{"id":22860,"date":"2019-06-29T16:00:42","date_gmt":"2019-06-29T14:00:42","guid":{"rendered":"https:\/\/intervista.al\/web\/?p=22860"},"modified":"2019-06-29T13:21:55","modified_gmt":"2019-06-29T11:21:55","slug":"%ef%bb%bfkush-rrezikohet-nga-diabeti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2019\/06\/%ef%bb%bfkush-rrezikohet-nga-diabeti\/","title":{"rendered":"\ufeffKush rrezikohet nga diabeti?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>&#8211; Dua t\u00eb pyes Dr. Dashamirin rreth diabetit. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kush mendoni ju se jan\u00eb ata persona q\u00eb\u00a0 rrezikohen nga diabeti <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>dhe cila \u00ebsht\u00eb dieta m\u00eb e p\u00ebrshtatshme q\u00eb duhet ndjekur?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong> E b\u00ebj k\u00ebt\u00eb pyetje sepse kam frik\u00eb se kam tendenc\u00ebn p\u00ebr t\u2019u s\u00ebmurur nga kjo s\u00ebmundje, aq m\u00eb tep\u00ebr q\u00eb nj\u00eb pjes\u00ebtar i familjes sime e ka pasur. Pres nj\u00eb p\u00ebrgjigje. Jam 39 vje\u00e7e. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Dr. Dashamir Gjergji, Doktor i Shkencave Mjek\u00ebsore, Endokrinolog-Diabetolog, Spitali Amavita, Rruga Pjet\u00ebr Budi, 75\/3, Tiran\u00eb<\/strong>:-  <strong>&#8211; <\/strong>Ju fal\u00ebnderoj p\u00ebr pyetjen shum\u00eb interesante q\u00eb m\u00eb keni drejtuar. Do t\u00eb thoja q\u00eb mosha kur ka tendenc\u00ebn t\u00eb filloj\u00eb diabeti, \u00ebsht\u00eb rreth 40 vje\u00e7 dhe b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr diabetin e tipit dy, nd\u00ebrsa tipi i par\u00eb i diabetit mund t\u00eb filloj\u00eb q\u00eb n\u00eb mosh\u00ebn e hershme f\u00ebminore e deri n\u00eb dekad\u00ebn e tret\u00eb. Ky tip \u00ebsht\u00eb m\u00eb i rreziksh\u00ebm sepse komplikohet shpejt dhe mjekimi i tij b\u00ebhet vet\u00ebm me insulin\u00eb. Por, le t\u00eb kthehemi edhe nj\u00eb her\u00eb te pyetja jon\u00eb, pra, te diabeti i tipit t\u00eb dyt\u00eb, sepse ky \u00ebsht\u00eb m\u00eb i shpeshti e p\u00ebrb\u00ebn rreth 90 p\u00ebr qind t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb diabetik\u00ebve. Sot, n\u00eb bot\u00eb, ky tip i diabetit po rritet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb galopante; gati 10 % e popullat\u00ebs bot\u00ebrore konsiderohet diabetike.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Kjo\ns\u00ebmundje, vet\u00ebm emrin ka t\u00eb \u00ebmb\u00ebl sepse n\u00eb lidhje me problemet, kufizimet\ndietike dhe komplikacionet q\u00eb sjell, \u00ebsht\u00eb m\u00eb farmak se barnat vet\u00eb. Cila \u00ebsht\u00eb\npopullata n\u00eb sh\u00ebnjest\u00ebr t\u00eb diabetit t\u00eb tipit t\u00eb dyt\u00eb dhe ata q\u00eb duhet ta matin\nmedoemos nivelin e sheqerit n\u00eb gjak?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; T\u00eb gjith\u00eb\nnjer\u00ebzit mbipesh\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; T\u00eb gjith\u00eb\npersonat q\u00eb kan\u00eb t\u00eb af\u00ebrm diabetik\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; T\u00eb gjith\u00eb\npersonat mbi 40 vje\u00e7, q\u00eb b\u00ebjn\u00eb jet\u00eb joaktive fizike.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; T\u00eb gjith\u00eb t\u00eb\ns\u00ebmur\u00ebt me hipertension ose tension t\u00eb lart\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; T\u00eb gjith\u00eb t\u00eb\ns\u00ebmur\u00ebt q\u00eb vuajn\u00eb nga teprica e jodit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; T\u00eb gjith\u00eb t\u00eb\ns\u00ebmur\u00ebt q\u00eb p\u00ebrdorin ila\u00e7in kortizon.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Pasi\nvendoset diagnoza ku niveli i sheqerit n\u00eb gjak duhet t\u00eb jet\u00eb mbi 126 mg-ml\nes\u00ebll dhe mbi 180 mg-ml 2 or\u00eb, pas ushqimit, at\u00ebhere fillon mjekimi i diabetit,\nku rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm ka dieta q\u00eb duhet mbajtur. N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, parimet e\ndiet\u00ebs n\u00eb diabet jan\u00eb t\u00eb tilla q\u00eb s\u00ebrish 50-60% t\u00eb kalorive ditore, duhet t\u00eb\nvijn\u00eb nga sheqernat, por jo ato sintetike. Kryesisht, flitet p\u00ebr sheqerna q\u00eb\nvijn\u00eb nga drith\u00ebrat, nga frutat, perimet, brumrat etj. 20-30% e kalorive ditore\nduhet t\u00eb vijn\u00eb nga yndyrnat dhe k\u00ebtu duhet t\u00eb b\u00ebjm\u00eb shum\u00eb kujdes sepse yndyrnat\ne k\u00ebqia e r\u00ebndojn\u00eb diabetin dhe b\u00ebhen shkak p\u00ebr d\u00ebmtime t\u00eb zemr\u00ebs e t\u00eb trurit.\nK\u00ebto yndyrna duhet t\u00eb vijn\u00eb nga produktet bio-natyrale, si\u00e7 jan\u00eb: Mishi,\npeshku, veza, djathi, bulmetrat etj. 10-20 % e kalorive duhet t\u00eb vijn\u00eb nga\nproteinat dhe, kryesisht, nga ato bimore e shtazore. Diabetik\u00ebt duhet t\u00eb han\u00eb\nrregullisht 3 vakte, por n\u00eb sasi m\u00eb t\u00eb kufizuara. Q\u00eb t\u00eb mos ken\u00eb shum\u00eb uri, u\nk\u00ebshillohet q\u00eb, mes vakteve ushqimore, t\u00eb marrin nga nj\u00eb frut. Diabetik\u00ebve u\nndalohen t\u00eb gjitha produktet me sheqer, mjalt\u00eb, pije t\u00eb ndryshme si: Ivi, Cola,\nFanta etj. U ndalohen kategorikisht ushqimet e skuqura. U lejohet t\u00eb marrin\nsasi pa kufizim t\u00eb t\u00eb gjitha perimeve dhe zarzavateve, ujit t\u00eb pijsh\u00ebm, kafes\u00eb,\n\u00e7ajit pa sheqer etj. U sugjerohet t\u00eb marrin 400-500 mg. fruta n\u00eb dit\u00eb. M\u00eb t\u00eb\nrekomanduarat jan\u00eb: Kivi, pjeshka, agrumet, molla jeshile etj. U ndalohen fruta\nt\u00eb tilla, si: Fiku, banania, rrushi, qershit\u00eb etj. N\u00eb sasi t\u00eb kufizuar, duhet\nt\u00eb merren edhe brum\u00ebrat, vez\u00ebt, bulmetrat, picat etj. N\u00ebse vlerat e sheqerit\nvijn\u00eb n\u00eb norm\u00eb, lejohet pak sasi alkoolike. M\u00eb t\u00eb k\u00ebshillueshme jan\u00eb: 1 birr\u00eb e\nvog\u00ebl, ose 1 got\u00eb ver\u00eb, ose 1 teke raki. Si p\u00ebrfundim, po e mbyll me nj\u00eb\nshprehje shqiptare: \u201cLumi fle, armiku (diabeti) nuk fle\u201d. Mos harroni, diabeti\n\u00ebsht\u00eb s\u00ebmundje shum\u00eb e r\u00ebnd\u00eb dhe e rrezikshme p\u00ebr jet\u00ebn tuaj, prandaj kujdes me\nmjekimet, diet\u00ebn, kontrollet periodike mjek\u00ebsore dhe shtoni l\u00ebvizjet. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8211; Dua t\u00eb pyes Dr. Dashamirin rreth diabetit. Kush mendoni ju se jan\u00eb ata persona q\u00eb\u00a0 rrezikohen nga diabeti dhe cila \u00ebsht\u00eb dieta m\u00eb e p\u00ebrshtatshme q\u00eb duhet ndjekur? E b\u00ebj k\u00ebt\u00eb pyetje sepse kam frik\u00eb se kam tendenc\u00ebn p\u00ebr t\u2019u s\u00ebmurur nga kjo s\u00ebmundje, aq m\u00eb tep\u00ebr q\u00eb nj\u00eb pjes\u00ebtar i familjes sime e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":21293,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[89],"tags":[],"class_list":["post-22860","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mjeku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22860","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22860"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22860\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21293"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22860"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22860"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22860"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}