{"id":22969,"date":"2019-07-17T21:40:09","date_gmt":"2019-07-17T19:40:09","guid":{"rendered":"https:\/\/intervista.al\/web\/?p=22969"},"modified":"2019-07-17T21:40:15","modified_gmt":"2019-07-17T19:40:15","slug":"hakmarrja-e-helenes-se-trojes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2019\/07\/hakmarrja-e-helenes-se-trojes\/","title":{"rendered":"Hakmarrja e Helen\u00ebs s\u00eb Troj\u00ebs"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nga\nAgron Berdaj <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00cbsht\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi e vecant\u00eb t\u00eb l\u00ebxosh librin \u201cHelena nuk vajti n\u00eb Troj\u00eb\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"> t\u00eb studjuesit ,kritikut t\u00eb d\u00ebgjuar dhe analistit erudiv, P\u00ebrparim Rexhepit .Dhe kur e lexon&nbsp;&nbsp; librin &nbsp;n\u00eb vendin ku \u00ebsht\u00eb &nbsp;zhvilluar \u201crr\u00ebmbimi \u201cI Helen\u00ebs, b\u00ebhesh m\u00eb tep\u00ebr kureshtar t\u00eb shikosh qoft\u00eb edhe si rr\u00ebnoja , a si nocione gjeografike vendin &nbsp;ku shtrihej Mikena ,portet detare nga u nis ushtria e Agamemnonit drejt Troj\u00ebs&nbsp;&nbsp; ,pallatin &nbsp;ku jetonte bija e Zeusit, sic thon\u00eb p\u00ebr Helen\u00ebn ,dhom\u00ebn ku ajo kreu aktin e tradh\u00ebtis\u00eb bashk\u00ebshortore.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Edhe\npse gjurm\u00ebt e trojeve t\u00eb &nbsp;pallatit mbret\u00ebror,\nsipas&nbsp; legjend\u00ebs, duket se i kan\u00eb tretur\nshekujt ,n\u00eb librin kritik t\u00eb P\u00ebrparimit ,ato shfaqen madh\u00ebshtor\u00eb ,ku gjithcka l\u00ebviz\nme ritmin e koh\u00ebs ,se atmosfera e luft\u00ebs dhe jehona e saj duket, &nbsp;sikur &nbsp;po vazhdon , edhe &nbsp;sot .Mjesht\u00ebria e autorit q\u00ebndron se legjend\u00ebn\ne Troj\u00ebs ,me t\u00eb gjith\u00eb p\u00ebrmasat e saj , nuk e p\u00ebrshkruan thjesht si nj\u00eb\nkronist&nbsp; ,por si kritik i thell\u00eb ,si nj\u00eb\nanalist q\u00eb synon t\u00eb dep\u00ebrtoj\u00eb n\u00eb thell\u00ebsi t\u00eb fenomeneve ,t\u00eb karaktereve ,n\u00eb\nballafaqimin e t\u00eb dh\u00ebnave historike t\u00eb ardhura nga shekuj dhe ideve t\u00eb reja,\nsot n\u00eb shekullin q\u00eb jetojm\u00eb &nbsp;.Si nj\u00eb njoh\u00ebs\ni thell\u00eb i lasht\u00ebsis\u00eb n\u00eb punimin \u201cHakmarrja e Helen\u00ebs \u201c,si pjes\u00eb e librit ,\nautori &nbsp;\u00ebsht\u00eb ushqyer nga let\u00ebrsia e &nbsp;Homeri ,Eskili ,Euripidi ,Ovidi\n,Stesicoro,Polibi e shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb&nbsp; .Po\nkjo nuk do t\u00eb thot\u00eb se autori nuk ngre z\u00ebrin ndaj tyre , se nuk zihet e p\u00ebrleshet\nme ta ,duke i &nbsp;kund\u00ebrv\u00eb nj\u00ebrin ndaj\ntjetrit .Ai \u00ebsht\u00eb tep\u00ebr \u00eb v\u00ebm\u00ebndsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb sjell\u00eb nga vepra e atyre kolos\u00ebve t\u00eb\nlet\u00ebrsis\u00eb botrore ,argumenta dhe fakte t\u00eb harruara nga koha .Ndaj edhe punimi i\nP\u00ebrparim Rexhepit &nbsp;\u00ebsht\u00eb shum\u00eb t\u00ebrheq\u00ebs ,i\nshkruar me eleganc\u00eb dhe tep\u00ebr &nbsp;konkurues\n.Autori&nbsp; nuk pretendon se n\u00eb k\u00ebt\u00eb punim &nbsp;ka gjetur th\u00ebmbr\u00ebn e Akilit , se ka zbuluar shkakun\ne Luft\u00ebs s\u00eb Troj\u00ebs. P\u00ebr t\u00eb jan\u00eb th\u00ebn\u00eb e st\u00ebrth\u00ebn\u00eb n\u00eb shekuj ,por &nbsp;ai k\u00ebrkon t\u00eb ndalet n\u00eb disa skuta t\u00eb legjend\u00ebs\n,n\u00eb disa gj\u00ebra q\u00eb n\u00eb shekuj &nbsp;jan\u00eb dukur\npa r\u00ebnd\u00ebsi ,q\u00eb kan\u00eb kaluar n\u00eb hijen e historis\u00eb ,por n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet, ato flasin\nshum\u00eb .Aq m\u00eb tep\u00ebr kur k\u00ebto detaje vendosen t\u00eb strukturuara brenda nj\u00eb ideje\n,kur p\u00ebrdoren metoda analitike dhe p\u00ebrgjith\u00ebsuese ,ato b\u00ebhen ide t\u00eb forta\nkonkuruese .C\u2019ishte kjo hakmarrje e Helen\u00ebs q\u00eb autori i kushton kaq shum\u00eb v\u00ebm\u00ebndje?\nIshte nga ato hakmarrje, si e cdo gruaje e z\u00ebn\u00eb n\u00eb tradh\u00ebti bashk\u00ebshortore dhe\nk\u00ebrkon shpagim ndaj atyre q\u00eb e denoncuan veprimin e saj .Aq m\u00eb tep\u00ebr kur ajo\nthuhej se ishte vajza e Zeusit dhe se i zotronte mjetet e hakmarrjes . Apo\nhakmarrja e saj ishte e nj\u00eb natyre tjet\u00ebr ,q\u00eb ende akoma njer\u00ebzimi sot, nuk e\nka kuptuar si duhet Luft\u00ebn e Troj\u00ebs? Mospajtuese dhe hakmarr\u00ebse me sa duket \u00ebsht\u00eb\najo, ndaj atyre q\u00eb duan ta shpjegojn\u00eb shkakun e asaj lufte ,&nbsp; me kryenec\u00ebsin\u00eb dhe&nbsp; dashurickat e nj\u00eb femre &nbsp;&nbsp;si&nbsp;\nshkak i nj\u00eb luft\u00eb botrore .A ka pasur gra t\u00eb tilla para dhe pas Helen\u00ebs\n,madje edhe sot ,n\u00eb koh\u00ebt moderne, q\u00eb tradh\u00ebtojn\u00eb burrat? Madje historia zotron\nfakte te tilla ku mbret\u00ebresha ,princesha ,gra kont\u00ebsh dhe vezir\u00ebs , president\u00ebsh\ndhe mbreterish ,kryetar partish\u00eb ,ministrash apo komisjoner t\u00eb &nbsp;Bashkimit Europjan apo OKB-s\u00eb &nbsp;, i kan\u00eb tradh\u00ebtuar p\u00ebr shtat\u00eb pal\u00eb qefi\nburrat e tyre dhe n\u00eb fund, nuk \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb ndonj\u00eb luft\u00eb tjet\u00ebr botrore ,si ajo e\nTroj\u00ebs .E shumta k\u00ebto gra t\u00eb p\u00ebrdala kan\u00eb mar\u00eb nga nj\u00eb qortim ,ose vrejtje me\nparalajm\u00ebrim p\u00ebr divorc martesor, nga burrat e tyre dhe kaq &nbsp;. Autori i librit me shum\u00eb mjesht\u00ebri duke e\nnjohur mjaft\u00eb mir\u00eb let\u00ebrsin\u00eb kushtuar k\u00ebsaj lufte, rreshtohet n\u00eb krahun e kund\u00ebrt\nt\u00eb atyre q\u00eb e quajn\u00eb Helen\u00ebn e Troj\u00ebs si nj\u00eb kurv\u00eb q\u00eb tronditi bot\u00ebn . Dhe k\u00ebt\u00eb\nautori nuk e b\u00ebn nga frika e ndonj\u00eb hakmarrje nga garda mbrojt\u00ebse e Helen\u00ebs ,as\nnga natyra e tij disi e but\u00eb , por nga logjika dhe faktet historike &nbsp;. Kush e quante Helen\u00ebn nj\u00eb grua t\u00eb p\u00ebrdal\u00eb\n,ajo hakmmerrej ndaj tyre, thot\u00eb autori I librit duke rradhitur mjaft\u00eb raste t\u00eb\ntilla .K\u00ebshtu b\u00ebri me Stesicore ,n\u00eb vitet 630 (pes),kur ai , pasi p\u00ebrfundoi\nvepr\u00ebn \u201cPalinodia\u201d ku p\u00ebrs\u00ebriste iden\u00eb e Homerit se Helena e tradh\u00ebtoi\nMenelaon, si grua e p\u00ebrdal\u00eb ,autori p\u00ebsoi nj\u00eb verbim t\u00eb menj\u00ebhersh\u00ebm .Legjenda\nthot\u00eb se e kishin qorruar vellez\u00ebrit e Helen\u00ebs ,Kastori dhe Palluksi . N\u00eb gjum\u00eb\nStesicore pa nj\u00eb end\u00ebrr ku Helena I kishte treguar se ajo i kishte urdh\u00ebruar v\u00ebllez\u00ebrit\ne saj p\u00ebr ta qorruar, si hakmarrje p\u00ebr fjal\u00ebt fyese q\u00eb kishte p\u00ebrdorur ndaj saj,\ndhe n\u00eb se dote shikimin, t\u00eb korigjohej .Ai e rishikoi poem\u00ebn dhe ndryshe nga\nvarjanti i par\u00eb shkruan &nbsp;se Helena nuk\nvajti n\u00eb Troj\u00eb .Se zotat e shpun\u00eb at\u00eb n\u00eb Egjipt ku priti Menelaon pas luft\u00ebs\n.Nd\u00ebrsa Paridi shkoi n\u00eb Troj\u00eb me nj\u00eb&nbsp;\nhije .Ky varjant i p\u00eblqeu Helen\u00ebs ndaj edhe i riktheu shikimin .Hakmarrja\ne Helen\u00ebs thuhet se ra edhe mbi Homerin i cili u qorrua p\u00ebrjet\u00eb vet\u00ebm se n\u00eb\nvepr\u00ebn e tij e paraqiti at\u00eb si prostitute t\u00eb madhe .Madje Homeri&nbsp; shkoi edhe m\u00eb tej e quajti \u201cbusht\u00ebr \u201c.Edhe pse\nHelena e paralajm\u00ebroi t\u00eb ndryshonte mendimi ,Homeri nuk pranoi ,ndaj edhe mbeti\nqorr i p\u00ebrjetsh\u00ebm .Po k\u00ebshtu &nbsp;Eskili ,te\ntragjedia \u201cAgamemnoni\u201d,e p\u00ebrshkruan &nbsp;Helen\u00ebn si &nbsp;grua e shum\u00eb burrave ,vras\u00ebse t\u00eb heronj\u00ebve\n,shkat\u00ebrruese t\u00eb Troj\u00ebs .P\u00ebr k\u00ebto akuza thuhet se Helena atij i shkaktoi nj\u00eb fat\ntragjiko-komik .Ai u vra nga nj\u00eb breshk\u00eb e hedhur n\u00eb kok\u00ebn e tij tullace nga nj\u00eb\nshqiponj\u00eb n\u00eb lart\u00ebsi t\u00eb madhe duke gjetur vdekjen . &nbsp;T\u00eb nj\u00ebjtin fati &nbsp;thon\u00eb autori i librit , Helena&nbsp; i rezervoi edhe Euripidit pasi ai te\ntragjedia \u201cTrojan\u00ebt \u201ce p\u00ebrshkruante Helen\u00ebn si imorale ,prostitut\u00eb e madhe\n.Edhe Euripidin e shqyen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb tragjike qent\u00eb e tij t\u00eb gjahut .N\u00eb k\u00ebt\u00eb list\u00eb\nmallkimesh autori i librit rendit edhe Ovidin ,poetin romak I cili n\u00eb librin\n\u201cHeroides \u201c,me 21 letra imagjinare dashurie ,t\u00eb grave t\u00eb famshme ,p\u00ebrfshin\u00eb\nedhe nj\u00eb let\u00ebr t\u00eb Helen\u00ebs p\u00ebr Paridin ku thoshte \u201cdo t\u00eb doja t\u00eb kishe ardhur m\u00eb\nshpejt,at\u00ebher\u00eb kur virgj\u00ebria ime k\u00ebrkohej nga 1000 meshkuj .Po t\u00eb kasha par\u00eb\nty,ti do kishe q\u00ebn\u00eb i pari i nj\u00ebmij\u00ebve .\u201dN\u00eb fund t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij Ovidi pati\nmosmarveshje me perandorin Augsto ,i cili e internoi n\u00eb Kostanca t\u00eb Rumanis\u00eb\n,ku vdiq i vetmuar .<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Autori\nthot\u00eb se p\u00ebr akuza t\u00eb tilla t\u00eb r\u00ebnda Helena e Troj\u00ebs nuk falte ask\u00ebn ,qoft\u00eb\nedhe gra .K\u00ebshtu ndodhi edhe me nimf\u00ebn Enona e cila ishte gruaja e par\u00eb e\nParidit .Vet\u00ebm se ajo e ironizoi Helen\u00ebn duke I th\u00ebn\u00eb \u201cse fakti q\u00eb ti je rr\u00ebmbyer\nshpesh (Helena ishte rr\u00ebmbyer m\u00eb par\u00eb edhe nga Tezeu),tregon se ke dashur t\u00eb rr\u00ebmbehesh\u201d,ajo\nu hakmorr ndaj saj\u00eb .Madje kur vdiq Paridi ,Enona u hodh n\u00eb zjarr t\u00eb digjej\nbashk\u00eb me trupin e Paridit ,nd\u00ebrsa Helena nuk pranoi t\u00eb shkonte as n\u00eb p\u00ebrcjelljen\ne fundit t\u00eb tij .Mesazhi q\u00eb p\u00ebrcjell autori te lexuesit duke renditur nj\u00eb varg\nhakmarrjesh t\u00eb Helen\u00ebs ,nuk ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me frik\u00ebn ,me k\u00ebrkes\u00ebn p\u00ebr gjunj\u00ebzimin\npara saj ,me nj\u00eb lloj\u00eb dhune ndaj kund\u00ebrshtar\u00ebve q\u00eb e shajn\u00eb p\u00ebr imoralitet .Aq\nm\u00eb tep\u00ebr sot ,kur n\u00eb bot\u00eb ka shum\u00eb shoqata n\u00eb mbrojtje t\u00eb seksit t\u00eb crregullt\n,t\u00eb tradh\u00ebtive bashkshortore ,duke i quajtur ato pjes\u00eb e liris\u00eb s\u00eb nj\u00ebriut\n.Helena e Troj\u00ebs edhe k\u00ebt\u00eb e di ,megjithat\u00eb nuk do ta shfaqi veten si heroina e\nk\u00ebtij revolucioni seksual q\u00eb ka nisur me at\u00eb .P\u00ebrkundrazi ajo e p\u00ebrbuz k\u00ebt\u00eb &nbsp;.M\u00eb tep\u00ebr se k\u00ebrkesa p\u00ebr t\u00eb mbjell\u00eb frike\n,hakmarrja e Helen\u00ebs ,sipas autorit ting\u00ebllon si nj\u00eb thirrje q\u00eb ajo i b\u00ebn nj\u00ebr\u00ebzimit\n,n\u00eb t\u00eb gjitha koh\u00ebt ,p\u00ebr tu thelluar e&nbsp;\nzbuluar shkaqet e v\u00ebrteta jo vet\u00ebm t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Troj\u00ebs , &nbsp;por t\u00eb gjithckaje. Nuk mund t\u00eb vij\u00eb nj\u00eb luft\u00eb\n,aq m\u00eb tep\u00ebr botrore nga epshet qoft\u00eb dhe shtazarake t\u00eb nj\u00eb femre ,apo edhe\nsikur t\u00eb t\u00ebrbohen gjysma e&nbsp; grave t\u00eb &nbsp;bot\u00ebs dhe t\u00eb n\u00ebnshkruajn\u00eb aktin e tradh\u00ebtis\u00eb\nndaj&nbsp; burrave .Pra, hakmarrja e Helen\u00ebs nuk\n\u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb akt shfaq\u00ebsimi p\u00ebrpara historis\u00eb&nbsp; p\u00ebr akuzat, si nj\u00eb grua imorale ,apo se ajo\nnuk mund t\u00eb ishte shkaku i asaj lufte &nbsp;.\nHakmarrja e saj me sa duket &nbsp;b\u00ebhet p\u00ebr t\u00eb\nkund\u00ebrt\u00ebn e akuzave morale .Se njer\u00ebzimi nuk duhet t\u00eb &nbsp;merret me shpifje dhe thashetheme grash ,me\nintriga dhe jet\u00ebn private t\u00eb njer\u00ebzve ,por t\u00eb vler\u00ebsoi &nbsp;&nbsp;ligj\u00ebsit\u00eb\ne koh\u00ebs ,shkaqet e fenomeneve dhe dukurive shoq\u00ebrore dhe natyrore ,p\u00ebrmbajtjen\ne luftrave dhe p\u00ebrmbysjeve t\u00eb m\u00ebdha .Ajo duket sikur thot\u00eb se po u mor\u00ebt me\nfustanin tim ,nuk do t\u00eb kuptoni asgj\u00eb nga Lufta e Troj\u00ebs , mesazhet q\u00eb ajo\nvazhdon t\u00eb japi edhe n\u00eb koh\u00ebt moderne .Se nuk do t\u00eb kuptoni koh\u00ebn ,ligj\u00ebsit\u00eb e\nndryshimeve historike&nbsp; , &nbsp;p\u00ebrmbysjet epokale&nbsp;&nbsp; ,sh\u00ebmbje perandorive t\u00eb vjetra dhe lindja e\nt\u00eb rejave .As se &nbsp;do t\u00eb kuptohej se\nkishte ardhur koha p\u00ebr t\u00eb zv\u00ebnd\u00ebsuar zotrit e vjet\u00ebs si ata t\u00eb Olimpit, me zot\u00ebr\ndhe sh\u00ebnjtor t\u00eb rinj.&nbsp; Se do t\u00eb lind\u00ebnin\nsisteme t\u00eb reja shoq\u00ebrore , do t\u00eb ndodhnin revolucione dhe p\u00ebrmbysje t\u00eb m\u00ebdha &nbsp;.Me intrig\u00ebn e kalit t\u00eb drunjt\u00eb m\u00eb tep\u00ebr se\npabesia dhe mashtrimi &nbsp;duket se fitoi\ninteligjenca ,mendimi ,si nj\u00eb hap drejt civilizimit, dhe jo forca e verb\u00ebr e\narm\u00ebve . Ndoshta Helena e Troj\u00ebs duke mar\u00eb shkas edhe nga Sokrati, q\u00eb e fitoi\ngjyqin me historin\u00eb dhe u shpalli pafajsh\u00ebm, ashtu edhe ajo ndoshta \u00ebsht\u00eb duke\np\u00ebrgatitur akt-akuz\u00ebn p\u00ebr mbrojtje morale .Dhe autori I librit si n\u00eb nj\u00eb\npretenc\u00eb gjyqi dhe n\u00eb rolin e avokatit mbrojt\u00ebs t\u00eb Helen\u00ebs \u00ebsht\u00eb n\u00eb krahun e\nsaj . N\u00eb materjalin mbrojt\u00ebs p\u00ebrpara gjyqit t\u00eb historis\u00eb ,ka t\u00eb dh\u00ebna se\navokati mbrojt\u00ebs I Helen\u00ebs do t\u00eb k\u00ebrkoi p\u00ebrgjigje nga trupi gjykues p\u00ebr pyetje\nt\u00eb tilla .Si ka mund\u00ebsi q\u00eb nj\u00eb fem\u00ebr e p\u00ebrdal\u00eb t\u00eb shkaktoi nj\u00eb luft\u00eb botrore\n?Aq m\u00eb tep\u00ebr &nbsp;nga 24 prilli 1184(pes) e\nderi m\u00eb sot ,pra 3202 vjet nga kjo luft\u00eb ,ende nuk dihet me sakt\u00ebsi vendi dhe\nkoha&nbsp; ku \u00ebsht\u00eb zhvilluar ajo&nbsp; &nbsp;.Dhe\npyetja tjet\u00ebr &nbsp;e avokatit ,m\u00eb e fort\u00eb se\nepara do t\u00eb jet\u00eb :Si ka mund\u00ebsi q\u00eb njer\u00ebzimi nga nj\u00ebra an\u00eb e akuzon Helen\u00ebn si\nnj\u00eb grua e p\u00ebrdal\u00eb ku me agresivitetin e saj fem\u00ebror tronditi dhe vazhdon ta\ntronditi njer\u00ebzimin&nbsp; dhe &nbsp;, nga ana tjet\u00ebr luft\u00ebn dhe vlerat e saj ,k\u00ebrkojn\u00eb\nti p\u00ebrvet\u00ebsojn\u00eb t\u00eb gjith\u00eb deri t\u00eb shtetet superfuqi. Ata &nbsp;duan ta quajn\u00eb at\u00eb , si nj\u00eb luft\u00eb t\u00eb tyre .P\u00ebr\n&nbsp;p\u00ebrvet\u00ebsimin e historis\u00eb s\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb\nTroj\u00ebs , shum\u00eb &nbsp;shtete e superfuqi ,jan\u00eb\ngati ta vazhdojn\u00eb &nbsp;luft\u00ebn e nisur n\u00eb Troj\u00eb&nbsp; duke e par\u00eb at\u00eb , si nj\u00eb thesar dhe pasuri p\u00ebrrallore,\nsi nj\u00eb krenari historike,si element zhvillimi shoq\u00ebror .Pra a mund t\u00eb vlej\u00eb kaq\nshtrenjt\u00eb kurv\u00ebria e nj\u00eb femre ,se a mund t\u00eb prodhoi ajo , kaq shum\u00eb vlera ? Duket\nse Lufta e Troj\u00ebs nuk ka p\u00ebrfunduar ende .Nj\u00eb luft\u00eb tjet\u00ebr bot\u00ebrore duket se po\nb\u00ebhet p\u00ebr p\u00ebrkat\u00ebsin\u00eb e saj .Teatri I k\u00ebsaj lufte ,analizon autori I librit &nbsp;shtrihet nga v\u00ebndet skandinave &nbsp;,ishulli plak\u00eb I Ingliterr\u00ebs ,vendet balltike\n,ato t\u00eb Detit t\u00eb Zi ,Ballkanit Per\u00ebndimor dhe Lindor ,vendeve t\u00eb Egjeut ,dhe\nato &nbsp;t\u00eb Mesdheut, etj .Qyteti i Teb\u00ebs \u00ebsht\u00eb\nqyteti i Taby q\u00eb ndodhet n\u00eb very t\u00eb Stokholnit, thon\u00eb Suedez\u00ebt ,nd\u00ebrsa qyteti I\nTroj\u00ebs ndodhet n\u00eb Toija n\u00eb Filand\u00ebn jugore thon\u00eb disa studjues . Kelt\u00ebt&nbsp; q\u00eb jetonin n\u00eb lindje t\u00eb Anglis\u00eb,pretendohet\nnga disa studjues se jan\u00eb fiset akease t\u00eb cil\u00ebn pas luft\u00ebs q\u00eb ata e quajn\u00eb se u\nzhvillua n\u00eb vendin e tyre ,t\u00eb mundur, ata &nbsp;u vendos\u00ebn n\u00eb Detin Egje. Dhe ,sic ndodh me\nemigrimet , ata &nbsp;soll\u00ebn me vete &nbsp;edhe histornin\u00eb e k\u00ebsaj lufte ,toponime emrash\ndhe vendesh ,p\u00ebr ti ruajtur n\u00eb kujtes\u00eb&nbsp;\n.Dosje t\u00eb tilla t\u00eb mbushura me fakte ,em\u00ebrtime ,hipoteza dhe dyshime p\u00ebrball\ngjyqit t\u00eb historis\u00eb, se ku mund t\u00eb jet\u00eb zhvilluar Lufta e Troj\u00ebs ,kan\u00eb sjell\u00eb\nedhe vendet balltike ,ato t\u00eb Detit t\u00eb Zi ,v\u00ebndet Detit Egje dhe ato t\u00eb Mesdheut\n.Vendet e bregdetit t\u00eb Dalmacis\u00eb ,thon\u00eb se kjo luft\u00eb \u00ebsht\u00eb zhvilluar n\u00eb qytetin\nq\u00eb ekziston edhe sot me emrin \u201cTrija Gabela \u201c. Avokatura e Helen\u00ebs v\u00eb n\u00eb dyshim\nedhe koh\u00ebn se kur\u00eb \u00ebsht\u00eb zhvilluar kjo luft\u00eb .Ata q\u00eb pretendojn\u00eb se e kan\u00eb\nsjell\u00eb Luft\u00ebn e Troj\u00ebs&nbsp; si histori n\u00eb sh\u00ebnj\u00eb\nmalli dhe kujtimi nga vendet skandinave , por pas humbjes t\u00eb vendosur n\u00eb\nbrigjet e Egjeut, mbrojn\u00eb tez\u00ebn se kjo ngjarje I takon shekullit t\u00eb 17(pes),\nballtikasit e cvendosin ngjarjen dy- tre shekuj m\u00eb af\u00ebr ,po k\u00ebshtu edhe ballkanasit\n,nd\u00ebrsa mesdhetar\u00ebt jan\u00eb t\u00eb vendosur &nbsp;se\nkjo luft\u00eb ka ndodhur n\u00eb sh\u00ebkullin e 12(pes).T\u00eb gjitha k\u00ebto pasakt\u00ebsi jan\u00eb n\u00eb\nfavor t\u00eb Helen\u00ebs s\u00eb Troj\u00ebs .Kur e lexon kapitullin e librit&nbsp; \u201cHakmarrja e Helen\u00ebs \u201c,t\u00eb P\u00ebrparim Rexhepit\n,t\u00eb b\u00ebn p\u00ebrshtypje edhe nj\u00eb fakt .N\u00eb lib\u00ebr nuk gjen\u00eb asnj\u00eb hakmarrje t\u00eb Helen\u00ebs\ns\u00eb Troj\u00ebs ndaj kujdo q\u00eb e kan\u00eb akuzuar at\u00eb si spiune strategjike t\u00eb Mikenasve\n,si nj\u00eb aktore n\u00eb fush\u00ebn e luft\u00ebs q\u00eb kreu diversjon mbi Trojan\u00ebt brenda radh\u00ebve\nt\u00eb tyre .Nga andej ajo&nbsp; orjentoi ushtrin\u00eb\ne Agamemnonit duke I treguar pikat e dob\u00ebta t\u00eb kund\u00ebrshtarit. P\u00ebr ndimes\u00ebn e\npazakont q\u00eb ajo dha n\u00eb futjen e Kalit t\u00eb Drunjt\u00eb br\u00ebnda k\u00ebshtjell\u00ebs Trojane . Me\nbukurin\u00eb dhe zot\u00ebsin\u00eb si nj\u00eb spiune e regjur krijoi p\u00ebrcarje n\u00eb radh\u00ebt e\nkomandat\u00ebve brenda k\u00ebshtjell\u00ebs .Ishte Helena &nbsp;q\u00eb m\u00eb par\u00eb se t\u00eb nxiste futjen e Kalit t\u00eb\nDrunjt\u00ebbrenda k\u00ebshtjell\u00ebs , ajo m\u00eb par\u00eb kishte &nbsp;future&nbsp;\nn\u00eb t\u00eb &nbsp;krye gjeneralin e zbulimit\nstrategjik &nbsp;,Odisen\u00eb .Ajo dhe askush tjet\u00ebr\nnuk&nbsp; e njohu at\u00eb ,edhe pse ishte I\nmaskuar si lyp\u00ebs ,I s\u00ebmur\u00eb me leproz\u00eb,dhe rrinte p\u00ebr m\u00ebshir\u00eb te porta e k\u00ebshtjell\u00ebs\ns\u00eb Troj\u00ebs . &nbsp;.Cfar\u00eb kan\u00eb diskutuar mes\ntyre ata n\u00eb dhom\u00ebn e fsheh\u00ebt ,cfar\u00eb mesazhesh shk\u00ebmbyen mes tyre ,si I&nbsp; kordinuan pun\u00ebt ku Odiseja me 40 burra do t\u00eb\nfuteshin&nbsp; &nbsp;n\u00eb barkun e kalit, dhe Helena nga br\u00ebnda do t\u00eb\nndikonte fuqish\u00ebm p\u00ebr ta lejuar hyrjen e kalit , nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb shum\u00eb e kund\u00ebrshtonin\nk\u00ebt\u00eb veprim duke e quajtur si nj\u00eb gj\u00ebm\u00eb t\u00eb Troj\u00ebs &nbsp;.Pra, me sa duket k\u00ebto Helena I quan sh\u00ebrbime\n,profesjone e detyrime ndaj Atdheut t\u00eb saj,ndaj nuk akuzon ask\u00ebn dhe jo m\u00eb t\u00eb\nhakmarret, duke ju mar\u00eb shikimin&nbsp; .Ajo\nnuk m\u00ebrzitet , as do tju mari shikimin komandant\u00ebve t\u00eb akademive &nbsp;t\u00eb spiunazhit t\u00eb &nbsp;CIAS , t\u00eb KGB , t\u00eb Musadit, a ML-16 a t\u00eb ndonj\u00eb\nvendi tjet\u00ebr ,kur n\u00eb k\u00ebto shkolla do t\u00eb studjohet Helena e Troj\u00ebs ,si spiune\nstrategjike .N\u00eb k\u00ebt\u00eb det &nbsp;informacioni,\nautori I librit na b\u00ebn me dije t\u00eb pakund\u00ebrshtueshme, &nbsp;t\u00eb lidhjeve pellazgo \u2013ilire me legjend\u00ebn e\nTroj\u00ebs .Sipas Virgjilit te poema \u201cEneida \u201cI quan Akeasit dhe Trojan\u00ebt si fise\nPellazge ,se kishin nj\u00eb gjuh\u00eb q\u00eb ndryshonte vet\u00ebm n\u00eb dialekte .Studjuesia Greke\nSofia Soulis n\u00eb librin \u201cMite Greke thot\u00eb \u201cse Akejt dhe Trojan\u00ebt ,ishin pjestar\nt\u00eb nj\u00eb rrace,me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gjuh\u00eb dhe religion ,me tradita t\u00eb nj\u00ebjta dhe lidhje\nfisnore mes tyre . &nbsp;&nbsp;.Sipas Homerit pellazg\u00ebt ishin aleat edhe t\u00eb\ntrojan\u00ebve edhe t\u00eb akeasve .Ushtrit\u00eb nd\u00ebrluftuse kishin per\u00ebndi t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta\nsi Zeusin ,Her\u00ebn ,Posedonin ,Af\u00ebrdit\u00ebn .Thon\u00eb se Zeusi ishte me trojan\u00ebt, edhe\npse ai &nbsp;ishte shkaktari dhe nxit\u00ebsi i\nluft\u00ebs. Nd\u00ebrsa gruaja e tij Hera, ishte me akeasit . Dhe kjo ndarje mes zot\u00ebrve\nka nj\u00eb logjik\u00eb .Zeusi mban an\u00ebn e Trojan\u00ebve pasi vetai , ishte nj\u00eb donzhuan ,me\nshum\u00eb dashnore, madje nj\u00eb t\u00eb till\u00eb kishte edhe Led\u00ebn ,n\u00ebn\u00ebn e Helen\u00ebs, dhe nj\u00eb\nt\u00eb dashur Trojan ,Ganimedin e bukur. Natyrisht se ku ishte prostitucioni do t\u00eb\nishte edhe Zeusi, ndryshe nga gruaja e tij Hera q\u00eb ishte me Akeasit .Sipas saj,\nParidi kishte shkelur rregullat e mikpritjes duke rr\u00ebmbyer gruan e t\u00eb zotit t\u00eb\nsht\u00ebpis\u00eb ,ndaj ishte fajtor .Dardania dhe dardan\u00ebt, kudo jan\u00eb pjes\u00eb e legjend\u00ebs\n.Nga shum\u00eb studjues thuhet se Shkodra me pozicionin e saj gjeografik ,mund t\u00eb\nket\u00eb q\u00ebn\u00eb Troja .Emra vendesh q\u00eb ndodhen n\u00eb Shqip\u00ebri ,I gjen t\u00eb p\u00ebrm\u00ebnden n\u00eb\ninfrastruktur\u00ebn e legjend\u00ebs s\u00eb Troj\u00ebs. K\u00ebshtu Enea ,pas r\u00ebnies s\u00eb Troj\u00ebs shkoi\nn\u00eb Butrint ku banonin fise Ilire dhe m\u00eb von vajti n\u00eb Rom\u00eb .Po k\u00ebshtu Ajaksi pas\nluft\u00ebs, zbriti &nbsp;nga veriu I Detit\nAdriatik dhe &nbsp;pushoi p\u00ebr disa dit\u00eb n\u00eb\nishullin e Sazanit .N\u00eb lib\u00ebr &nbsp;autor I\nsjell lexuesit shum\u00eb toponime fjal\u00ebsh dhe emrash , t\u00eb cilat mund t\u00eb shpjegohen\nvet\u00ebm me gjuh\u00ebn shqipe .Si nj\u00eb dashnor I pasionuar I Helen\u00ebs ,P\u00ebrparim Rexhepi\nI sjell lexuest shqiptar nj\u00eb materjal kritik ,mitologjik dhe artistik, t\u00eb pasur\ndhe me vlera p\u00ebr Luft\u00ebn e Troj\u00ebs dhe mesazhet e saj n\u00eb koh\u00ebt modern .Autori e\nmbyll librin p\u00ebr Trj\u00ebn e vrar\u00eb n\u00eb gjum\u00eb &nbsp;me fjal\u00ebt e Priamit p\u00ebr djalin e tij t\u00eb vrar\u00eb\nHektorit &nbsp;,\u201d Gjithcka , \u00ebsht\u00eb e bukur n\u00eb\nt\u00eb ,megjith\u00eb se \u00ebsht\u00eb i vdekur \u201c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Agron\nBerdaj . <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Agron Berdaj \u00cbsht\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi e vecant\u00eb t\u00eb l\u00ebxosh librin \u201cHelena nuk vajti n\u00eb Troj\u00eb\u201d t\u00eb studjuesit ,kritikut t\u00eb d\u00ebgjuar dhe analistit erudiv, P\u00ebrparim Rexhepit .Dhe kur e lexon&nbsp;&nbsp; librin &nbsp;n\u00eb vendin ku \u00ebsht\u00eb &nbsp;zhvilluar \u201crr\u00ebmbimi \u201cI Helen\u00ebs, b\u00ebhesh m\u00eb tep\u00ebr kureshtar t\u00eb shikosh qoft\u00eb edhe si rr\u00ebnoja , a si nocione gjeografike vendin &nbsp;ku [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":22608,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[40,1],"tags":[872],"class_list":["post-22969","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualitet","category-kryesore","tag-agron-berdaj"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22969","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22969"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22969\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22608"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22969"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22969"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22969"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}