{"id":23479,"date":"2019-10-08T13:28:11","date_gmt":"2019-10-08T11:28:11","guid":{"rendered":"https:\/\/intervista.al\/web\/?p=23479"},"modified":"2019-10-08T20:11:03","modified_gmt":"2019-10-08T18:11:03","slug":"pse-kemi-kaq-shume-vrasje-dhe-rini-kaq-agresive-nga-psikologia-juliana-dulla","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2019\/10\/pse-kemi-kaq-shume-vrasje-dhe-rini-kaq-agresive-nga-psikologia-juliana-dulla\/","title":{"rendered":"Pse kemi kaq shum\u00eb vrasje dhe rini kaq agresive? Nga psikologia Juliana Dulla!"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Njer\u00ebzit jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb ngarkuar dhe frustruar nga ana psikologjike. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gjendja ekonomike, papun\u00ebsia, kultura (mospranimi i d\u00ebshtimit t\u00eb nj\u00eb mar\u00ebdh\u00ebnieje)etj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mosfunksionimi i mir\u00eb i strukturave b\u00ebn q\u00eb njer\u00ebzit shpesh u japin drejtim vet\u00eb gj\u00ebrave. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb rastet e krimit n\u00eb familje por edhe jashte saj ndodh q\u00eb intitucionet p\u00ebrkat\u00ebse nuk marin masa mjaftuesh\u00ebm ose vet personi nuk b\u00ebn denoncimin p\u00ebr shum\u00eb arsye q\u00eb kultura dhe vendi ku jeton nuk ja\u201d lejon\u201d. Po t\u00eb marim shembull konfliktet, dhun\u00ebn apo vrasjet n\u00eb \u00e7ift, shum\u00eb gra dhunohen psikologjikisht dhe fizikisht , ato nuk tregojn\u00eb por e izolojn\u00eb problemin p\u00ebr shkak t\u00eb kushteve ekonomike, arsye te turpit, mund t\u00eb ndodh\u00eb edhe q\u00eb jan\u00eb dhunuar n\u00eb familjen e origjin\u00ebs nga prind\u00ebrit, ose n\u00ebna \u00ebsht\u00eb dhunuar dhe e ka duruar baban\u00eb e tyre, ndaj dhe ato e quajn\u00eb di\u00e7ka normale n\u00ebnshtrimin ndaj nj\u00eb mashkulli, pra modeli familjar p\u00ebrs\u00ebritet, por ndoshta me pasoja edhe m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda, pra si vrasja.Sjelljet dhe problematikat e t\u00eb rriturve l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb jo vet\u00ebm tek ata por edhe tek f\u00ebmij\u00ebt e tyre gjithashtu edhe ne shoq\u00ebrin\u00eb e nj\u00eb vendi. Ndikimet e sjelljeve t\u00eb mira apo t\u00eb k\u00ebqija jan\u00eb t\u00eb modeluara nga familja e shoq\u00ebria.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00eb p\u00ebrpiqemi p\u00ebr nj\u00eb shoq\u00ebri m\u00eb t\u00eb mir\u00eb:\nf\u00ebmij\u00eb t\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm psikologjikisht \u2013 rini e p\u00ebrgjegjshme.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prind\u00ebr-shkoll\u00eb-media-shoq\u00ebria etj jan\u00eb element\u00eb t\u00eb\nr\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr rritjen e nj\u00eb brezi t\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kush dhunohet n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri ka m\u00eb tep\u00ebr mund\u00ebsi\nt\u00eb b\u00ebhet njeri agresiv ose nj\u00eb njeri i n\u00ebnshtruar sepse n\u00eb momentin q\u00eb nj\u00eb\nf\u00ebmij\u00eb dhunohet nga prind\u00ebrit e tij t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb figura mbrojt\u00ebse e tyre,\nat\u00ebher\u00eb ata do e quajn\u00eb dhun\u00ebn di\u00e7ka normale dhe do e pranojn\u00eb. F\u00ebmij\u00ebtq\u00eb\nasistojn\u00eb n\u00eb dhun\u00ebn familjare (kur n\u00ebna dhunohet nga babai ne for\u00ebm verbale dhe\njo verbale, ose e kund\u00ebrta) marin nj\u00eb model jo t\u00eb&nbsp; mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb ardhmen e tyre, vajzat ndodh q\u00eb\nt\u00eb n\u00ebnshtrohen nd\u00ebrsa djemt\u00eb jan\u00eb agresiv ndaj bashk\u00ebshortes s\u00eb ardhshme. Ky\nmodel dhune b\u00ebn q\u00eb f\u00ebmij\u00eb n\u00eb adoleshenc\u00eb ose dhe m\u00eb her\u00ebt t\u00eb shfaqin sjellje jo\nt\u00eb p\u00ebrshtatshme si alkooli, droga, duhani, b\u00ebhen agresiv n\u00eb familje, shoq\u00ebri,\nshkoll\u00eb, etj.N\u00ebse f\u00ebmij\u00eb t\u00eb till\u00eb nuk marin mb\u00ebshtetje psikologjike ndodh q\u00eb ne\nfamiljet e tyre t\u00eb ardhshme t\u00eb jen\u00eb prind\u00ebr agresiv.Sjellja e prind\u00ebrve mes\nnj\u00ebri tjetrit por edhe me vet f\u00ebmij\u00ebt ka r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb kryesore\np\u00ebr krijimin dhe modelimin e nj\u00eb&nbsp; rinie\nt\u00eb sh\u00ebndetshme psikologjikisht.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sa m\u00eb shum\u00eb koh\u00eb t\u00eb kaloni me f\u00ebmij\u00ebt tuaj aq\nm\u00eb mir\u00eb do i njihni ata. Kur f\u00ebmij\u00ebt kalojn\u00eb shum\u00eb koh\u00eb jasht\u00eb sht\u00ebpis\u00eb \u00ebsht\u00eb\nshoq\u00ebria e cila dominon n\u00eb formimin e tyre. Jo&nbsp;\ngjithmon\u00eb f\u00ebmij\u00ebt kan\u00eb fatin t\u00eb jen\u00eb n\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri t\u00eb mir\u00eb.N\u00ebse f\u00ebmj\u00ebt\nkalojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb koh\u00eb pa kontroll se sa me kontroll nuk duhet t\u00eb habitemi kur\nt\u00eb na vijn\u00eb n\u00eb sht\u00ebpi&nbsp; t\u00eb dehur, me para\nt\u00eb pajustifikuara etj. N\u00eb qoft\u00eb se prind\u00ebrit kultivojn\u00eb te f\u00ebmij\u00ebt edukimin,\npun\u00ebn, mir\u00ebsjelljen respektin p\u00ebr t\u00eb tjer\u00ebt shoq\u00ebria e ardhshme do jet\u00eb\npadyshim m\u00eb e mir\u00eb. R\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb madhe ka q\u00eb femij\u00ebve t\u2019iu&nbsp; induktohet respektimi I t\u00eb drejtave,\nzgjedhjeve dhe i d\u00ebshirave t\u00eb tjetrit dhe jo imponimi I tyre&nbsp; apo \u201cpron\u00ebzimi\u201d i personit (sidomos te\ndjemt\u00eb) me q\u00ebllim shmangien e konflikteve apo vrassjet ne \u00e7iftpor edhe ndaj\nprind\u00ebrve t\u00eb tyre.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00eb jesh model  i toleranc\u00ebs, komunikimit, i pun\u00ebs dhe jo luksit t\u00eb shfrenuar q\u00eb&nbsp; p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt sot, ky luks \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb q\u00ebllimin kryesor te jet\u00ebs s\u00eb tyre. Egoja p\u00ebr ambicien e nj\u00eb t\u00eb ardhmeje m\u00eb t\u00eb mir\u00eb duhet t\u00eb ekzistoj\u00eb tek t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit, por jo deri n\u00eb faktin q\u00eb njeriu t\u00eb devijoj\u00eb me veprime t\u00eb cilat d\u00ebmtojn\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb e sigurisht dhe vet at\u00eb.F\u00ebmij\u00ebt duhet ta din\u00eb q\u00eb duhet punuar shum\u00eb p\u00ebr t\u00eb patur nj\u00eb t\u00eb ardhme t\u00eb mir\u00eb dhe kjo nuk u tregohet me fjal\u00eb por me modelin e tyre si prind\u00ebr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Institucionet e shkollave nuk duhet t\u00eb\nrekrutojn\u00eb m\u00ebsues t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb q\u00ebllim kryesor tek nx\u00ebn\u00ebsit vetemarritjet\nakademike. M\u00ebsuesi duhet t\u00eb jet\u00eb motivues i mir\u00eb, pozitiv dhe i hapur ndaj\ndiversitetit n\u00eb klas\u00eb.&nbsp; T\u00eb jet\u00eb m\u00eb shum\u00eb\nmb\u00ebshtet\u00ebs se sa kritikues. Psikolog\u00ebt duhet t\u00eb ken\u00eb nj\u00eb num\u00ebr m\u00eb t\u00eb reduktuar\nt\u00eb f\u00ebmij\u00ebve sepse vet\u00ebm k\u00ebshtu do jen\u00eb m\u00eb produktiv.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">TV ,&nbsp;\np\u00ebrve\u00e7 q\u00ebllimeve te tyre t\u00eb p\u00ebrfitimit, duhet t\u00eb ken\u00eb edhe kujdesin p\u00ebr\nteleshikuesin, n\u00eb kuptimin q\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb kujdes me promovimin figurave apo\nindivid\u00ebve t\u00eb cil\u00ebt ftojn\u00eb. F\u00ebmij\u00ebt, sidomos n\u00eb adoleshenc\u00eb ata modelojn\u00eb dhe\nkrijojn\u00eb idhujt e tyre, ndaj \u00ebsht\u00eb mir\u00eb q\u00eb t\u00eb promovohen njer\u00ebz me vlera, t\u00eb\ncil\u00ebt kan\u00eb \u00e7far\u00eb t\u00eb ndajn\u00eb nga jeta e tyre p\u00ebr t\u00eb motivuar rinin\u00eb e sotme.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Portalet online, duhet t\u00eb jen\u00eb m\u00eb t\u00eb\nkujdesh\u00ebm me p\u00ebrcjelljen e lajmeve negative p\u00ebr arsye se ndikimi i tyre ndikon\nn\u00eb gjendjen emocionale t\u00eb \u00e7do kujt jo vet\u00ebm tek t\u00eb rinjt\u00eb.Lajmet negative\nndikojn\u00eb gjithashtu n\u00eb sigurin\u00eb e njeriut, duke par\u00eb e d\u00ebgjuar vrasje \u00e7do dit\u00eb\nnjerezit ndihem t\u00eb pasigurt dhe t\u00eb pashpres\u00eb. Nj\u00ebkoh\u00ebsisht lajmet e \u201cbujshme\u201d\nmund t\u00eb b\u00ebhen model p\u00ebr nj\u00eb njeri I cili ka nevoj\u00eb p\u00ebr v\u00ebmendje dhe e sheh veten\nsi \u201cprotagonist\u201d t\u00eb radh\u00ebs. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shoq\u00ebria, n\u00eb dit\u00ebt e sotme po b\u00ebhet \u00e7do dit\u00eb\nedhe m\u00eb shum\u00eb indiferente ndaj problemeve apo ngjarjeve p\u00ebrrreth. N\u00ebse nj\u00eb miku\/kja jon\u00eb ka nevoj\u00eb p\u00ebr\nndihm\u00eb nuk duhet ta shp\u00ebrfillim qoft\u00eb edhe sado i vog\u00ebl t\u00eb na duket problemi. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7do gj\u00eb fillon nga\nvetja, mir\u00ebq\u00ebnia fizike, psikologjike dhe emocionale jan\u00eb prir\u00ebsit. Ashtu si\nzemra, stomaku etj edhe truri \u00ebsht\u00eb nj\u00eb organ i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm i cili her\u00eb pas\nhere ka nevoj\u00eb p\u00ebr shkarkes\u00ebn e tij nga ngarkesat qe jeta sjell. Duke k\u00ebrkuar\nndihm\u00ebn e specialistit t\u00eb sh\u00ebndetit mendor n\u00eb momentin e duhur ne kujdesemi jo\nvet\u00ebm p\u00ebr veten ton\u00eb , k\u00ebshtu&nbsp; do jemi n\u00eb\ngjendje t\u00eb kujdesemi edhe p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt, familjaret e tjer\u00eb, miqt\u00eb, t\u00eb af\u00ebrmit e\ngjith\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb ton\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Me shum\u00eb p\u00ebrkushtim do\nt\u00eb kemi nj\u00eb minimizim t\u00eb problematikave q\u00eb kan\u00eb pushtuar mbar\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb ton\u00eb,\npse jo dhe zhdukjen e tyre.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Juliana\nDulla, psikologe, e-mail <a href=\"mailto:julianadulla67@gmail.com\">julianadulla67@gmail.com<\/a>,\ntel 0698232247!<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Njer\u00ebzit jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb ngarkuar dhe frustruar nga ana psikologjike. Gjendja ekonomike, papun\u00ebsia, kultura (mospranimi i d\u00ebshtimit t\u00eb nj\u00eb mar\u00ebdh\u00ebnieje)etj. Mosfunksionimi i mir\u00eb i strukturave b\u00ebn q\u00eb njer\u00ebzit shpesh u japin drejtim vet\u00eb gj\u00ebrave. N\u00eb rastet e krimit n\u00eb familje por edhe jashte saj ndodh q\u00eb intitucionet p\u00ebrkat\u00ebse nuk marin masa mjaftuesh\u00ebm ose vet personi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":23482,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[86],"tags":[2228],"class_list":["post-23479","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-psikologu","tag-psikologe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23479","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23479"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23479\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23482"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23479"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23479"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23479"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}