{"id":20329,"date":"2019-01-14T22:00:52","date_gmt":"2019-01-14T21:00:52","guid":{"rendered":"http:\/\/intervista.al\/web\/?p=20329"},"modified":"2019-01-14T20:28:05","modified_gmt":"2019-01-14T19:28:05","slug":"ndotja-kercenon-taxh-mahalin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2019\/01\/ndotja-kercenon-taxh-mahalin\/","title":{"rendered":"Ndotja k\u00ebrc\u00ebnon Taxh Mahalin"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shkenc\u00ebtar\u00ebt kan\u00eb gjetur shkaqet pse nxihen muret e\nmonumentit t\u00eb njohur. Tashm\u00eb ata do t\u00eb din\u00eb si t\u00eb veprojn\u00eb p\u00ebr ta ruajtur m\u00eb\nshum\u00eb at\u00eb nga ndotja. Taxh Mahali \u00ebsht\u00eb monumenti emblematik i Indis\u00eb dhe muret\ne tij t\u00eb bardh\u00eb e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb t\u00eb futet n\u00eb panteonin e pasuris\u00eb s\u00eb njer\u00ebzimit. P\u00ebr\nfat t\u00eb keq edhe ai, si shum\u00eb nd\u00ebrtesa historike, nuk i ka shp\u00ebtuar dot\ndegradimeve t\u00eb ndryshme dhe bardh\u00ebsia e tij k\u00ebrc\u00ebnohet nga ndotja. Nj\u00eb studim \u00ebsht\u00eb\npublikuar n\u00eb revist\u00ebn Environmental Science &amp; Technology, me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb\nkuptohet m\u00eb mir\u00eb shkaku pse nxihen muret e mauzoleut. Fenomeni nuk \u00ebsht\u00eb i ri,\nsipas specialist\u00ebve, pasi mermeri i bardh\u00eb i monumentit rregullisht zverdhet,\napo nxihet. N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, autoritetet indiane presin disa vjet, pastaj\naplikojn\u00eb nj\u00eb shtres\u00eb argjili mbi monument p\u00ebr ta pastruar. Kjo \u00abmask\u00eb bukurie\u00bb\nfunksionon, por ajo nuk rregullon shkakun e problemit dhe duhet riaplikuar\nrregullisht. Pasi kan\u00eb konstatuar se kjo nuk ishte e mjaftueshme, autoritet kan\u00eb\nreduktuar trafikun e makinave dhe l\u00ebshimin e gazrave industriale rreth e\nrrotull. Megjithat\u00eb, muret dhe minaret\u00eb e tij vazhdonin t\u00eb nxiheshin. Nj\u00eb ekip\nstudiuesish amerikan\u00eb, \u00ebsht\u00eb munduar t\u00eb identifikoj\u00eb llojin e substancave q\u00eb\nshkaktonin k\u00ebt\u00eb problem, nj\u00eb etap\u00eb e nevojshme kjo p\u00ebr t\u00eb vendosur nj\u00eb plan\nveprimi efikas. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb mendohej se fajtor ishte acidi sulfurik, studiuesit\ngjet\u00ebn n\u00eb mure pranin\u00eb e grimcave t\u00eb vockla t\u00eb karbonit, t\u00eb prodhuara nga\ndjegia e mbeturinave dhe karburantit. Ata dalluan brenda nj\u00eb karbon t\u00eb zi dhe\nnj\u00eb karbon kafe. Ky i fundit prodhohet nga djegia e materialeve organike dhe\nthith m\u00eb shum\u00eb ngjyr\u00ebn ultravjollc\u00eb. Ai \u00ebsht\u00eb shkaktar i res\u00eb kafe t\u00eb Azis\u00eb, nj\u00eb\nshtrese ndotjeje, tre kilomentra e trash\u00eb, q\u00eb mbulon nj\u00eb territor me nj\u00eb sip\u00ebrfaqe\nsa SHBA nga janari, n\u00eb mars, nganj\u00ebher\u00eb edhe m\u00eb gjat\u00eb. Pastaj vjen shiu q\u00eb\nndihmon \u00e7do vit p\u00ebr t\u00eb pastruar ajrin nga k\u00ebto ndot\u00ebs. Me k\u00ebto t\u00eb dh\u00ebna\nshkencore n\u00eb dor\u00eb, shpresohet se autoritetet indiane do t\u00eb din\u00eb t\u00eb marrin masat\ne duhura p\u00ebr t\u00eb ruajtur k\u00ebt\u00eb pasuri dhe, nj\u00ebkoh\u00ebsisht, t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsojn\u00eb edhe sh\u00ebndetin\ne qytetar\u00ebve t\u00eb vet.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shkenc\u00ebtar\u00ebt kan\u00eb gjetur shkaqet pse nxihen muret e monumentit t\u00eb njohur. Tashm\u00eb ata do t\u00eb din\u00eb si t\u00eb veprojn\u00eb p\u00ebr ta ruajtur m\u00eb shum\u00eb at\u00eb nga ndotja. Taxh Mahali \u00ebsht\u00eb monumenti emblematik i Indis\u00eb dhe muret e tij t\u00eb bardh\u00eb e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb t\u00eb futet n\u00eb panteonin e pasuris\u00eb s\u00eb njer\u00ebzimit. P\u00ebr fat t\u00eb keq [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":20330,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-20329","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-enciklopedi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20329","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20329"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20329\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20330"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20329"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20329"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20329"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}