{"id":24483,"date":"2020-03-13T09:30:19","date_gmt":"2020-03-13T08:30:19","guid":{"rendered":"https:\/\/intervista.al\/web\/?p=24483"},"modified":"2020-03-13T09:30:22","modified_gmt":"2020-03-13T08:30:22","slug":"11-pyetjet-me-te-zakonshme-per-koronavirusin-sipas-bbc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2020\/03\/11-pyetjet-me-te-zakonshme-per-koronavirusin-sipas-bbc\/","title":{"rendered":"11 PYETJET M\u00cb T\u00cb ZAKONSHME P\u00cbR KORONAVIRUSIN SIPAS BBC"},"content":{"rendered":"\n<p>Cila \u00ebsht\u00eb periudha e inkubacionit p\u00ebr koronavirusin?<\/p>\n\n\n\n<p><br> Duhen mesatarisht pes\u00eb dit\u00eb p\u00ebr t\u00eb filluar shfaqja e simptomave, <\/p>\n\n\n\n<p>thon\u00eb shkenc\u00ebtar\u00ebt, por tek disa njer\u00ebz mund t\u00eb nisin simptoma shum\u00eb m\u00eb von\u00eb se kjo periudh\u00eb.<br><br>Periudha e inkubacionit zgjat deri n\u00eb 14 dit\u00eb, thot\u00eb Organizata Bot\u00ebrore e Sh\u00ebndetit (OBSH). Disa studiues thon\u00eb se mund t\u00eb zgjas\u00eb deri n\u00eb 24 dit\u00eb. Njohja dhe kuptimi i periudh\u00ebs s\u00eb inkubacionit \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme. Kjo periudh\u00eb i lejon mjek\u00ebt dhe autoritetet sh\u00ebndet\u00ebsore t\u00eb gjejn\u00eb dhe prezantojn\u00eb m\u00ebnyra m\u00eb efektive p\u00ebr t\u00eb kontrolluar p\u00ebrhapjen e virusit.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00ebse sh\u00ebroheni nga koronavirusi a jemi imun p\u00ebr t\u00eb mos u riinfektuar?<br> Epo, k\u00ebt\u00eb \u00ebsht\u00eb shum\u00eb shpejt p\u00ebr ta treguar. Ky virus ka qen\u00eb v\u00ebrdall\u00eb q\u00eb nga fundi i dhjetorit, por nga p\u00ebrvoja me viruse dhe koronaviruse t\u00eb tjera duhet t\u00eb keni antitrupa ndaj virusit i cili do t&#8217;ju mbrojn\u00eb. Me Sars-in dhe koronaviruset e tjer\u00eb nuk pati riinfeksion. Ka disa raporte nga Kina p\u00ebr njer\u00ebzit q\u00eb kan\u00eb l\u00ebn\u00eb spitalin e m\u00eb pas jan\u00eb testuar e k\u00ebto teste jan\u00eb pozitive, por ne nuk jemi t\u00eb sigurt\u00eb p\u00ebr ato teste. Sidoqoft\u00eb, gj\u00ebja kryesore ishte q\u00eb ata njer\u00ebz nuk ishin m\u00eb t\u00eb predispozuar p\u00ebr t&#8217;u infektuar. <\/p>\n\n\n\n<p>Cilat jan\u00eb ndryshimet midis koronavirusit dhe gripit?<br>Koronavirusi dhe gripi ndajn\u00eb shum\u00eb simptoma t\u00eb ngjashme, duke e b\u00ebr\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb diagnostikimin pa b\u00ebr\u00eb nj\u00eb test specifik. Simptomat kryesore t\u00eb koronavirusit q\u00eb duhet te kihen parasysh jan\u00eb ethe dhe nj\u00eb koll\u00eb. Gripi shpesh ka edhe simptoma t\u00eb tjera, t\u00eb tilla si dhimbje t\u00eb fytit, nd\u00ebrsa njer\u00ebzit me koronavirus mund t\u00eb ndjejn\u00eb probleme n\u00eb frym\u00ebmarrje.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7far\u00eb p\u00ebrfshin vet\u00ebizolimi\/vet\u00ebkarantinimi?<br> Vet\u00ebizolimi do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb q\u00ebndrosh n\u00eb sht\u00ebpi p\u00ebr 14 dit\u00eb, t\u00eb mos shkosh n\u00eb pun\u00eb, shkoll\u00eb apo vende t\u00eb tjera publike dhe t\u00eb shmang\u00ebsh transportin publik ose taksit\u00eb. Ju gjithashtu duhet t\u00eb q\u00ebndroni t\u00eb ndar\u00eb nga njer\u00ebzit e tjer\u00eb n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb tuaj.<br> K\u00ebrkoni ndihm\u00eb n\u00ebse keni nevoj\u00eb p\u00ebr sende ushqimore, blerje ose ila\u00e7e t\u00eb tjera &#8211; ju mund t\u00eb merrni d\u00ebrgesa por nuk duhet t\u00eb keni asnj\u00eb vizitor. Ju madje duhet t\u00eb p\u00ebrpiqeni t\u00eb q\u00ebndroni larg nga kafsh\u00ebt sht\u00ebpiake &#8211; n\u00ebse kjo nuk \u00ebsht\u00eb e mundur, lani duart para dhe pasi t&#8217;i prekni.<\/p>\n\n\n\n<p>Sa i rrezikshme \u00ebsht\u00eb koronavirusi p\u00ebr njer\u00ebzit me astm\u00eb?<br>Infeksionet e frym\u00ebmarrjes, t\u00eb tilla si koronavirusi, mund t\u00eb shkaktojn\u00eb simptomat e astm\u00ebs. Astma UK i k\u00ebshillon ata q\u00eb jan\u00eb t\u00eb shqet\u00ebsuar p\u00ebr virusin q\u00eb t\u00eb ndjekin nj\u00eb ser\u00eb hapash p\u00ebr t\u00eb menaxhuar astm\u00ebn dhe krizat e frym\u00ebmarrjes. K\u00ebto p\u00ebrfshijn\u00eb marrjen e nj\u00eb inhalatori (pomp\u00eb) parandalues \u200b\u200b\u00e7do dit\u00eb si\u00e7 p\u00ebrshkruhet n\u00eb t\u00eb. Kjo ndihmon n\u00eb zvog\u00eblimin e rrezikut t\u00eb nj\u00eb sulmi astme t\u00eb shkaktuar nga ndonj\u00eb virus i frym\u00ebmarrjes, p\u00ebrfshir\u00eb koronavirusin.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00ebse shkollat \u200b\u200bjan\u00eb t\u00eb mbyllura a do t\u00eb ket\u00eb ndihm\u00eb financiare n\u00eb dispozicion t\u00eb prind\u00ebrve?<br>Pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsit duhet t\u00eb japin koh\u00eb pushimi p\u00ebr t&#8217;u marr\u00eb me k\u00ebt\u00eb emergjenc\u00eb sht\u00ebpiake e familjare, por ata nuk kan\u00eb pse t\u00eb paguajn\u00eb koh\u00ebn q\u00eb nuk punohet.<\/p>\n\n\n\n<p>A mund t\u00eb transmetohet koronavirusi nga dorezat e dyerve dhe p\u00ebr sa koh\u00eb mbijeton ky virus?<br> N\u00ebse dikush q\u00eb \u00ebsht\u00eb i infektuar me virus kollitet n\u00eb dor\u00ebn e tij dhe pastaj prek di\u00e7ka, ajo sip\u00ebrfaqe mund t\u00eb b\u00ebhet e kontaminuar.<br> Dorezat e dyerve jan\u00eb nj\u00eb shembull konkret i nj\u00eb sip\u00ebrfaqeje q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrb\u00ebj\u00eb nj\u00eb rrezik.<br> Ekspert\u00ebt mendojn\u00eb se koronavirusi mund t\u00eb mbijetoj\u00eb n\u00eb sip\u00ebrfaqe, ndoshta me dit\u00eb t\u00eb t\u00ebra. Prandaj \u00ebsht\u00eb mir\u00eb t\u00eb lani duart rregullisht p\u00ebr t\u00eb ndihmuar n\u00eb uljen e rrezikut t\u00eb infeksionit dhe p\u00ebrhapjes s\u00eb virusit.<\/p>\n\n\n\n<p>A \u00ebsht\u00eb e sigurt t\u00eb notosh n\u00eb nj\u00eb pishin\u00eb publike?<br>Uji n\u00eb shumic\u00ebn e pishinave p\u00ebrmban klor, nj\u00eb kimikat q\u00eb mund t\u00eb shkat\u00ebrroj\u00eb viruset. Pra, duhet t\u00eb jet\u00eb e sigurt t\u00eb p\u00ebrdorni nj\u00eb pishin\u00eb p\u00ebr sa koh\u00eb q\u00eb krolifikohet si\u00e7 duhet. Sidoqoft\u00eb, ju akoma mund t\u00eb merrni virusin nga nj\u00eb person i infektuar n\u00eb dhom\u00ebn e nd\u00ebrrimit ose nd\u00ebrtesa n\u00ebse ato kontaminojn\u00eb\/infektojn\u00eb sip\u00ebrfaqe, si\u00e7 jan\u00eb dorezat e dyerve dhe dikush me virus mund ta p\u00ebrhap\u00eb at\u00eb tek t\u00eb tjer\u00ebt p\u00ebrmes kollitjes dhe teshtitjeve n\u00ebse ato vijn\u00eb n\u00eb kontakt m\u00eb t\u00eb af\u00ebrt. Ka nj\u00eb num\u00ebr m\u00ebnyrash p\u00ebr t&#8217;ju ndihmuar t\u00eb shmangni marrjen ose p\u00ebrhapjen e virusit.<\/p>\n\n\n\n<p>A duhet t\u00eb filloj t\u00eb vesh mask\u00eb p\u00ebr t\u00eb kufizuar mund\u00ebsin\u00eb e p\u00ebrhapjes ose kontaktimit t\u00eb virusit?<br> Edhe pse mjek\u00ebt dhe kirurg\u00ebt shpesh veshin maska \u200b\u200bp\u00ebr fytyr\u00ebn, ka pak prova q\u00eb veshja e maska \u200b\u200bp\u00ebr fytyr\u00ebn nga publiku b\u00ebn ndryshime.<br> Publiku i Sh\u00ebndetit Angli ka th\u00ebn\u00eb se nuk &#8220;rekomandon p\u00ebrdorimin e maskave t\u00eb fytyr\u00ebs si nj\u00eb mjet mbrojtjeje nga koronavirusi&#8221;. Ai thot\u00eb se ka shum\u00eb pak prova t\u00eb p\u00ebrfitimit t\u00eb gjer\u00eb nga p\u00ebrdorimi i tyre jasht\u00eb mjediseve klinike,<br> Ekspert\u00ebt thon\u00eb se higjena e mir\u00eb &#8211; si\u00e7 \u00ebsht\u00eb larja rregullisht e duarve dhe sigurisht p\u00ebrpara se t\u00eb prekni fytyr\u00ebn &#8211; \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb e efektshme.<\/p>\n\n\n\n<p>Cili \u00ebsht\u00eb rreziku p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt?<br>N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, f\u00ebmij\u00ebt duket se jan\u00eb relativisht t\u00eb pa ndikuar nga koronavirus, sipas t\u00eb dh\u00ebnave nga Kina. Kjo mund t\u00eb jet\u00eb p\u00ebr shkak se ata jan\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb shk\u00ebpusin infeksionin, nuk kan\u00eb simptoma t\u00eb theksuara ose vet\u00ebm disa t\u00eb tilla shum\u00eb t\u00eb buta e t\u00eb ngjashme me nj\u00eb ftohje. Sidoqoft\u00eb, f\u00ebmij\u00ebt me probleme themelore t\u00eb mushk\u00ebrive, t\u00eb tilla si astma, mund t\u00eb duhet t\u00eb jen\u00eb m\u00eb t\u00eb kujdessh\u00ebm, pasi virusi mund t\u00eb shkaktoj\u00eb nj\u00eb sulm. P\u00ebr shumic\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebve do t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb infeksion i frym\u00ebmarrjes si \u00e7do infeksion tjet\u00ebr dhe nuk shkakton alarm.<\/p>\n\n\n\n<p>A mund ta marrim virusin nga ushqimi i p\u00ebrgatitur nga nj\u00eb individ i infektuar?<br>Dikush i infektuar me koronavirus potencialisht mund t&#8217;ia kaloj\u00eb at\u00eb dikujt tjet\u00ebr n\u00ebse ushqimi q\u00eb ata p\u00ebrgatisin nuk \u00ebsht\u00eb trajtuar higjenikisht. Koronavirusi mund t\u00eb p\u00ebrhapet nga pikat e koll\u00ebs n\u00eb duar. Larja e duarve para se t\u00eb prekni dhe hani ushqim \u00ebsht\u00eb k\u00ebshilla e mir\u00eb p\u00ebr k\u00ebdo, p\u00ebr t\u00eb ndaluar p\u00ebrhapjen e mikrobeve.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebrktheu: Fabjola Kuburi<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cila \u00ebsht\u00eb periudha e inkubacionit p\u00ebr koronavirusin? Duhen mesatarisht pes\u00eb dit\u00eb p\u00ebr t\u00eb filluar shfaqja e simptomave, thon\u00eb shkenc\u00ebtar\u00ebt, por tek disa njer\u00ebz mund t\u00eb nisin simptoma shum\u00eb m\u00eb von\u00eb se kjo periudh\u00eb. Periudha e inkubacionit zgjat deri n\u00eb 14 dit\u00eb, thot\u00eb Organizata Bot\u00ebrore e Sh\u00ebndetit (OBSH). Disa studiues thon\u00eb se mund t\u00eb zgjas\u00eb deri [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":24484,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[40],"tags":[2858],"class_list":["post-24483","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","tag-virus"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24483","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24483"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24483\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24484"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24483"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24483"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24483"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}