{"id":23095,"date":"2019-08-08T13:02:34","date_gmt":"2019-08-08T11:02:34","guid":{"rendered":"https:\/\/intervista.al\/web\/?p=23095"},"modified":"2019-08-08T13:02:39","modified_gmt":"2019-08-08T11:02:39","slug":"%ef%bb%bf14-gabime-trashanike-te-historise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2019\/08\/%ef%bb%bf14-gabime-trashanike-te-historise\/","title":{"rendered":"\ufeff14 gabime trashanike t\u00eb historis\u00eb"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dihet se historia p\u00ebrs\u00ebritet, por shum\u00eb t\u00eb dh\u00ebna historike <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">rishqyrtohen vazhdimisht.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"> P\u00ebr k\u00ebt\u00eb ar\u00ebsye ekzistojn\u00eb disa prej tyre q\u00eb i kemi m\u00ebsuar n\u00eb shkoll\u00eb, t\u00eb cilat, me kalimin e viteve dhe studimet e reja u rishqyrtuan dhe kaluan n\u00eb sfer\u00ebn e miteve dhe legjendave. Megjithat\u00eb, shpesh ne nuk informohemi dhe vazhdojm\u00eb t\u00eb mendojm\u00eb se ato q\u00eb m\u00ebsuam n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri jan\u00eb ende t\u00eb vlefshme. Ka ardhur momenti pra t\u00eb shpluhurosim njohurit\u00eb tona. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>25\ndhjetori i vitit t\u00eb par\u00eb. <\/strong>25 dhjetori i vitit 1 nuk \u00ebsht\u00eb dita e lindjes s\u00eb Krishtit. Sipas\nkalendarit romak, p\u00ebrllogaritjeve q\u00eb u b\u00ebn\u00eb n\u00eb Mesjet\u00eb dhe rishqyrtimit t\u00eb\nteksteve biblike, lindja e Krishtit ka qen\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb janarit t\u00eb vitit 4\np.e.s. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ajnshtajni\nnuk i thoshte fare p\u00ebr matematik\u00eb. <\/strong>T\u00eb gjith\u00eb ju q\u00eb besonit se Ajnshtajni ishte i\nkeq n\u00eb matematik\u00eb, thjesht p\u00ebr t\u2019u ndjer\u00eb m\u00eb mir\u00eb p\u00ebr dob\u00ebsit\u00eb tuaja n\u00eb k\u00ebt\u00eb l\u00ebnd\u00eb,\nduhet t\u00eb m\u00ebsoni se kjo nuk ishte e v\u00ebrtet\u00eb. N\u00eb realitet, fizikanti gjerman nuk\nhumbi as edhe nj\u00eb m\u00ebsim dhe q\u00eb i vog\u00ebl tregoi prirjet e veta n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Viking\u00ebt.\n<\/strong>Zakonisht i shohim\nviking\u00ebt n\u00ebp\u00ebr filma dhe shfaqje t\u00eb ndryshme me nj\u00eb helmet\u00eb n\u00eb kok\u00eb, me dy brir\u00eb,\npor kjo gj\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb v\u00ebrtetuar kurr\u00eb. K\u00ebrkimet arkeologjike nuk kan\u00eb b\u00ebr\u00eb kurr\u00eb\nzbulime t\u00eb tilla. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Gripi\nspanjoll. <\/strong>Gripi\nspanjoll nuk erdhi nga Spanja. Supozojm\u00eb se ky em\u00ebrtim ka ardhur nga fakti se\nSpanja ishte vendi q\u00eb vuajti m\u00eb shum\u00eb nga kjo s\u00ebmundje m\u00eb 1918. Zbulimet e reja\ntregojn\u00eb se s\u00ebmundja filloi n\u00eb SHBA dhe pik\u00ebrisht n\u00eb Kansas. Gripi spanjoll i\nkushtoi jet\u00ebn 30-100 milion\u00eb njer\u00ebzve n\u00eb vitet 1918-19, sipas p\u00ebrllogaritjeve t\u00eb\nkoh\u00ebrave t\u00eb fundit. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kriza e\nvitit 1929. <\/strong>Kriza e\nmadhe ekonomike e vitit 1929 shkaktoi d\u00ebshp\u00ebrim dhe fatkeq\u00ebsi t\u00eb m\u00ebdha, por\nasnj\u00eb sip\u00ebrmarr\u00ebs nuk u hodh nga dritarja e asnj\u00eb qiellg\u00ebrvisht\u00ebseje, si\u00e7 na e\nkan\u00eb m\u00ebsuar n\u00eb m\u00ebsim. N\u00eb realitet u sh\u00ebnuan vet\u00ebm dy vet\u00ebvrasje n\u00eb Uollstrit\ndhe k\u00ebto u b\u00ebn\u00eb me arm\u00eb. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Skllev\u00ebrit\ne Egjiptit. <\/strong>Skllev\u00ebrit\nq\u00eb nd\u00ebrtuan piramidat e Egjiptit n\u00eb lasht\u00ebsi nuk ishin hebrenj. Studimet e\nfundit treguan se ato i nd\u00ebrtuan vet\u00eb egjiptian\u00ebt. Miti p\u00ebr skllev\u00ebrit erdhi\nnga ish kryeministri i Izraelit (Menahem Begin) gjat\u00eb nj\u00eb vizite n\u00eb Egjipt, m\u00eb\n1977. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Gijotina.\n<\/strong>Gijotina e famshme,\nq\u00eb u p\u00ebrdor gjat\u00eb revolucionit francez nuk ishte shpikje e doktorit Zhozef\nInjac Gijotin, por i doktorit Antuan Luis. Gijotin kishte propozuar p\u00ebrdorimin\ne saj p\u00ebr prerjen e kokave t\u00eb t\u00eb d\u00ebnuarve. Ai vet\u00eb mbase ishte i pak\u00ebnaqur q\u00eb\nemri i tij shoq\u00ebrohej me nj\u00eb shpikje t\u00eb till\u00eb. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Telefoni\ni kuq. <\/strong>Telefoni i\nfamsh\u00ebm, i cili supozohet se lidhte zyr\u00ebn e presidentit amerikan n\u00eb Uashington,\nme at\u00eb t\u00eb presidentit sovjetik, nuk ka ekzistuar kurr\u00eb. Komunikimi mes dy lider\u00ebve\nu rivendos pas kriz\u00ebs s\u00eb raketave n\u00eb Kub\u00eb, n\u00eb vitin 1963 dhe at\u00ebher\u00eb b\u00ebhej fjal\u00eb\np\u00ebr nj\u00eb linj\u00eb t\u00eb zakonshme telefonike. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Buda i sh\u00ebndosh\u00eb.\n<\/strong>Buda, themeluesi i\nfes\u00eb budiste, nuk ishte i sh\u00ebndosh\u00eb, si\u00e7 e shohim n\u00eb ilustrimet e shumta.\nStatujat q\u00eb shohim me nj\u00eb Bud\u00eb t\u00eb sh\u00ebndosh\u00eb dhe t\u00eb qeshur n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb\nnj\u00eb murg budist. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Napoleoni\ni Madh. <\/strong>Napoleoni\nnuk ishte aspak i shkurt\u00ebr. Ai ishte 1m69 i gjat\u00eb, gj\u00eb q\u00eb p\u00ebr at\u00eb koh\u00eb ishte\nmbi gjat\u00ebsin\u00eb mesatare. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nuk u\ndogj\u00ebn. <\/strong>Asnj\u00eb nga\nshtrigat e Salemit (1692) nuk vdiq n\u00eb turr\u00ebn me dru, pavar\u00ebsisht nga sa thuhet.\nDhjet\u00ebra gra u torturuan dhe u var\u00ebn, por asnj\u00ebra nuk u dogj, si\u00e7 thot\u00eb legjenda.\n<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Brezi i\ndlir\u00ebsis\u00eb. <\/strong>Brezi i\ndlir\u00ebsis\u00eb nuk u shpik nga kalor\u00ebsit q\u00eb merrnin pjes\u00eb n\u00eb kryq\u00ebzatat e Mesjet\u00ebs.\nN\u00eb realitet, shembujt e par\u00eb t\u00eb shkruar q\u00eb p\u00ebrmendin brezin e dlir\u00ebsis\u00eb i p\u00ebrkasin\nshekullit t\u00eb 15-t\u00eb dhe, mesa duket, p\u00ebrdoreshin nga vet\u00eb grat\u00eb q\u00eb t\u00eb mbroheshin\nnga p\u00ebrdhunuesit e mundsh\u00ebm. N\u00eb vazhdim u p\u00ebrdor\u00ebn edhe nga burrat xheloz\u00eb gjat\u00eb\nmunges\u00ebs s\u00eb tyre.&nbsp; <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dihet se historia p\u00ebrs\u00ebritet, por shum\u00eb t\u00eb dh\u00ebna historike rishqyrtohen vazhdimisht. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb ar\u00ebsye ekzistojn\u00eb disa prej tyre q\u00eb i kemi m\u00ebsuar n\u00eb shkoll\u00eb, t\u00eb cilat, me kalimin e viteve dhe studimet e reja u rishqyrtuan dhe kaluan n\u00eb sfer\u00ebn e miteve dhe legjendave. Megjithat\u00eb, shpesh ne nuk informohemi dhe vazhdojm\u00eb t\u00eb mendojm\u00eb se ato [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":23096,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1355],"tags":[2219],"class_list":["post-23095","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-entertainment","tag-gabime"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23095","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23095"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23095\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23096"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23095"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23095"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23095"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}