{"id":26146,"date":"2020-09-02T22:30:53","date_gmt":"2020-09-02T20:30:53","guid":{"rendered":"https:\/\/intervista.al\/web\/?p=26146"},"modified":"2020-10-22T12:53:09","modified_gmt":"2020-10-22T10:53:09","slug":"libri-crregullimi-i-vemendjes-dhe-hiperaktiviteti-udhezues-per-profesioniste-dhe-prinder-nga-lorela-garuli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2020\/09\/libri-crregullimi-i-vemendjes-dhe-hiperaktiviteti-udhezues-per-profesioniste-dhe-prinder-nga-lorela-garuli\/","title":{"rendered":"Libri \u201c\u00c7rregullimi i v\u00ebmendjes dhe hiperaktiviteti. Udh\u00ebzues p\u00ebr profesionist\u00eb dhe prind\u00ebr\u201d. Nga Lorela Garuli"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Libri gjendet n\u00eb librarin\u00eb e Librit Universitar n\u00eb Tiran\u00eb, n\u00eb Prishtin\u00eb (Artini), Prizren (Altera) dhe d\u00ebrgohet kudo tjet\u00ebr me post\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ADHD nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7rregullim i p\u00ebrqendruar tek \u201cmungesa e v\u00ebmendjes\u201d si\u00e7 \u00ebsht\u00eb njohur deri m\u00eb sot. P\u00ebrkufizohet m\u00eb gjer\u00eb sesa kaq, si nj\u00eb t\u00ebr\u00ebsi kushtesh neurologjike; d\u00ebmtimi apo mosfunksionimi i sakt\u00eb i t\u00eb cilave shkakton problematika t\u00eb lidhura me v\u00ebmendjen dhe impulsivitetin e hiperaktivitetin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Libri<\/strong>\u00a0p\u00ebrmban informacione lidhur me element\u00ebt e crregullimit, diagnostikimit, nd\u00ebrhyrjes n\u00eb kontekstin shkollor, familjar, akademik, t\u00eb komunikimit, emocional dhe sjellor t\u00eb k\u00ebtyre f\u00ebmij\u00ebve.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"682\" src=\"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/CADB7B7F-E76F-4BDD-BE2D-BC62E27F3DB2-1024x682.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-26504\" srcset=\"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/CADB7B7F-E76F-4BDD-BE2D-BC62E27F3DB2-1024x682.jpeg 1024w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/CADB7B7F-E76F-4BDD-BE2D-BC62E27F3DB2-300x200.jpeg 300w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/CADB7B7F-E76F-4BDD-BE2D-BC62E27F3DB2-768x512.jpeg 768w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/CADB7B7F-E76F-4BDD-BE2D-BC62E27F3DB2.jpeg 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00cbsht\u00eb e pamundur q\u00eb nj\u00eb m\u00ebsues gjat\u00eb p\u00ebrvoj\u00ebs s\u00eb vet profesionale t\u00eb mos ket\u00eb hasur nx\u00ebn\u00ebs\/e t\u00eb cil\u00ebt nuk q\u00ebndrojn\u00eb dot ulur nj\u00eb or\u00eb m\u00ebsimi t\u00eb plot\u00eb, pasi p\u00ebr ta kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb detyr\u00eb me v\u00ebshtir\u00ebsi t\u00eb lart\u00eb p\u00ebr t\u2019u realizuar, apo n\u00eb mos e pamundur fare. Ose, nx\u00ebn\u00ebs q\u00eb vazhdimisht jan\u00eb t\u00eb zhytur n\u00eb aktivitete q\u00eb nuk kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb aspak me at\u00eb q\u00eb po ndodh n\u00eb klas\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00cbsht\u00eb pra, pik\u00ebrisht fjala p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt t\u00eb cil\u00ebt vuajn\u00eb nga&nbsp;\u00c7rregullimi i V\u00ebmendjes me Hiperaktivitet.<br>F\u00ebmij\u00eb q\u00eb vuajn\u00eb gjithashtu dhe moskuptimin e v\u00ebshtir\u00ebsive t\u00eb tyre nga ana e t\u00eb rriturve, ku p\u00ebrve\u00e7 kushteve praktike, iu mbivendosen k\u00ebshtu qortime t\u00eb vazhdueshme, epitete, etiketime, akuza mbi pakujdesit\u00eb, k\u00ebrkesa llogarie mbi munges\u00ebn e motivimit dhe t\u00eb v\u00ebmendjes, ndjenja faji dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsie p\u00ebr \u201crr\u00ebmuj\u00ebn\u201d q\u00eb shkaktojn\u00eb, p\u00ebr harresat, neglizhencat, nxitimin, padurimin, impulsivitetin e me radh\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ADHD \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7rregullim q\u00eb n\u00eb thelb ka autokontrollin\/vet\u00ebrregullimin sjellor, kognitiv e njoh\u00ebs. Vet\u00ebkontrolli \u00ebsht\u00eb aft\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb rregulluar intensitetin e asaj q\u00eb mendojm\u00eb, ndjejm\u00eb dhe veprojm\u00eb n\u00eb \u00e7aste dhe situata t\u00eb caktuara; aft\u00ebsi e cila n\u00eb nj\u00ebfar\u00eb m\u00ebnyre ekuilibron nevojat e brendshme dhe t\u00eb shprehurit e tyre, me k\u00ebrkesat dhe p\u00ebrshtatjen ndaj mjedisit t\u00eb jasht\u00ebm. Ky mekaniz\u00ebm nuk funksionon si\u00e7 duhet tek f\u00ebmij\u00ebt me ADHD; mosfunksionim i cili b\u00ebn q\u00eb k\u00ebta f\u00ebmij\u00eb t\u00eb d\u00ebshtojn\u00eb n\u00eb detyra rutinore t\u00eb p\u00ebrditshme, t\u00eb thjeshta, t\u00eb cilat k\u00ebrkojn\u00eb nj\u00eb angazhim t\u00eb vazhduesh\u00ebm sistematik p\u00ebr p\u00ebrmbushjen me sukses t\u00eb tyre.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Zakonisht k\u00ebto v\u00ebshtir\u00ebsi shfaqen p\u00ebrgjat\u00eb t\u00eb gjitha viteve t\u00eb f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb hershme, por diagnoza e mir\u00ebfillt\u00eb nuk vendoset deri 12 vje\u00e7.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ADHD konsiderohet \u00e7rregullimi m\u00eb i p\u00ebrhapur i periudh\u00ebs s\u00eb f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb hershme dhe prek m\u00eb shum\u00eb djemt\u00eb se vajzat. Problematikat e f\u00ebmij\u00ebve me ADHD b\u00ebhen shkak p\u00ebr shfaqjen e nj\u00eb s\u00ebr\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsive n\u00eb kontekstin familjar, shkollor, n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie me prind\u00ebrit, motrat\/v\u00ebllez\u00ebrit, shok\u00ebt\/shoqet e klas\u00ebs, me m\u00ebsuesit e me radh\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Simptomat dhe karakteristikat e ADHD jan\u00eb si m\u00eb posht\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<h6 class=\"wp-block-heading\">Mungesa e v\u00ebmendjes:<\/h6>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">o B\u00ebn gabime t\u00eb shpeshta pakujdesie.<br>o Nuk i kushton v\u00ebmendje detajeve.<br>o Harron ndjekjen e rutinave dhe detyrave t\u00eb p\u00ebrditshme.<br>o Duket sikur nuk d\u00ebgjon kur i flasin.<br>o Nuk e mban dot v\u00ebmendjen n\u00eb kryerjen e detyrave apo gjat\u00eb loj\u00ebs.<br>o Ka v\u00ebshtir\u00ebsi n\u00eb organizimin e detyrave apo aktiviteteve.<br>o Nuk i ndjek udh\u00ebzimet q\u00eb i jepen, sidomos n\u00eb veprimtari q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb realizimin e nj\u00eb s\u00ebr\u00eb hapash.<br>o Ka v\u00ebshtir\u00ebsi t\u00eb p\u00ebrqendrohet n\u00eb bised\u00eb (duket sikur shikon \u00ebndrra me sy hapur).<br>o Ka v\u00ebshtir\u00ebsi n\u00eb kryerjen e detyrave q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb ngarkes\u00eb t\u00eb lart\u00eb mendore dhe p\u00ebrqendrim (si\u00e7 jan\u00eb r\u00ebndom detyrat e shkoll\u00ebs).<br>o Ka v\u00ebshtir\u00ebsi n\u00eb respektimin e afateve, korrektes\u00ebn n\u00eb takime dhe zbatimin e orareve.<br>o Ka v\u00ebshtir\u00ebsi n\u00eb ndjekjen e vijueshm\u00ebris\u00eb s\u00eb detyrave apo veprimtarive t\u00eb p\u00ebrditshme, si rrjedhoj\u00eb i l\u00eb gj\u00ebrat n\u00eb mes pa p\u00ebrfunduar.<br>o Shpesh humb gj\u00ebra t\u00eb cilat jan\u00eb t\u00eb domosdoshme p\u00ebr detyrat apo veprimtarit\u00eb (libra, fletore).<br>o Shp\u00ebrqendrohet dhe hutohet leht\u00ebsisht nga stimuj t\u00eb jasht\u00ebm.<\/p>\n\n\n\n<h6 class=\"wp-block-heading\">Hiperaktiviteti dhe impulsiviteti:<\/h6>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">o B\u00ebn l\u00ebvizje p\u00ebrs\u00ebrit\u00ebse me duar ose k\u00ebmb\u00eb, n\u00eb shenj\u00eb nervozizmi ose padurimi.<br>o Nuk rri ulur n\u00eb klas\u00eb apo mjedise t\u00eb tjera, n\u00eb t\u00eb cilat q\u00ebndrimi ulur \u00ebsht\u00eb i nevojsh\u00ebm.<br>o Vrapon, k\u00ebrcen, hidhet s\u00eb tep\u00ebrmi n\u00eb situata t\u00eb pap\u00ebrshtatshme.<br>o Flet shum\u00eb dhe pand\u00ebrprer\u00eb.<br>o \u00cbsht\u00eb gjat\u00eb gjith\u00eb koh\u00ebs n\u00eb l\u00ebvizje dhe duket sikur nuk lodhet kurr\u00eb.<br>o Ka v\u00ebshtir\u00ebsi n\u00eb mbajtjen e radh\u00ebs dhe kur i duhet t\u00eb pres\u00eb.<br>o Nis t\u00eb kthej\u00eb p\u00ebrgjigje p\u00ebrpara se t\u2019i b\u00ebhet pyetja e plot\u00eb.<br>o Nd\u00ebrpret t\u00eb tjer\u00ebt kur flasin, futet n\u00eb mes t\u00eb nj\u00eb loje, bisede apo aktiviteti q\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt po kryejn\u00eb.<br>o B\u00ebn komente t\u00eb sikletshme p\u00ebr t\u00eb tjer\u00ebt.<br>o Merr objekte q\u00eb nuk i p\u00ebrkasin.<br>o Thot\u00eb dhe b\u00ebn gj\u00ebra q\u00eb nuk jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrshtatshme p\u00ebr kontekstin social ku ndodhen.<br>o Mund t\u00eb p\u00ebrfshihet n\u00eb sjellje q\u00eb paraqesin rrezik p\u00ebr at\u00eb vet\u00eb apo p\u00ebr t\u00eb tjer\u00ebt; kalojn\u00eb rrug\u00ebn pa par\u00eb, hidhen nga lart\u00ebsi pa menduar gjat\u00eb p\u00ebr pasojat, etj.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Libri gjendet n\u00eb librarin\u00eb e Librit Universitar n\u00eb Tiran\u00eb, n\u00eb Prishtin\u00eb (Artini), Prizren (Altera) dhe d\u00ebrgohet kudo tjet\u00ebr me post\u00eb. ADHD nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7rregullim i p\u00ebrqendruar tek \u201cmungesa e v\u00ebmendjes\u201d si\u00e7 \u00ebsht\u00eb njohur deri m\u00eb sot. P\u00ebrkufizohet m\u00eb gjer\u00eb sesa kaq, si nj\u00eb t\u00ebr\u00ebsi kushtesh neurologjike; d\u00ebmtimi apo mosfunksionimi i sakt\u00eb i t\u00eb cilave [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":26506,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[86],"tags":[1194],"class_list":["post-26146","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-psikologu","tag-lorela-garuli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26146","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26146"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26146\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26506"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26146"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26146"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26146"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}