{"id":26977,"date":"2020-12-28T15:02:43","date_gmt":"2020-12-28T14:02:43","guid":{"rendered":"https:\/\/intervista.al\/web\/?p=26977"},"modified":"2020-12-28T15:02:47","modified_gmt":"2020-12-28T14:02:47","slug":"kujdesi-per-dhembet-tek-femijet-nga-dr-nertila-basha","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2020\/12\/kujdesi-per-dhembet-tek-femijet-nga-dr-nertila-basha\/","title":{"rendered":"Kujdesi p\u00ebr dh\u00ebmb\u00ebt tek f\u00ebmij\u00ebt! Nga Dr. Nertila Basha!"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br>Kujdesi p\u00ebr dh\u00ebmb\u00ebt duhet t\u00eb filloj\u00eb qysh n\u00eb hapat e par\u00eb t\u00eb jet\u00ebs dhe jo m\u00eb von\u00eb se me daljen e dh\u00ebmb\u00ebve t\u00eb par\u00eb. Si prind\u00ebr, ju luani rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb mbrojtjen e dh\u00ebmb\u00ebve t\u00eb f\u00ebmij\u00ebs tuaj. E k\u00ebshillueshme \u00ebsht\u00eb t\u00eb shkohet me f\u00ebmij\u00ebn p\u00ebr vizit\u00ebn e par\u00eb tek dentisti, jo m\u00eb von\u00eb se mosha dy deri n\u00eb tre vje\u00e7. Kontroll i rregullt nga dentisti, nj\u00eb higjien\u00eb e rregullt e goj\u00ebs, si dhe p\u00ebrdorimi i ushqimit t\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm, sh\u00ebrbejn\u00eb p\u00ebr nj\u00eb buz\u00ebqeshje te bukur dhe t\u00eb sh\u00ebndetshme gjat\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/AA93FD5B-01BA-48EC-AB46-2087C999D1B5.jpeg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"530\" src=\"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/AA93FD5B-01BA-48EC-AB46-2087C999D1B5.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-26978\" srcset=\"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/AA93FD5B-01BA-48EC-AB46-2087C999D1B5.jpeg 1024w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/AA93FD5B-01BA-48EC-AB46-2087C999D1B5-300x155.jpeg 300w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/AA93FD5B-01BA-48EC-AB46-2087C999D1B5-768x398.jpeg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Dalja e dh\u00ebmb\u00ebve dhe nd\u00ebrrimi i tyre<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dalja e dh\u00ebmb\u00ebve fillon zakonisht n\u00eb mosh\u00ebn gjasht\u00eb deri n\u00eb tet\u00eb muajshe dhe dh\u00ebmb\u00ebt e rinj dalin gradualisht, derisa t\u00eb t\u00ebr\u00eb dh\u00ebmb\u00ebt e p\u00ebrkohsh\u00ebm ose t\u00eb qum\u00ebshtit jan\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00ebzet, n\u00eb mosh\u00ebn dy vje\u00e7 e gjys\u00ebm. Dalja e dh\u00ebmb\u00ebve mund t\u00eb shoq\u00ebrohet me simptoma t\u00eb caktuara, si p\u00ebr shembull dhimbje ose kruarje e mishrave t\u00eb dh\u00ebmb\u00ebve, gjithashtu gjat\u00eb k\u00ebsaj periudhe paraqiten shum\u00eb jarg\u00eb. Temperatur\u00eb e lart\u00eb dhe e vazhdueshme, nuk paraqitet si karakteristik\u00eb e daljes s\u00eb dh\u00ebmb\u00ebve. Dh\u00ebmb\u00ebt e qum\u00ebshtit luajn\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb p\u00ebrtypjen e ushqimit si dhe nxitjen e zhvillimit t\u00eb kockave dhe muskujve. Si rrjedhim, zhvillimi i pjes\u00ebs s\u00eb poshtme t\u00eb fytyr\u00ebs, \u00ebsht\u00eb pjes\u00ebrisht i varur nga p\u00ebrdorimi i nofullave. Dh\u00ebmb\u00ebt e p\u00ebrkohsh\u00ebm ose t\u00eb qum\u00ebshtit, ruajn\u00eb vendin e cakuar p\u00ebr dh\u00ebmb\u00ebt e tjer\u00eb ose dh\u00ebmb\u00ebt e p\u00ebrhersh\u00ebm q\u00eb pritet t\u00eb vijn\u00eb, gjithashtu dh\u00ebmb\u00ebt e p\u00ebrparm\u00eb u nevojiten f\u00ebmij\u00ebve me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb arrihet nj\u00eb shqiptim normal i tingujve (bashk\u00ebtin\u00ad g\u00eblloreve) s, f, v, \u00fe(th) dhe \u00f0(dh).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nd\u00ebrrimi i dh\u00ebmb\u00ebve b\u00ebhet nga mosha gjasht\u00eb deri ne dymb\u00ebdhjet\u00eb vje\u00e7. Dh\u00ebmb\u00ebt e par\u00eb t\u00eb p\u00ebrhersh\u00ebm dalin rreth mosh\u00ebs 6 vje\u00e7are, kurse dh\u00ebmball\u00ebt e k\u00ebsaj moshe dalin prapa dh\u00ebmball\u00ebve t\u00eb qum\u00ebshtit. Dh\u00ebmb\u00ebt e p\u00ebrparm\u00eb (1,2), dh\u00ebmb\u00ebt e syrit (3) dhe dh\u00ebmball\u00ebt e p\u00ebrparme (4,5) dalin n\u00eb vend t\u00eb dh\u00ebmb\u00ebve t\u00eb qum\u00ebshit dhe deri nga fundi i k\u00ebsaj periudhe, jan\u00eb plot\u00ebsuar dhe dh\u00ebmball\u00ebt e mosh\u00ebs dymb\u00ebdhjet\u00eb vje\u00e7are (7), q\u00eb vend\u00ad osen mbas dh\u00ebmball\u00ebve t\u00eb mosh\u00ebs gjasht\u00eb vje\u00e7are.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/0BFD8C5E-11D3-40F5-8AC8-F19DB0610304.jpeg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"664\" src=\"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/0BFD8C5E-11D3-40F5-8AC8-F19DB0610304.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-26979\" srcset=\"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/0BFD8C5E-11D3-40F5-8AC8-F19DB0610304.jpeg 1000w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/0BFD8C5E-11D3-40F5-8AC8-F19DB0610304-300x199.jpeg 300w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/0BFD8C5E-11D3-40F5-8AC8-F19DB0610304-768x510.jpeg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>K\u00ebshilla mbi ushqimin<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Qum\u00ebshti i n\u00ebn\u00ebs \u00ebsht\u00eb ushqimi m\u00eb i mir\u00eb i cil\u00ebsuar p\u00ebr foshnjat, i cili p\u00ebrmban t\u00ebr\u00eb ata p\u00ebrb\u00ebr\u00ebs ushqyes q\u00eb f\u00ebmija ka nevoj\u00eb t\u00eb marr\u00eb, p\u00ebr tu rritur dhe zhvilluar n\u00eb gjasht\u00eb muajt e par\u00eb. Supozohet q\u00eb qum\u00ebshti i n\u00ebn\u00ebs dhe\/ose qum\u00ebsht i ve\u00e7ant\u00eb i p\u00ebrgatitur p\u00ebr foshnja, jan\u00eb pjes\u00eb e ushqimit,vitin e par\u00eb ose m\u00eb gjat\u00eb. N\u00eb periudh\u00ebn e daljes s\u00eb dh\u00ebmb\u00ebve, k\u00ebshillohet m\u00ebnjanimi i t\u00eb ushqyerit nat\u00ebn, i cili mund t\u00eb kompesohet me pak uj\u00eb, n\u00ebse f\u00ebmija zgjohet i etur nat\u00ebn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shmangni mbushjen e shishes s\u00eb ushqimit, me l\u00ebng frutash dhe ASNJ\u00cbHER\u00cb mos i jepni f\u00ebmij\u00ebs l\u00ebng frutash gjat\u00eb nat\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00eb gjitha nevojat p\u00ebr shum\u00ebllojshm\u00ebri n\u00eb ushqim dhe zakonet e t\u00eb ngr\u00ebnit n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb sh\u00ebndetshme, jan\u00eb baz\u00eb p\u00ebr dh\u00ebmb\u00eb t\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm. Duhet t\u00eb p\u00ebrpiqemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb zakon t\u2019ju japim f\u00ebmij\u00ebve fillimisht t\u00eb han\u00eb ushqime t\u00eb pasura n\u00eb kalori gjat\u00eb ushqyerjes dhe kur kan\u00eb shqet\u00ebsime nga dh\u00ebmb\u00ebt, iu japim copa t\u00eb vogla ushqimi midis dy vakteve t\u00eb ngr\u00ebnies, n\u00ebse \u00ebsht\u00eb e nevojshme. Kufizojm\u00eb p\u00ebrdorimin e sheqernave midis vakteve t\u00eb ngr\u00ebnies, si dhe pijeve me gas e<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">l\u00ebngjeve t\u00eb frutave, n\u00eb koh\u00eb t\u00eb caktuar ushqimi. Duhet t\u00eb kemi parasysh se uji i ftoht\u00eb, \u00ebsht\u00eb pija freskuese m\u00eb e mir\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bakteriet n\u00eb goj\u00eb ngjiten n\u00eb sip\u00ebrfaqen e dh\u00ebmb\u00ebve, e ashtuquajtura karies, si dhe p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsit e sheqerit, shnd\u00ebrrohen n\u00eb acide (thartira). Acidet, shnd\u00ebrrohen n\u00eb gur\u00ebza t\u00eb smaltit t\u00eb dh\u00ebmb\u00ebve dhe vazhdojn\u00eb pun\u00ebn e tyre shkatarruese p\u00ebr rreth gjys\u00ebm ore pas p\u00ebrdorimit<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">t\u00eb sheqernave. P\u00ebshtyma, q\u00eb luan nj\u00eb rol ky\u00e7 n\u00eb mbrojtjen e p\u00ebrgjithshme t\u00eb trupit si dhe t\u00eb dh\u00ebmb\u00ebve, arrin kryesisht t\u00eb neutralizoj\u00eb acidet gjat\u00eb asaj gjys\u00ebm ore, k\u00ebshtu q\u00eb ajo zb\u00ebrthen gur\u00ebzat dhe dh\u00ebmbi fiton prap\u00eb gjendjen normale. Po qe se respektohet e njejta koh\u00eb midis ngr\u00ebnieve (vakteve), at\u00ebher\u00eb vepron m\u00eb mir\u00eb sistemi imunitar (mbrojt\u00ebs) p\u00ebr t\u00eb luftuar kund\u00ebr acideve, si dhe brejtja e<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">dh\u00ebmb\u00ebve pengohet. Nj\u00eb brejtje e vazhdueshme, \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00eb p\u00ebr sistemin imunitar. Nj\u00eb cop\u00eb djath\u00eb pas ushqimit \u00ebsht\u00eb mbrojtje e mir\u00eb p\u00ebr dh\u00ebmb\u00ebt, gjithashtu cimcakizat pa sheqer, pasi p\u00ebshtyma shtohet n\u00eb goj\u00eb dhe shkat\u00ebrrimi i acideve b\u00ebhet n\u00eb koh\u00eb m\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr. N\u00eb qoft\u00eb se higjiena nuk \u00ebsht\u00eb e mir\u00eb dhe n\u00ebse paraqiten shenja t\u00eb karies, at\u00ebher\u00eb pengohet shp\u00eblarja e sip\u00ebr!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kontroll i vazhduesh\u00ebm<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">E k\u00ebshillueshme \u00ebsht\u00eb q\u00eb, t\u00eb shkohet me f\u00ebmij\u00ebn p\u00ebr vizit\u00ebn e par\u00eb tek dentisti, m\u00eb p\u00ebrpara se t\u00eb t\u00eb ken\u00eb dal\u00eb t\u00eb gjith\u00eb nj\u00ebzet dh\u00ebmb\u00ebt e para t\u00eb qum\u00ebshtit ose t\u00eb shkohet midis mosh\u00ebs dy dhe tre vje\u00e7are. N\u00eb vizit\u00ebn e par\u00eb b\u00ebhet njohja me ambientin e klinik\u00ebs dentare, b\u00ebhet kontrolli i dh\u00ebmb\u00ebve dhe p\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, prind\u00ebrit udh\u00ebzohen mbi kujdesin q\u00eb duhet t\u2019u kushtojn\u00eb dh\u00ebmb\u00ebve t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve, rregjimin n\u00eb ushqim dhe p\u00ebrdorimin e fluorit. Kontrolli i rregullt nga dentisti nj\u00ebher\u00eb m\u00eb vit, luan nj\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb mbrojtjen e dh\u00ebmb\u00ebve t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Plag\u00ebt e dh\u00ebmb\u00ebve<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Plag\u00ebt n\u00eb dh\u00ebmb\u00eb jan\u00eb t\u00eb zakonshme, ve\u00e7an\u00ebrisht tek f\u00ebmij\u00ebt, q\u00eb hedhin hapat e par\u00eb n\u00eb jet\u00eb. Ka gjakrrjedhje nga plag\u00ebt n\u00eb membran\u00ebn e goj\u00ebs, por kurimi \u00ebsht\u00eb aq i shpejt\u00eb sa shpesh nuk l\u00eb gjurm\u00eb. Ndodh q\u00eb ka shfryrje apo boshll\u00ebqe n\u00eb dh\u00ebmb\u00eb, ve\u00e7an\u00ebrisht dh\u00ebmb\u00ebt e p\u00ebrparm\u00eb t\u00eb sip\u00ebrm, si dhe brejtje e smaltit ose thyerje t\u00eb dh\u00ebmbit. \u00cbsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb dentisti, t\u00eb vizitoj\u00eb plag\u00ebt n\u00eb goj\u00eb, si dhe ti v\u00ebzhgoj\u00eb ato p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb caktuar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shkoni me f\u00ebmij\u00ebn tek dentisti, jo m\u00eb von\u00eb se mosha dy deri n\u00eb tre vje\u00e7!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kujdesi p\u00ebr dh\u00ebmb\u00ebt duhet t\u00eb filloj\u00eb qysh n\u00eb hapat e par\u00eb t\u00eb jet\u00ebs dhe jo m\u00eb von\u00eb se me daljen e dh\u00ebmb\u00ebve t\u00eb par\u00eb. Si prind\u00ebr, ju luani rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb mbrojtjen e dh\u00ebmb\u00ebve t\u00eb f\u00ebmij\u00ebs tuaj. E k\u00ebshillueshme \u00ebsht\u00eb t\u00eb shkohet me f\u00ebmij\u00ebn p\u00ebr vizit\u00ebn e par\u00eb tek dentisti, jo m\u00eb von\u00eb se [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":26703,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[89],"tags":[1058],"class_list":["post-26977","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mjeku","tag-mjeku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26977","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26977"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26977\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26703"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26977"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26977"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26977"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}