{"id":2085,"date":"2014-08-04T13:03:23","date_gmt":"2014-08-04T13:03:23","guid":{"rendered":"http:\/\/intervista.al\/web\/?p=2085"},"modified":"2014-08-04T13:03:23","modified_gmt":"2014-08-04T13:03:23","slug":"cila-do-te-jete-dita-e-fundit-e-kesaj-bote","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2014\/08\/cila-do-te-jete-dita-e-fundit-e-kesaj-bote\/","title":{"rendered":"Cila do t\u00eb jet\u00eb dita e fundit e k\u00ebsaj bote?"},"content":{"rendered":"<p>Shkenc\u00ebtar\u00ebt kan\u00eb llogaritur dat\u00ebn kur Homo sapiens, si lloj i ve\u00e7ant\u00eb gjallese n\u00eb k\u00ebt\u00eb bot\u00eb, do t\u00eb zhduken. Kjo do t\u00eb ndodh\u00eb n\u00eb koh\u00ebn kur Toka, si pasoj\u00eb e shp\u00ebrthimeve n\u00eb diskun diellor do t\u00eb largohet nga burimi i drit\u00ebs e i ngroht\u00ebsis\u00eb dhe do t\u00eb ftohet, gj\u00eb q\u00eb do t\u00eb jet\u00eb vdekjeprur\u00ebse p\u00ebr t\u00eb gjitha qeniet e gjalla.<br \/>\nShkenc\u00ebtar\u00ebt kan\u00eb p\u00ebrcaktuar dat\u00ebn 31 tetor t\u00eb vitit 2 252 006 si dit\u00ebn e fundit te k\u00ebsaj bote. Nga data e Apokalipsit, shoq\u00ebrin\u00eb ton\u00eb njer\u00ebzore e ndajn\u00eb edhe afro 225 milion\u00eb vjet. Pasojat e \u201csulmit nga Kozmosi\u201d do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb atilla q\u00eb do ta kthejn\u00eb gjith\u00eb globin n\u00eb shkret\u00ebtir\u00eb. Sikurse pohojn\u00eb specialist\u00ebt e Universitetit t\u00eb Utrehit, k\u00ebrkimet e t\u00eb cil\u00ebve i udh\u00ebheq shkenc\u00ebtari i d\u00ebgjuar Jen Van Dam, n\u00eb \u00e7do dy milion\u00eb e 500 mij\u00eb vjet, n\u00ebn ndikimin e faktor\u00ebve t\u00eb ndrysh\u00ebm astronomik\u00eb, Toka largohet nga Dielli dhe per pasoj\u00eb, l\u00ebviz edhe orbita e saj. Ky largim nuk i jep mund\u00ebsi Tok\u00ebs t\u2019i afrohet p\u00ebrs\u00ebri Diellit n\u00eb distanc\u00ebn e duhur. Pas largimit, Toka do t\u00eb ftohet dhe p\u00ebr pasoj\u00eb, do te shfarosen t\u00eb gjitha qeniet e gjalla, p\u00ebrfshi edhe bim\u00ebsin\u00eb.<br \/>\nIdeja e Apokalipsit po endet q\u00eb nga koha e Bibl\u00ebs. Variantet per shkaqet e vdekjes jan\u00eb t\u00eb shumta q\u00eb nga p\u00ebrplasja e globit me asteroid\u00eb, deri te gazi helmues diellor.<br \/>\n&#8211; N\u00eb vitin 2004, shtypi bot\u00ebror botoi lajmin se n\u00eb vitin 2029, Toka do t\u00eb p\u00ebrplaset me nj\u00eb asteroid t\u00eb madh dhe p\u00ebrplasja me t\u00eb do ta \u00e7oj\u00eb njer\u00ebzimin drejt katastrof\u00ebs. Me mjetet e tanishme \u00ebsht\u00eb e pamundur t\u00eb shmanget kjo p\u00ebrplasje. Afrimin e k\u00ebtij asteroidi, t\u00eb cilin e quajt\u00ebn MN-4, e pohuan edhe shkenc\u00ebtar\u00ebt australian\u00eb, duke p\u00ebrjashtuar plot\u00ebsisht takimin me Tok\u00ebn. \u201cOrbita e planetit ton\u00eb, thon\u00eb ata, kalon fare af\u00ebr, n\u00eb nj\u00eb distanc\u00eb prej 36-39 mij\u00eb kilometra nga q\u00ebndra e Tok\u00ebs. Udh\u00ebtimi i k\u00ebtij asteroidi do t\u00eb shikohet me sy n\u00eb vitin 2029, mir\u00ebpo ka rrezik q\u00eb n\u00ebn forc\u00ebn t\u00ebrheq\u00ebse t\u00eb Tok\u00ebs ky planet i vog\u00ebl mund t\u00eb kthehet p\u00ebrs\u00ebri te ne, andej nga viti 2036. Ja pra, ai vit mund t\u00eb jet\u00eb faqja e fundit e historis\u00eb njer\u00ebzore. Mund\u00ebsia e p\u00ebrplasjes shum\u00ebfishohet dhe pasojat e \u201csulmit nga Kozmosi\u201d mund ta shnd\u00ebrrojn\u00eb Tok\u00ebn n\u00eb nj\u00eb planet t\u00eb shkret\u00eb, pa jet\u00eb.<br \/>\n&#8211; Dy shkenc\u00ebtar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb amerikane, astrofizikani Donald Braunli dhe panteologu Piter Uord jan\u00eb m\u00eb optimist\u00eb dhe e parashikojn\u00eb \u201cfundin e Bot\u00ebs\u201d vet\u00ebm pas 500 milion\u00eb vjet\u00ebsh. Duke e krahasuar periudh\u00ebn q\u00eb ka mbetur me nj\u00eb 24-or\u00ebsh t\u00eb zakonsh\u00ebm t\u00eb Tok\u00ebs son\u00eb, ata thon\u00eb se tani jemi n\u00eb or\u00ebn kat\u00ebr e gjys\u00ebm t\u00eb m\u00ebngjesit ose kat\u00ebr miliard\u00eb e gjys\u00ebm vjet larg katastrof\u00ebs. N\u00eb or\u00ebn pes\u00eb, thon\u00eb ata, flora, fauna dhe \u00e7do gj\u00eb e gjall\u00eb do t\u00eb zhduket. N\u00eb or\u00ebn tet\u00eb do t\u00eb avullojn\u00eb oqeanet, nd\u00ebrsa n\u00eb or\u00ebt e mesdit\u00ebs, p\u00ebrgjat\u00eb 12 miliard\u00eb vjet\u00ebsh, Toka do t\u00eb p\u00ebrpihet nga Dielli.<br \/>\n&#8211; Disa astrofizikant\u00eb t\u00eb tjer\u00eb pohojn\u00eb se \u201cfundi i Bot\u00ebs\u201d do t\u00eb vij\u00eb n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb tjet\u00ebr: N\u00eb raport me konsumimin e l\u00ebnd\u00ebve djeg\u00ebse n\u00eb Diell dhe me \u201czgjerimin\u201d e tij, forca t\u00ebrheq\u00ebse e tij do t\u00eb dob\u00ebsohet dhe Toka do t\u00eb ndodhet jasht\u00eb kufijve t\u00eb shp\u00ebrndarjes s\u00eb gazeve vdekjeprur\u00ebse te Diellit. Pra, dob\u00ebsimi i forc\u00ebs t\u00ebrheq\u00ebse t\u00eb Diellit i jep mund\u00ebsi Tok\u00ebs t\u00eb evitoj\u00eb vdekjen, por do t\u00eb ket\u00eb shum\u00eb ndryshime t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme atmosferike. Sipas pik\u00ebpamjes s\u00eb kryesuesit t\u00eb grupit k\u00ebrkimor-shkencor, Doktorit t\u00eb Shkencave Robert Smit, Dielli do ta k\u00ebrc\u00ebnoj\u00eb dy her\u00eb globin ton\u00eb: Nj\u00eb her\u00eb pas 7 miliard\u00eb e 700 milion\u00eb vjet\u00ebsh kur ai do t\u00eb jet\u00eb 120 her\u00eb m\u00eb i madh, pasi do t\u00eb ket\u00eb \u201cg\u00eblltitur\u201d Vener\u00ebn e M\u00ebrkurin dhe her\u00ebn tjet\u00ebr, pas 100 milion\u00eb vjet\u00ebsh, kur Dielli do t\u00eb b\u00ebhet \u201cxhuxh\u201d, pra, diametri i tij do t\u00eb zvog\u00eblohet n\u00eb 10 mij\u00eb milje. At\u00ebhere orbita e Tok\u00ebs do t\u00eb nd\u00ebrroj\u00eb trajektoren, por edhe pse Toka do t\u00eb rroj\u00eb m\u00eb shum\u00eb se Dielli, ajo prap\u00eb e ka nj\u00eb fund: Sip\u00ebrfaqja e saj do t\u00eb ngrohet vazhdimisht dhe n\u00eb nj\u00eb moment t\u00eb caktuar, kjo temperatur\u00eb e lart\u00eb nuk do ta lejoj\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb njer\u00ebzore q\u00eb ta vazhdoj\u00eb jet\u00ebn e vet.<br \/>\n&#8211; Nj\u00eb rrezik tjet\u00ebr q\u00eb i vjen Tok\u00ebs nga Kozmosi, jan\u00eb gazrat. N\u00eb vitin 1998, teleskopi kozmik \u201cHubble\u201d transmetoi pamjen e rryme t\u00eb fuqishme gazi shum\u00eb t\u00eb nxeht\u00eb q\u00eb dilte nga qendra e Galaktik\u00ebs \u041c87. Ky shp\u00ebrthim, kjo rrym\u00eb, me nj\u00eb fuqi sa miliarda diej si ky yni, vepron si hiperboloidi fantastik i nxhinier Garinit dhe kthen n\u00eb shkrumb e hi gjith\u00e7ka rreth saj. N\u00eb rast se Tok\u00ebs do t\u2019i takoj\u00eb t\u2019i afrohet sadopak zjarrit t\u00eb k\u00ebsaj sket\u00ebrre, njer\u00ebzimi do t\u00eb zhduket brenda disa muajve. Por, p\u00ebr fat t\u00eb mir\u00eb, kjo \u201csketerr\u00eb\u201d ndodhet jasht\u00eb kufijve t\u00eb Galaktik\u00ebs son\u00eb. Sidoqoft\u00eb, tani p\u00ebr tani nga k\u00ebto rreziqe na ndajn\u00eb disa miliona vjet, prandaj \u00ebsht\u00eb shpejt t\u00eb shqet\u00ebsohemi. Me to, le t\u00eb merren shkenc\u00ebtar\u00ebt\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shkenc\u00ebtar\u00ebt kan\u00eb llogaritur dat\u00ebn kur Homo sapiens, si lloj i ve\u00e7ant\u00eb gjallese n\u00eb k\u00ebt\u00eb bot\u00eb, do t\u00eb zhduken. Kjo do t\u00eb ndodh\u00eb n\u00eb koh\u00ebn kur Toka, si pasoj\u00eb e shp\u00ebrthimeve n\u00eb diskun diellor do t\u00eb largohet nga burimi i drit\u00ebs e i ngroht\u00ebsis\u00eb dhe do t\u00eb ftohet, gj\u00eb q\u00eb do t\u00eb jet\u00eb vdekjeprur\u00ebse p\u00ebr t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[290,904,291],"class_list":["post-2085","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-enciklopedi","tag-apokalips","tag-enciklopedi","tag-fundi-i-botes"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2085","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2085"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2085\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2085"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2085"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2085"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}