{"id":24415,"date":"2020-03-05T19:52:31","date_gmt":"2020-03-05T18:52:31","guid":{"rendered":"https:\/\/intervista.al\/web\/?p=24415"},"modified":"2020-03-05T19:52:36","modified_gmt":"2020-03-05T18:52:36","slug":"si-te-reagojme-perballe-genjeshtrave-te-femijesnga-lorela-garuli-psikologe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2020\/03\/si-te-reagojme-perballe-genjeshtrave-te-femijesnga-lorela-garuli-psikologe\/","title":{"rendered":"Si t\u00eb reagojm\u00eb p\u00ebrball\u00eb g\u00ebnjeshtrave t\u00eb f\u00ebmij\u00ebs?Nga Lorela Garuli, psikologe!"},"content":{"rendered":"\n<p>P\u00ebr t\u00eb p\u00ebrcaktuar se cila \u00ebsht\u00eb m\u00ebnyra m\u00eb e mir\u00eb<\/p>\n\n\n\n<p><br> p\u00ebr t\u00eb reaguar p\u00ebrball\u00eb g\u00ebnj\u00ebshtrave t\u00eb f\u00ebmij\u00ebs,<\/p>\n\n\n\n<p> n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb duhet kuptuar se pse g\u00ebnjen. <\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7do gj\u00eb q\u00eb f\u00ebmija b\u00ebn, thot\u00eb, fantazon, sajon dhe tregon, na jep informacion mbi sesi ai ndihet dhe mendon. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, g\u00ebnjeshtrat e tij duhen konsideruar si nj\u00eb \u201cmaterial\u201d p\u00ebr t\u00eb kuptuar m\u00eb mir\u00eb se cfar\u00eb e shtyn f\u00ebmij\u00ebn t\u00eb g\u00ebnjej\u00eb dhe se nga cfar\u00eb po p\u00ebrpiqet ai t\u00eb fshihet. Arsyet mund t\u00eb jen\u00eb nga m\u00eb t\u00eb ndryshmet. Procesi i njohjes s\u00eb vetes nga ana e f\u00ebmij\u00ebs, kalon n\u00ebp\u00ebr shum\u00eb filtra k\u00eb, nj\u00eb prej t\u00eb cil\u00ebve q\u00eb ndeshen r\u00ebndom ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me g\u00ebnjeshtr\u00ebn. <br><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"747\" height=\"608\" src=\"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/lorela-foto-per-shkrimin.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-19716\" srcset=\"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/lorela-foto-per-shkrimin.jpg 747w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/lorela-foto-per-shkrimin-300x244.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 747px) 100vw, 747px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>F\u00ebmija g\u00ebnjen kur ndjen se sjelljet apo perceptimet e tij nuk jan\u00eb n\u00eb p\u00ebrputhje me standardet morale t\u00eb prind\u00ebrve apo me pritshm\u00ebrit\u00eb e k\u00ebtyre t\u00eb fundit ndaj tij. Adoleshent\u00ebt mund t\u00eb g\u00ebnjejn\u00eb kur kan\u00eb frik\u00eb se mund t\u2019i zhg\u00ebnjejn\u00eb prind\u00ebrit, kur ndjejn\u00eb shum\u00eb presion prej tyre, kur ndjejn\u00eb q\u00eb po rriten dhe kan\u00eb ndryshuar shum\u00eb. Ajo q\u00eb duhet b\u00ebr\u00eb n\u00eb k\u00ebto raste nga ana e prind\u00ebrve \u00ebsht\u00eb q\u00eb m\u00eb shum\u00eb sesa t\u00eb nxehen me f\u00ebmij\u00ebt e tyre, ata t\u00eb motivohen t\u00eb kuptojn\u00eb pse kjo situat\u00eb po ndodh dhe t\u00eb pyesin veten p\u00ebr t\u00eb gjetur shkaqet; pa e marr\u00eb t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebt\u00eb si nj\u00eb sulm ndaj figur\u00ebs s\u00eb tyre prind\u00ebrore dhe edukimit q\u00eb ata kan\u00eb p\u00ebrcjell\u00eb tek f\u00ebmij\u00ebt. \u00cbsht\u00eb thelb\u00ebsor komunikimi, transparenca dhe krijimi i nj\u00eb klime dashamir\u00ebse n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn f\u00ebmija t\u00eb mund t\u00eb ket\u00eb lirin\u00eb t\u00eb shprehet. I duhet shpjeguar se z\u00ebri i tij do d\u00ebgjohet, me prirjen p\u00ebr ta mir\u00ebkuptuar dhe jo se do gjykohet p\u00ebr mendimet, d\u00ebshirat apo vendimet q\u00eb do t\u00eb marr\u00eb. T\u00eb pasurit e hap\u00ebsirave personale do t\u2019i ndihmoj\u00eb t\u00eb kuptojn\u00eb q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb nevoja t\u00eb g\u00ebnjejn\u00eb p\u00ebr t\u00eb zgjidhur problemet e veta apo p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb at\u00eb q\u00eb duan. P\u00ebrball\u00eb nj\u00eb adoleshenti q\u00eb g\u00ebnjen, prindi duhet t\u00eb ulet dhe t\u2019i k\u00ebrkoj\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn , shum\u00eb qet\u00ebsisht, duke i shpjeguar pse \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme ndershm\u00ebria dhe sinqeriteti. N\u00eb rast se \u00ebsht\u00eb fjala p\u00ebr nj\u00eb adoleshent t\u00eb ndrojtur q\u00eb ka v\u00ebshtir\u00ebsi p\u00ebr t\u2019u shprehur verbalisht, mund t\u00eb k\u00ebrkohen alternativa t\u00eb tjera, si psh. f\u00ebmija mund t\u00eb komunikoj\u00eb fillimisht me nj\u00eb v\u00eblla\/mot\u00ebr m\u00eb t\u00eb madh apo me at\u00eb an\u00ebtar q\u00eb mund t\u00eb shprehet m\u00eb leht\u00eb. \u00cbsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb mbahet parasysh se f\u00ebmija ka nevoj\u00eb p\u00ebr hap\u00ebsir\u00ebn e vet individuale dhe nuk \u00ebsht\u00eb e nevojshme q\u00eb prindi t\u00eb jet\u00eb hiper kontrollues dhe kureshtar p\u00ebr cdo detaj. Mjafton ta dij\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn aq sa p\u00ebr t\u2019u siguruar se f\u00ebmija i tij \u00ebsht\u00eb mir\u00eb dhe po zhvillohet sh\u00ebndetsh\u00ebm kisht.<\/p>\n\n\n\n<p>F\u00ebmija dhe adoleshenti duhet ndihmuar t\u00eb arrij\u00eb objektivat apo t\u00eb realizoj\u00eb d\u00ebshirat e veta pa g\u00ebnjyer. Kompromisi dhe gjetja e ekuilibrave n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnien prind-f\u00ebmij\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb hap i sigurt drejt zgjidhjes s\u00eb problemeve.<\/p>\n\n\n\n<p>Kryesorja: jo ofendime, jo akuza, jo sharje apo epitete p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb t\u00eb ndihet keq apo turp\u00ebruar. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb rreth vicioz, sa m\u00eb shum\u00eb t\u2019i drejtohet gishti dhe t\u00eb ndihet n\u00eb sh\u00ebnjest\u00ebr t\u00eb gjykimeve, aq m\u00eb shum\u00eb f\u00ebmija do t\u00eb g\u00ebnjej\u00eb. Sigurisht q\u00eb p\u00ebr prindin \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb dhe zhg\u00ebnjyese fillimisht mbase t\u00eb marr\u00eb vesh q\u00eb f\u00ebmija po e g\u00ebnjen, por n\u00ebse b\u00ebhet aleat me t\u00eb dhe ka d\u00ebshir\u00ebn e mir\u00eb p\u00ebr ta kuptuar, me shum\u00eb gjasa do t\u00eb kthehet n\u00eb nj\u00eb mik t\u00eb besuesh\u00ebm dhe do mund t\u00eb marr\u00eb sinqeritetin e f\u00ebmij\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Burimi: Humanum.al<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00ebr t\u00eb p\u00ebrcaktuar se cila \u00ebsht\u00eb m\u00ebnyra m\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb reaguar p\u00ebrball\u00eb g\u00ebnj\u00ebshtrave t\u00eb f\u00ebmij\u00ebs, n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb duhet kuptuar se pse g\u00ebnjen. \u00c7do gj\u00eb q\u00eb f\u00ebmija b\u00ebn, thot\u00eb, fantazon, sajon dhe tregon, na jep informacion mbi sesi ai ndihet dhe mendon. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, g\u00ebnjeshtrat e tij duhen konsideruar si nj\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":24416,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[86],"tags":[364],"class_list":["post-24415","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-psikologu","tag-psikologu-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24415","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24415"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24415\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24416"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24415"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24415"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24415"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}