por sidomos secilit prej nesh ta stimuloj\u00eb vet\u00eb imagjinat\u00ebn e tij. Pastaj, si n\u00eb nj\u00ebudh\u00ebtim n\u00ebp\u00ebr stin\u00eb, elementi i gjarp\u00ebrit na shfaqet si simbol i pavdek\u00ebsis\u00eb dhe i ringjalljes, \u00ebsht\u00eb par\u00eb gjithashtu n\u00eb shum\u00ebkultura edhe si simbol i koh\u00ebs ciklike. I koh\u00ebs q\u00eb rikthehet dhe gjithashtu i forc\u00ebs hyjnore. Ky simbol i trajtuar me ngjyr\u00ebn everdh\u00eb diellore krijon nj\u00eb pleksje shum\u00eb t\u00eb fort\u00eb emocionale, aq sa t\u00eb shpien pakuptuar n\u00eb nj\u00eb hipnoz\u00eb antropocentrike.<\/p>\n\n\n\n

Nd\u00ebr stin\u00ebt m\u00eb ftuese p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrjetuar nj\u00eb gjendje krejt surreale \u00ebsht\u00eb vjeshta, me gjethet e thara shum\u00ebngjyr\u00ebshe t\u00ebcilat duken sikur shtriqen lehtsh\u00ebm mbi sip\u00ebrfaqen e murit si shtrati i tyre dashuror. Poezia e saj dhe sidomos elementet e prekshme t\u00eb gjetheve, p\u00ebrhapur kudo, b\u00ebjn\u00eb q\u00eb artisti t\u00eb arrij\u00eb t\u00eb komunikoj\u00eb edhe n\u00ebp\u00ebrmjet shqis\u00ebs s\u00eb prekjes.<\/p>\n\n\n\n

\u200bGripshi, i cili e shikon ekspozit\u00ebn si nj\u00eb reflektim mbi shumllojshm\u00ebrin\u00eb dhe ciklin e jet\u00ebs ka arritur t\u00eb emocionoj\u00eb, jo vet\u00ebm p\u00ebr gjetjen e tij konceptuale, por mbi t\u00eb gjitha fal\u00ebpesh\u00ebs dhe r\u00ebnd\u00ebsis\u00eb simbolike q\u00eb element\u00ebt e tij p\u00ebrcjellin.Forc\u00eb e krahasueshme me at\u00eb t\u00eb nj\u00eb demiurgu eremit q\u00eb bot\u00ebn e tij t\u00eb brendshme e shnd\u00ebrron n\u00eb imazhe konceptuale t\u00ebperceptueshme dhe prekshme nga t\u00eb gjith\u00eb.<\/p>\n\n\n\n

Artisti i b\u00ebn jet\u00ebs nj\u00eb shtjellim, jo vet\u00ebm horizontal me kater stinet, por edhe vertical p\u00ebr nga thell\u00ebsia e mendimit […]Duke folur me nj\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb thjesht\u00eb p\u00ebr nga p\u00ebrmbajtja dhesurreale-konceptuale p\u00ebr nga qasja estetike. Tulipani simbolizon p\u00ebr autorin lindjen jet\u00ebs. Kafka simbolizon vdekjen si bashk\u00ebudh\u00ebtarja e vet\u00eb jet\u00ebs. Nd\u00ebrsa klesidra simbolizon koh\u00ebn si nj\u00eb konvencion e pavdeksis\u00eb. K\u00ebto tre element\u00eb jan\u00eb edhe treguesit kryesor\u00eb m\u00eb t\u00eb thell\u00eb dhe dometh\u00ebn\u00ebs t\u00eb cil\u00ebt hedhin drit\u00eb mbi nj\u00eb reflektim ekzistencial t\u00eb vet\u00eb artistit. Jan\u00eb k\u00ebto tre element\u00eb s\u00eb bashku me vez\u00ebn kozmike, – nga ku gjith\u00e7ka ka filluar -, pikat m\u00eb kuptimplotat\u00eb v\u00ebzhgimeve t\u00eb tij rreth qenies njer\u00ebzore. Trandja nga gj\u00ebma e termetit, ka qen\u00eb p\u00ebr artistin nj\u00eb moment heshtjeje dhereflektimi. \u00c7ast kur njeriu ndalet dhe fillon t\u00eb meditoj\u00eb mbi natyr\u00ebn e tij t\u00eb rast\u00ebsishme n\u00eb univers, edhe mbi rolin e tij si artist i artit bashk\u00ebkohor q\u00eb nuk mund t\u00eb rri kurr\u00ebsesi i strukur n\u00eb qoshin e ekzitenc\u00ebs s\u00eb tij.<\/p>\n\n\n\n