{"id":21387,"date":"2019-03-07T17:00:31","date_gmt":"2019-03-07T16:00:31","guid":{"rendered":"http:\/\/intervista.al\/web\/?p=21387"},"modified":"2019-03-07T13:08:35","modified_gmt":"2019-03-07T12:08:35","slug":"si-te-jetosh-mire-ne-menopauze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2019\/03\/si-te-jetosh-mire-ne-menopauze\/","title":{"rendered":"Si t\u00eb jetosh mir\u00eb n\u00eb menopauz\u00eb?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Menopauza tani nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb problematike n\u00eb jet\u00ebn e gruas, por\nnj\u00eb periudh\u00eb ku ndodhin nj\u00eb seri ndryshimesh hormonale q\u00eb jan\u00eb krejt t\u00eb\nnatyrshme. K\u00ebto sjellin si pasoj\u00eb ndryshime fizike dhe psikologjike, efektet\nnegative t\u00eb t\u00eb cilave n\u00eb jet\u00ebn e p\u00ebrditshme mund t\u00eb zvog\u00eblohen me an\u00eb t\u00eb\ntrajtimeve mjek\u00ebsore. Ushtrimet fizike, t\u00eb ushqyerit n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb sakt\u00eb dhe\nl\u00ebnia e duhanit jan\u00eb k\u00ebshillat baz\u00eb t\u00eb specialist\u00ebve p\u00ebr grat\u00eb n\u00eb periudh\u00ebn e\nmenopauz\u00ebs ose af\u00ebr saj. Me shtimin e jet\u00ebgjat\u00ebsis\u00eb, kjo periudh\u00eb te grat\u00eb\n\u00ebsht\u00eb shtuar mesatarisht me 25 vjet, prandaj \u00ebsht\u00eb e domosdoshme q\u00eb n\u00eb t\u00eb t\u00eb\njetohet mir\u00eb e pa probleme.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mbipesha <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mbipesha dhe osteoporoza jan\u00eb dy armiqt\u00eb kryesor\u00eb te sh\u00ebndetit n\u00eb\nmenopauz\u00eb. M\u00eb par\u00eb nuk i jepej r\u00ebnd\u00ebsi faktit q\u00eb gruaja shtonte n\u00eb pesh\u00eb sapo\narrinte nj\u00ebfar\u00eb moshe, por tani \u00ebsht\u00eb v\u00ebrtetuar se tendenca p\u00ebr t\u2019u sh\u00ebndoshur\nishte n\u00ebnvler\u00ebsuar. Tani e dim\u00eb se zvog\u00eblimi i nivelit t\u00eb estrogjeneve\n(hormoneve) q\u00eb ndodh n\u00eb menopauz\u00eb, ul edhe sasin\u00eb e leptin\u00ebs, nj\u00eb hormon q\u00eb\nkontrollon oreksin. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye ndodh edhe shtimi n\u00eb pesh\u00eb. N\u00eb fakt, grat\u00eb\nn\u00eb mosh\u00eb t\u00eb pjekur vuajn\u00eb shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr se burrat nga mbipesha. Me uljen e\nnivelit t\u00eb hormoneve fem\u00ebrore, prishet ekuilibri dhe fillojn\u00eb t\u00eb mbizot\u00ebrojn\u00eb\nhormonet mashkullore. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, shtimi n\u00eb pesh\u00eb lokalizohet n\u00eb po ato\npjes\u00eb t\u00eb trupit si te burrat, n\u00eb bark ose stomak, gj\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb e lidhur m\u00eb\nshum\u00eb me s\u00ebmundjet kardiovaskulare (nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb te grat\u00eb dhjami grumbullohet m\u00eb\nshum\u00eb te kofsh\u00ebt dhe t\u00eb ndenjurat). <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Parandalimi i mbipesh\u00ebs nuk \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka q\u00eb duhet b\u00ebr\u00eb vet\u00ebm n\u00eb muajt para\nmenopauz\u00ebs, por gjat\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebs, megjithat\u00eb, grat\u00eb q\u00eb fillojn\u00eb t\u00eb v\u00ebn\u00eb re\nsimptomat e para t\u00eb menopauz\u00ebs, duhet t\u00eb rishikojn\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn e tyre t\u00eb t\u00eb\nngr\u00ebnit. Nuk \u00ebsht\u00eb e th\u00ebn\u00eb t\u00eb mbani diet\u00eb t\u00eb p\u00ebrhershme. Thjesht, mundohuni t\u00eb\nushqeheni n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb sh\u00ebndetshme q\u00eb t\u00eb mos shtoni n\u00eb pesh\u00eb. \u00cbsht\u00eb mir\u00eb t\u00eb\nhani nj\u00eb m\u00ebngjes t\u00eb bollsh\u00ebm, nj\u00eb drek\u00eb ku p\u00ebrfshihen gjithmon\u00eb sallatra, fruta\ndhe nj\u00eb gjell\u00eb, nd\u00ebrsa darka, e leht\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ushtrimet fizike<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ato jan\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr t\u00eb parandaluar nj\u00eb rrezik tjet\u00ebr t\u00eb menopauz\u00ebs:\nOsteoporoz\u00ebn. P\u00ebr t\u00eb forcuar kockat \u00ebsht\u00eb mir\u00eb q\u00eb, q\u00eb n\u00eb mosh\u00eb t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb\nkonsumohen ushqime t\u00eb pasura me kal\u00e7ium, si edhe t\u00eb b\u00ebni ushtrime fizike.\nGjithashtu, grat\u00eb q\u00eb kan\u00eb hyr\u00eb n\u00eb menopauz\u00eb duhet t\u00eb evitojn\u00eb edhe p\u00ebrdorimin e\nduhanit, sepse \u00ebsht\u00eb v\u00ebrtetuar se d\u00ebmton kockat, p\u00ebrve\u00e7se e afron edhe me 2-3\nvjet koh\u00ebn q\u00eb kalon n\u00eb menopauz\u00eb. K\u00ebto do t\u00eb evitojn\u00eb gati 90% t\u00eb thyerjeve te\nshkaktuara nga osteoporoza q\u00eb lokalizohen kryesisht n\u00eb ky\u00e7in e dor\u00ebs, brinj\u00ebt\ndhe ky\u00e7in e k\u00ebmb\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Jeta seksuale <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">85% e grave n\u00eb periudh\u00ebn e menopauz\u00ebs vuajn\u00eb nga probleme n\u00eb jet\u00ebn e tyre\nseksuale si pasoj\u00eb e munges\u00ebs s\u00eb estrogjeneve. Gjithsesi, sipas nj\u00eb studimi t\u00eb\nkryer me 3000 gra t\u00eb mosh\u00ebs 45-64 vje\u00e7are, 75% e tyre shprehen se jan\u00eb t\u00eb\nk\u00ebnaqura me jet\u00ebn seksuale q\u00eb b\u00ebjn\u00eb. Rezultatet kan\u00eb treguar se \u00ebsht\u00eb mir\u00eb t\u00eb b\u00ebsh\nn\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb rregullt seks n\u00eb koh\u00ebn e menopauz\u00ebs, pasi p\u00ebrmir\u00ebson cil\u00ebsin\u00eb e\njet\u00ebs s\u00eb gruas.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Menopauza nuk \u00ebsht\u00eb s\u00ebmundje<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ajo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb etap\u00eb m\u00eb shum\u00eb n\u00eb jet\u00ebn e gruas n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ndodhin disa\nzhvillime biologjike. Studimet kan\u00eb treguar t\u00eb dh\u00ebna interesante mbi zbatimin e\ntrajtimeve me hormone p\u00ebr t\u00eb leht\u00ebsuar simptomat e menopauz\u00ebs. Sipas t\u00eb\ndh\u00ebnave, 90% e pacienteve q\u00eb ndjekin terapin\u00eb hormonale p\u00ebr leht\u00ebsimin e\nsimptomave t\u00eb menopauz\u00ebs, e braktisin at\u00eb gjat\u00eb vitit t\u00eb par\u00eb. Kjo mbase vjen\nnga keqinformimi, apo nga frika se mos marrja e k\u00ebtyre hormoneve mund t\u00eb shtoj\u00eb\nrrezikun e kancerit n\u00eb gji, nj\u00eb nga shqet\u00ebsimet kryesore t\u00eb grave q\u00eb ndjekin\nk\u00ebt\u00eb terapi. \u00cbsht\u00eb par\u00eb q\u00eb gjat\u00eb pes\u00eb viteve t\u00eb para t\u00eb trajtimit me estrogjene\ntek asnj\u00eb grua nuk rritet rreziku i kancerit t\u00eb gjirit. Megjithat\u00eb,\nspecialist\u00ebt ende po diskutojn\u00eb n\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb tem\u00eb dhe ka mendime t\u00eb\nndryshme p\u00ebrsa i p\u00ebrket rrezikut t\u00eb trajtimeve t\u00eb tilla.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Tani, mbipesha mund t\u00eb\nluftohet!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mbipesha prek sot m\u00eb tep\u00ebr se gjysm\u00ebn e popullat\u00ebs n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn. Gjysma e\nrasteve me diabet mund t\u00eb eleminohen n\u00eb rast se parandalohet shtimi n\u00eb pesh\u00eb.\nNdryshimet n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn e jetes\u00ebs, duke p\u00ebrfshir\u00eb diet\u00ebn dhe aktivitetin fizik mesatar,\nulin deri n\u00eb 60% rrezikun p\u00ebr diabet dhe mbipesh\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ja cilat jan\u00eb pasojat e\nmbipesh\u00ebs: <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Favorizon shfaqjen e disa s\u00ebmundjeve, si: Diabeti, rritja e kolesterolit\ndhe yndyrnave n\u00eb gjak.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Shkakton probleme kardiovaskulare, si: Hipertensionin, dhimbjet e zemr\u00ebs,\ninfarktin, etj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Shkakton probleme n\u00eb ky\u00e7e, duke favorizuar artroz\u00ebn e gjunj\u00ebve, dhimbjet\ndhe deformimet e shtyll\u00ebs kurrizore.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Favorizon zhvillimin e kancereve t\u00eb zorr\u00ebs e gjirit dhe rrit rrezikun p\u00ebr\ndiabet gjat\u00eb shtatzanis\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Shkaqet q\u00eb \u00e7ojn\u00eb n\u00eb\nmbipesh\u00eb:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Trash\u00ebgimia familjare luan nj\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; L\u00ebnia e duhanit mund t\u00eb \u00e7oj\u00eb n\u00eb nj\u00eb shtim n\u00eb pesh\u00eb 3-5 kg n\u00eb vitin e\npar\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; P\u00ebrdorimi i nj\u00eb diete t\u00eb pasur me yndyrna, me pije q\u00eb p\u00ebrmbajn\u00eb sheqer,\nose pije alkoolike.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; P\u00ebrdorimi i nj\u00eb ushqimi t\u00eb bazuar n\u00eb fast food-e, sallamra, \u00ebmb\u00eblsira.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Pak\u00ebsimi i aktivitetit fizik, pa pak\u00ebsuar ushqimin, si n\u00eb rastin e\nsportist\u00ebve kur l\u00ebn\u00eb sportin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; S\u00ebmundje t\u00eb ndryshme, nga t\u00eb cilat personi q\u00ebndron n\u00eb spital, ose sht\u00ebpi\npa l\u00ebvizur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Stresi, shqet\u00ebsimet familjare dhe vetmia, jan\u00eb faktor\u00ebt q\u00eb ndihmojn\u00eb\nmbipesh\u00ebn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mjekimi i mbipesh\u00ebs:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>1. Dieta:<\/strong> Kjo n\u00ebnkupton nj\u00eb diet\u00eb sa m\u00eb t\u00eb pasur me\nfibra, fruta, zarzavate, peshk, produkte qum\u00ebshti (me pak yndyr\u00eb) dhe sa m\u00eb pak\nt\u00eb skuqura, dhjamra, salca, majonez\u00eb, l\u00ebngje me shum\u00eb sheqer dhe pije\nalkoolike.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">P\u00ebrdorni sa m\u00eb shum\u00eb uj\u00eb gjat\u00eb dit\u00ebs, t\u00eb pakt\u00ebn 1.5-2 litra uj\u00eb n\u00eb dit\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>2. Aktiviteti fizik:<\/strong> Duhet praktikuar 2-3 her\u00eb n\u00eb jav\u00eb dhe t\u00eb\nzgjas\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn 20-30 minuta. Aktivitete fizike q\u00eb rekomandohen p\u00ebr personat\nn\u00eb mbipesh\u00eb jan\u00eb: Ecja, bi\u00e7ikleta, fizkultura n\u00eb kushtet e sht\u00ebpis\u00eb, noti,\nngjitja e shkall\u00ebve, etj.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Menopauza tani nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb problematike n\u00eb jet\u00ebn e gruas, por nj\u00eb periudh\u00eb ku ndodhin nj\u00eb seri ndryshimesh hormonale q\u00eb jan\u00eb krejt t\u00eb natyrshme. K\u00ebto sjellin si pasoj\u00eb ndryshime fizike dhe psikologjike, efektet negative t\u00eb t\u00eb cilave n\u00eb jet\u00ebn e p\u00ebrditshme mund t\u00eb zvog\u00eblohen me an\u00eb t\u00eb trajtimeve mjek\u00ebsore. Ushtrimet fizike, t\u00eb ushqyerit [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":21388,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[2316],"class_list":["post-21387","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-shendet","tag-menopauza"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21387","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21387"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21387\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21388"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21387"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21387"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21387"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}