{"id":22550,"date":"2019-05-31T21:00:17","date_gmt":"2019-05-31T19:00:17","guid":{"rendered":"https:\/\/intervista.al\/web\/?p=22550"},"modified":"2019-05-31T20:24:38","modified_gmt":"2019-05-31T18:24:38","slug":"ushqimet-qe-minojne-shendetin-tone","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2019\/05\/ushqimet-qe-minojne-shendetin-tone\/","title":{"rendered":"Ushqimet q\u00eb minojn\u00eb sh\u00ebndetin ton\u00eb"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Jua themi vazhdimisht dhe po e p\u00ebrs\u00ebrisim prap\u00eb: <\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>B\u00ebni m\u00eb shum\u00eb kujdes se \u00e7far\u00eb hani! <\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>N\u00eb treg shtohen gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb ushqimet me shum\u00eb sheqer,<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em> krip\u00eb, konservant\u00eb dhe ngjyros\u00ebs dhe, mos harroni se k\u00ebto ushqime jo vet\u00ebm na sh\u00ebndoshin, por i b\u00ebjn\u00eb d\u00ebm edhe sh\u00ebndetit. Sigurisht, t\u00eb mos jemi drastik\u00eb! Nuk t\u00eb b\u00ebn keq t\u00eb hash nj\u00eb her\u00eb n\u00eb kaq koh\u00eb n\u00eb nj\u00eb fastfood, kur zakonisht ha n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb sh\u00ebndetshme. Ne e kemi fjal\u00ebn q\u00eb k\u00ebto t\u00eb mos kthehen n\u00eb ushqimet tuaja t\u00eb p\u00ebrditshme.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Ushqimet e parap\u00ebrgatitura, picat e ngrira ose\nedhe disa drith\u00ebra josh\u00ebse, ushqimi pra i gatuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb industriale, nuk i b\u00ebn\nmir\u00eb askujt. Ato nuk p\u00ebrmbajn\u00eb aq sa duhet vitamina, krip\u00ebra minerale, ose\nfibra, por t\u00eb ngopin p\u00ebr momentin, p\u00ebr shkak t\u00eb pranis\u00eb s\u00eb sheqerit dhe\nyndyrnave. Megjithat\u00eb, trupi yn\u00eb i asimilon k\u00ebto shum\u00eb shpejt, duke i kthyer sheqernat\ne yndyrnat n\u00eb dhjam\u00ebra dhe duke k\u00ebrkuar t\u00eb haj\u00eb p\u00ebrs\u00ebri. <\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Problemi kryesor i ushqimeve t\u00eb k\u00ebqija jan\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsit\ne tyre. Shembulli m\u00eb i vonsh\u00ebm \u00ebsht\u00eb ai i \u201cnuggets\u201d, q\u00eb shiten n\u00ebp\u00ebr fastofoode.\nNe kujtonim se ishin me mish pule (si\u00e7 reklamohet!) dhe ua jepnim f\u00ebmij\u00ebve, por\nn\u00eb fakt, ato kan\u00eb brenda edhe kocka t\u00eb grira, mish dhe tendina (pa folur p\u00ebr mb\u00ebshtjelljen\nme th\u00ebrrime buke q\u00eb thith aq vaj gjat\u00eb skuqjes!). P\u00ebr sh\u00ebndetin dhe kureshtin\u00eb\ntuaj, ne kemi p\u00ebrzgjedhur 10 ushqimet m\u00eb t\u00eb k\u00ebqija q\u00eb ekzistojn\u00eb. Tani, ju\ntakon juve t\u2019i eliminoni gradualisht nga dieta juaj!<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>1. Gjell\u00ebt e parap\u00ebrgatitura industrialisht<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gjell\u00ebt e gatuara n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb industriale nuk i sjellin element\u00ebt e nevojsh\u00ebm\ntrupit ton\u00eb, si p\u00ebr shembull vitaminat dhe krip\u00ebrat minerale. Bile, me to\nndodhin shpesh skandale sh\u00ebndet\u00ebsore q\u00eb na shtyjn\u00eb t\u00eb dyshojm\u00eb n\u00eb v\u00ebrtet\u00ebsin\u00eb e\np\u00ebrb\u00ebrjes s\u00eb tyre. I fundit ishte ai me mishin e kalit q\u00eb u gjet n\u00eb lazanjat e\nparap\u00ebrgatitura. K\u00ebtyre ushqimeve pak cil\u00ebsore u shtohen edhe konservant\u00eb dhe\naditiv\u00eb, nd\u00ebr t\u00eb cilat tre, t\u00eb gjykuara si t\u00eb rrezikshme p\u00ebr sh\u00ebndetin:\nSheqernat e shtuara, acidet yndyrore trans hidrogjenike dhe glutamati i\nnatriumit (t\u00eb shkruara me emrin GMS ose MSG), q\u00eb p\u00ebrdoret p\u00ebr t\u00eb theksuar\nshijen. Duke filluar q\u00eb nga ngjyros\u00ebsit artificial\u00eb, q\u00eb duhen evituar aditiv\u00ebt\n(p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsit e shtuar) fillojn\u00eb me nj\u00eb E. Nganj\u00ebher\u00eb, ato shkruhen me emrin e\ntyre p\u00ebr t\u00eb mos trembur konsumatorin. Pasojat: Diabeti, obeziteti, plakja e\nparakohshme, problemet kardiake&#8230; T\u00eb vazhdojm\u00eb? <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>2. Nuggets<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jan\u00eb t\u00eb shijshme dhe u p\u00eblqejn\u00eb f\u00ebmij\u00ebve&#8230; Duket sikur ha mish pule, q\u00eb \u00ebsht\u00eb\nnj\u00eb mish jo me shum\u00eb yndyr\u00eb, dometh\u00ebn\u00eb, mendon se eviton ushqimet e tjera m\u00eb t\u00eb\nk\u00ebqija q\u00eb propozohen n\u00eb fastfood. Megjithat\u00eb, nuggets kan\u00eb n\u00eb p\u00ebrb\u00ebrje t\u00eb tyre kryesisht\nmbeturina pule (vet\u00ebm gjysma e tyre) q\u00eb grihen p\u00ebr t\u00eb formuar nj\u00eb lloj brumi. K\u00ebsaj\ni shtohet edhe skuqja n\u00eb nj\u00eb vaj t\u00eb p\u00ebrdorur dhe rip\u00ebrdorur shum\u00eb her\u00eb, me cil\u00ebsi\nt\u00eb keqe (dihet q\u00eb vajrat p\u00ebrmbajn\u00eb pesticide, sidomos ato industriale). Mbi t\u00eb\ngjitha, ato vishen edhe me th\u00ebrrime, q\u00eb nuk kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb fare me th\u00ebrrimet e\nbuk\u00ebs. Po sikur t\u2019i b\u00ebnit vet\u00eb n\u00eb sht\u00ebpi, me mish pule biologjik? <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>3. Picat industriale<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Picat sht\u00ebpiake nuk figurojn\u00eb n\u00eb list\u00ebn ton\u00eb, nd\u00ebrsa ato industriale, t\u00eb\nngrira, po. Ato p\u00ebrmbajn\u00eb sheqerna t\u00eb shtuara (n\u00eb brum\u00eb dhe n\u00eb t\u00eb ashtuquajtur\u00ebn\nsalc\u00eb domateje), vaj palme dhe krip\u00eb, pra, nuk jan\u00eb shum\u00eb natyrale. Proshuta e\ncil\u00ebsis\u00eb s\u00eb keqe (shpesh, proshut\u00eb shpatulle e ngopur me glutamat), perime q\u00eb\nnuk kan\u00eb njohur asnj\u00eb th\u00ebrrime dheu&#8230; Edhe djathi, shpesh, z\u00ebvend\u00ebsohet me nj\u00eb\n\u201cdjath\u00eb\u201d pa qum\u00ebsht, t\u00eb prodhuar me ndihm\u00ebn e lygomme ACH Optimum. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>4. Drith\u00ebrat p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ua japim f\u00ebmij\u00ebve tan\u00eb \u00e7do m\u00ebngjes, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb drith\u00ebrat p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb p\u00ebrb\u00ebhen\nkryesisht nga sheqerna (t\u00eb k\u00ebqija), drith\u00ebra OMGJ dhe ngjyros\u00ebs. Megjith\u00ebse n\u00eb\nkutit\u00eb e tyre premtohet shum\u00eb, duhet ditur se \u00ebsht\u00eb shpesh qum\u00ebshti me t\u00eb cilin\nshoq\u00ebrohen k\u00ebto drith\u00ebra, ai q\u00eb sjell ushqimin kryesor. Evitoni sidomos drith\u00ebrat\nme ngjyra dhe shije (frutash). Po sikur t\u2019i m\u00ebsonim f\u00ebmij\u00ebt t\u00eb vler\u00ebsonin buk\u00ebn\ne zez\u00eb me qum\u00ebsht dhe pak mjalt\u00eb, ose buk\u00eb t\u00eb thekur me gjalp\u00eb e re\u00e7el? <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>5. Salcat e ushqimit t\u00eb shpejt\u00eb<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jan\u00eb t\u00eb rrall\u00eb ata q\u00eb i han\u00eb patatet e skuqura pa salc\u00eb n\u00eb fast-food. K\u00ebshtu,\nn\u00eb vend q\u00eb t\u2019i han\u00eb t\u00eb thata, zgjedhim majonez\u00ebn \u201ce mir\u00eb\u201d kimike, ose mustard\u00ebn\nindustriale. Pa harruar p\u00ebrzierjen e salcave me emra amerikane t\u00eb \u00e7do lloji,\nose salcat q\u00eb p\u00ebrdoren p\u00ebr sallat\u00ebrat&#8230; Asgj\u00eb nga k\u00ebto nuk i shp\u00ebton radarit\nton\u00eb t\u00eb ushqimeve t\u00eb k\u00ebqija. K\u00ebto salca jan\u00eb t\u00eb mbushura me sheqerna, t\u00eb\nemulsionuara, me vaj palme dhe na b\u00ebjn\u00eb m\u00eb shum\u00eb keq sesa mir\u00eb. Vet\u00ebm ke\u00e7api i\nshp\u00ebton klasifikimit ton\u00eb. P\u00ebr \u00e7udi, ai \u00ebsht\u00eb i sh\u00ebndetsh\u00ebm, pasi p\u00ebrmban vet\u00ebm\ndomate e sheqer. Nj\u00eb fillim i mir\u00eb&#8230; <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>6. Mishi i sufllaqeve<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Qebapi, ky sandui\u00e7 i Lindjes s\u00eb Mesme, tradicionalisht p\u00ebrb\u00ebhet nga mishi i\ndashit, apo qengjit, domateve, sallat\u00ebs, nj\u00eb salce t\u00eb bardh\u00eb me er\u00ebza, t\u00eb\nfutura n\u00eb nj\u00eb pite. N\u00ebse do t\u00eb na garantohej nj\u00eb mish cil\u00ebsor dhe jo me shum\u00eb\nyndyr\u00eb, nj\u00eb salc\u00eb e thjesht\u00eb e b\u00ebr\u00eb n\u00eb sht\u00ebpi me domate dhe sallat\u00eb e fresk\u00ebt\nme shumic\u00eb, ai nuk do t\u00eb figuronte n\u00eb k\u00ebt\u00eb list\u00eb. Megjithat\u00eb, mishi i\ndoner-qebapit dhe sufllaqeve q\u00eb shihni t\u00eb rrotullohet n\u00eb shkopin karakteristik,\nnuk ka asgj\u00eb nga k\u00ebto. Ai \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga mish i cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb keqe mbushur\nme dhjam\u00ebra, tendina, etj. Sandui\u00e7i mund t\u00eb p\u00ebrmbaj\u00eb deri n\u00eb 1000 kalori, nj\u00eb\nbomb\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb kalorike p\u00ebr organizmin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>7. Donuts<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mos b\u00ebni si t\u00eb \u00e7uditur tani! Donutset, nj\u00eb lloj petullash amerikane, jan\u00eb\nshum\u00eb kalorike. Me prodhimin e tyre 100% industrial, ato e meritojn\u00eb plot\u00ebsisht\nvendin n\u00eb list\u00ebn ton\u00eb t\u00eb 10 ushqimeve m\u00eb t\u00eb k\u00ebqija. Ato jan\u00eb t\u00eb mbushura me\nyndyrna transhidrogjenike (t\u00eb tipit t\u00eb margarin\u00ebs) e sheqerit shum\u00eb t\u00eb rafinuar\ndhe u p\u00eblqejn\u00eb shum\u00eb llup\u00ebsve, por m\u00eb pak, trupit t\u00eb tyre. Me nj\u00eb donut jo vet\u00ebm\nq\u00eb g\u00eblltit 450 kalori nj\u00ebher\u00ebsh, por ato kan\u00eb edhe nj\u00eb indeks glicemik (t\u00eb\nsheqerit) e nj\u00eb nivel yndyrnash t\u00eb k\u00ebqija shum\u00eb t\u00eb lart\u00eb dhe shum\u00eb pak p\u00ebrb\u00ebr\u00ebs\nme vler\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>8. Bonbonet me xhelatin\u00eb<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Qofshin ato n\u00eb form\u00eb kafsh\u00ebsh, shtrumf\u00ebsh apo bishtajash, kalamajt\u00eb i p\u00eblqejn\u00eb\nshum\u00eb dhe ne, gjithashtu. Por, mos u g\u00ebnjeni! K\u00ebto bombone xheli jan\u00eb t\u00eb\nmbushura me ngjyros\u00ebs, xhelatin\u00eb (shpesh, t\u00eb derrit), aditiv\u00eb t\u00eb d\u00ebmsh\u00ebm dhe, n\u00ebse\nabuzojm\u00eb me to, mund ta d\u00ebmtojm\u00eb seriozisht metabolizmin ton\u00eb. Pra, mund t\u2019i\nkonsumoni, por me mas\u00eb, megjith\u00ebse mund\u00ebsisht, duhet t\u2019i evitoni. Po sikur t\u2019i\nm\u00ebsonim f\u00ebmij\u00ebt tan\u00eb t\u00eb mos i konsumojn\u00eb?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>9. Krekersat e aperitivit<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mini-pica, krekersa t\u00eb vegj\u00ebl shum\u00eb t\u00eb kripur dhe\/ose me sheqer t\u00eb shtuar,\nose me aroma arfiticale djathi, proshute, etj. Ato p\u00ebrmbajn\u00eb nj\u00eb sasi shum\u00eb t\u00eb\nlart\u00eb t\u00eb krip\u00ebs dhe p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsve t\u00eb tjer\u00eb shtes\u00eb q\u00eb shkaktojn\u00eb, me kalimin e koh\u00ebs,\nhipertension. P\u00ebr aperitiv, m\u00eb mir\u00eb preferoni ato q\u00eb b\u00ebni n\u00eb sht\u00ebpi, aq m\u00eb mir\u00eb\nn\u00ebse jan\u00eb perime (karota, kastraveca), proshut\u00eb pule, ullinj, etj. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>10. Patatinat<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nuk mund t\u00eb mungonin n\u00eb list\u00ebn ton\u00eb edhe patatinat e \u00e7do lloji (q\u00eb vet\u00ebm\npatate nuk jan\u00eb), nga ato t\u00eb thjeshtat, na\u00e7ot, baking rollsat (q\u00eb vet\u00ebm buk\u00eb\nnuk jan\u00eb) t\u00eb cilat i kan\u00eb aq qejf f\u00ebmij\u00ebt. Ato p\u00ebrmbajn\u00eb me shumic\u00eb krip\u00eb,\naditiv\u00eb, ngjyros\u00ebs, yndyrna t\u00eb k\u00ebqija, me nj\u00eb fjal\u00eb, p\u00ebrfshijn\u00eb t\u00eb gjitha\nushqimet q\u00eb na b\u00ebjn\u00eb keq. Kufizojini n\u00eb maksimum sidomos p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt, organizmi\ni t\u00eb cil\u00ebve \u00ebsht\u00eb n\u00eb formim e sip\u00ebr dhe nuk b\u00ebn t\u00eb d\u00ebmtohet nga ushqime t\u00eb\ntilla. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>T\u00eb\nreja<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ushqimi me shum\u00eb yndyr\u00eb, i d\u00ebmsh\u00ebm p\u00ebr sperm\u00ebn<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Burrat n\u00eb mosh\u00ebn pjellore duhet ta survejojn\u00eb ushqimin e tyre. Nj\u00eb ushqim\nme shum\u00eb yndyr\u00eb u b\u00ebn keq spermatozoideve. Ky \u00ebsht\u00eb p\u00ebrfundimi n\u00eb t\u00eb cilin ka\ndal\u00eb nj\u00eb studim amerikan, q\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb me 99 burra nga viti 2006-2010. Sipas\nstudiuesve, burrat q\u00eb kan\u00eb n\u00eb diet\u00ebn e tyre nj\u00eb ushqim t\u00eb pasur me yndyrna t\u00eb\nngopura, p\u00ebsojn\u00eb n\u00eb ulje t\u00eb cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb sperm\u00ebs n\u00eb mas\u00ebn 43% dhe t\u00eb p\u00ebrqendrimit\nt\u00eb spermatozoid\u00ebve n\u00eb mas\u00ebn 38%, n\u00eb krahasim me ata q\u00eb han\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb sh\u00ebndetshme.\nN\u00eb koh\u00ebn ton\u00eb, kur mbipesha \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb nj\u00eb problem shoq\u00ebror dhe problemet\nme pjellorin\u00eb jan\u00eb n\u00eb shtim n\u00eb disa vende t\u00eb industrializuara, ky studim ka\nvlerat e tij. E dim\u00eb tashm\u00eb se nj\u00eb ushqim i pasur me yndyrna t\u00eb ngopura (t\u00eb k\u00ebqija)\nsjell probleme n\u00eb sh\u00ebndet (mbipesh\u00eb, diabet, s\u00ebmundje kardiovaskulare&#8230;).,\nndryshe nga acidet yndyrore t\u00eb pangopura (t\u00eb mira), q\u00eb mbrojn\u00eb trupin. At\u00ebhere,\nzot\u00ebrinj, p\u00ebr sh\u00ebndetin e mir\u00eb t\u00eb spermatozoid\u00ebve tuaj, e dini \u00e7\u2019duhet t\u00eb b\u00ebni:\nT\u00eb hani sh\u00ebndetsh\u00ebm! Evitoni mishin me dhjam\u00eb, l\u00ebkur\u00ebn e pul\u00ebs, sallamin, \u00ebmb\u00eblsirat\ndhe produktet me baz\u00eb vaji palme. Preferoni frutat dhe perimet, peshkun dhe\nfrutat e detit q\u00eb p\u00ebrmbajn\u00eb omega 3, si edhe evitoni t\u00eb skuqurat. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jua themi vazhdimisht dhe po e p\u00ebrs\u00ebrisim prap\u00eb: B\u00ebni m\u00eb shum\u00eb kujdes se \u00e7far\u00eb hani! N\u00eb treg shtohen gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb ushqimet me shum\u00eb sheqer, krip\u00eb, konservant\u00eb dhe ngjyros\u00ebs dhe, mos harroni se k\u00ebto ushqime jo vet\u00ebm na sh\u00ebndoshin, por i b\u00ebjn\u00eb d\u00ebm edhe sh\u00ebndetit. Sigurisht, t\u00eb mos jemi drastik\u00eb! Nuk t\u00eb b\u00ebn keq [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":22551,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[368],"class_list":["post-22550","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-shendet","tag-ushqime"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22550","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22550"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22550\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22551"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22550"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22550"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22550"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}