{"id":19339,"date":"2018-09-22T13:14:12","date_gmt":"2018-09-22T11:14:12","guid":{"rendered":"http:\/\/intervista.al\/web\/?p=19339"},"modified":"2018-09-22T13:14:12","modified_gmt":"2018-09-22T11:14:12","slug":"lorela-garuli-pse-shkrova-crregullimet-e-te-nxenit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2018\/09\/lorela-garuli-pse-shkrova-crregullimet-e-te-nxenit\/","title":{"rendered":"Lorela Garuli: Pse shkrova \u201c\u00c7rregullimet e t\u00eb nx\u00ebnit\u201d"},"content":{"rendered":"<p><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-thumbnail wp-image-19341\" src=\"http:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/lorela-libri-150x150.jpg\" alt=\"\" width=\"150\" height=\"150\" srcset=\"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/lorela-libri-150x150.jpg 150w, https:\/\/intervista.al\/web\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/lorela-libri-100x100.jpg 100w\" sizes=\"auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/>Fabjola Kuburi:- Lorela, nj\u00eb psikologe tashm\u00eb e afirmuar n\u00eb media t\u00eb ndryshme, emisione, gazeta e revista me k\u00ebshillat e tua ndaj probleme aktuale psikologjike. Ti \u00a0vjen me librin t\u00ebnd t\u00eb dyt\u00eb \u201c\u00c7rregullimet e t\u00eb nx\u00ebnit\u201d pas librit \u201cZvulo f\u00ebmij\u00ebn t\u00ebnd\u201d q\u00eb pati nj\u00eb impakt shum\u00eb t\u00eb fort\u00eb n\u00eb shoq\u00ebri, po ky lib\u00ebr si nevoj\u00eb e kujt erdhi?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Lorela Garuli:-<\/strong> \u201c\u00c7rregullimet e t\u00eb nx\u00ebnit\u201d ka ardhur p\u00ebr shum\u00eb arsye dhe nevoja. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb tekst i cili i mungonte librarive, bibliotekave dhe auditoreve n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb specifike. Sigurisht q\u00eb tema ishte prekur dhe m\u00eb par\u00eb, n\u00eb vija t\u00eb p\u00ebrgjithshme dhe m\u00eb sip\u00ebrfaq\u00ebsore. P\u00ebrtej q\u00ebllimit t\u00eb shtimit t\u00eb literatur\u00ebs n\u00eb shqip dhe me n\u00eb fokus problematika q\u00eb lidhen me f\u00ebmij\u00ebt, nd\u00ebr motivet kryesore t\u00eb k\u00ebtij botimi ka qen\u00eb nd\u00ebrgjegj\u00ebsimi dhe informimi i drejt\u00eb mbi k\u00ebto v\u00ebshtir\u00ebsi dhe crregullime. Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kategori nx\u00ebn\u00ebsish e cila p\u00ebr hir t\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs n\u00eb shumic\u00ebn e rasteve nuk njihet nga t\u00eb rriturit. V\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb dhe nevojat e k\u00ebtyre f\u00ebmij\u00ebve n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb marrin trajtimin dhe kujdesin e duhur nga prind\u00ebrit dhe m\u00ebsuesit, lihen pas dore, keqkuptohen dhe konsiderohen si indiferent\u00eb, neglizhent\u00eb dhe dembel\u00eb. Fatkeq\u00ebsisht dhe gabimisht ka ndodhur q\u00eb k\u00ebta f\u00ebmij\u00eb jo vet\u00ebm jan\u00eb l\u00ebn\u00eb jasht\u00eb v\u00ebmendjes ton\u00eb, por madje jan\u00eb stigmatizuar, paragjykuar dhe v\u00ebn\u00eb p\u00ebrpara p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb mbi ecurin\u00eb e ul\u00ebt dhe v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb q\u00eb shfaqin n\u00eb procesin m\u00ebsimor. Ndryshimi i k\u00ebtij perceptimi ose \u201cmend\u00ebsie\u201d p\u00ebr k\u00ebta nx\u00ebn\u00ebs, \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr shtyllat kryesore konceptuale t\u00eb librit.<\/p>\n<p><strong>&#8211; T\u00eb \u00ebsht\u00eb dashur shum\u00eb koh\u00eb q\u00eb ta sjell\u00ebsh n\u00eb form\u00ebn p\u00ebrfundimtare dhe gati p\u00ebr lexuesin?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Projekti dhe ideja p\u00ebr hartimin e k\u00ebtij teksti ka nisur prej 3 vitesh. \u00cbsht\u00eb organizuar n\u00eb 20 kapituj dhe p\u00ebrmban 3 llojet kryesore t\u00eb crregullimeve t\u00eb t\u00eb nx\u00ebnit q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb p\u00ebrkat\u00ebsisht me leximin, shkrimin, matematik\u00ebn (disleksi, disortografi\/disgrafi, diskalkuli), diagnoz\u00ebn dhe vler\u00ebsimin, trajtimin dhe nd\u00ebrhyrjen, planet m\u00ebsimore t\u00eb personalizuara, instrumentet mb\u00ebshtet\u00ebse, rolin e shkoll\u00ebs e t\u00eb familjes si dhe raste konkrete. P\u00ebrvec prind\u00ebrve, m\u00ebsuesve e psikolog\u00ebve, i drejtohet dhe student\u00ebve.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Sa e leht\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebr nj\u00eb psikologe t\u00eb shpalos\u00eb idet\u00eb e qarta n\u00eb nj\u00eb lib\u00ebr?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; T\u00eb shkruarit dhe t\u00eb shprehurit qart\u00eb sigurisht q\u00eb jan\u00eb detyra t\u00eb v\u00ebshtira, por nj\u00ebkoh\u00ebsisht t\u00eb domsodoshme p\u00ebr psikolog\u00ebt dhe profesionist\u00ebt e sh\u00ebndetit mendor. Duke qen\u00eb se komunikimi \u00ebsht\u00eb n\u00eb thelb t\u00eb cdo marr\u00ebdh\u00ebnieje njer\u00ebzore e m\u00eb shum\u00eb se kurr\u00eb n\u00eb rastin e psikologjis\u00eb si shkenc\u00eb sociale, n\u00eb gjykimin tim, shpalosja e ideve \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nevoj\u00eb e pandar\u00eb e pun\u00ebs ton\u00eb. Natyrisht q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb e leht\u00eb, sidomos kur duhen nd\u00ebrthurur njohurit\u00eb akademike me ato praktike, si n\u00eb rastin e k\u00ebtij botimi.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Cilat kan\u00eb qen\u00eb vler\u00ebsimet e para q\u00eb ke marr\u00eb sapo publikove librin?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Vler\u00ebsimet jan\u00eb pozitive, dashamir\u00ebse, inkurajuese, nga miq, t\u00eb njohur, t\u00eb panjohur, nj\u00ebkoh\u00ebsisht edhe nga koleg\u00eb e profesionist\u00eb t\u00eb tjer\u00eb. N\u00eb nj\u00ebfar\u00eb m\u00ebnyre, vler\u00ebsimi p\u00ebr k\u00ebt\u00eb botim \u00ebsht\u00eb jo vet\u00ebm shp\u00ebrblyes, por motivues p\u00ebr pun\u00eb dhe botime t\u00eb ardhshme.<\/p>\n<p><strong>-A ka pasur pritshm\u00ebrin\u00eb e duhur, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb nga ana tjet\u00ebr edhe num\u00ebr i madh me probleme t\u00eb tilla tek f\u00ebmij\u00ebt?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Sa i p\u00ebrket shifrave t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb prekur nga \u00e7rregullimet e t\u00eb nx\u00ebnit n\u00eb Shqip\u00ebri, se cila \u00ebsht\u00eb p\u00ebrqindja e tyre dhe frekuenca e \u00e7rregullimeve, nuk ka t\u00eb dh\u00ebna. Megjithat\u00eb, p\u00ebr t\u00eb krijuar nj\u00eb ide se si \u00ebsht\u00eb shp\u00ebrndarja e k\u00ebtyre \u00e7rregullimeve, mund t\u2019u referohemi statistikave q\u00eb vijn\u00eb nga vende t\u00eb tjera.\u00a0 Psh n\u00eb Itali, n\u00eb nj\u00eb studim t\u00eb vitit 2012, rezultatet treguan se prevalenca e \u00e7rregullimeve t\u00eb t\u00eb nx\u00ebnit \u00ebsht\u00eb rreth 3.2 %. Pra, p\u00ebrf\u00ebrsisht 3 nx\u00ebn\u00ebs n\u00eb 100. K\u00ebto shifra d\u00ebshmojn\u00eb se \u00e7rregullimet e t\u00eb nx\u00ebnit nuk jan\u00eb kaq t\u00eb rralla; shp\u00ebrndarja e tyre \u00ebsht\u00eb e till\u00eb q\u00eb meriton v\u00ebmendje dhe kujdes profesional t\u00eb posa\u00e7\u00ebm.<\/p>\n<p><strong>&#8211; A po p\u00ebrjeton shoq\u00ebria shqiptare nj\u00eb kriz\u00eb psikologjike le t\u00eb themi n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet dhe m\u00eb problemet e f\u00ebmij\u00ebve? <\/strong><\/p>\n<p>&#8211; N\u00eb fakt m\u00eb shum\u00eb sesa kriz\u00eb, do ta vler\u00ebsoja si nj\u00eb domosdoshm\u00ebri reale, ku prind\u00ebrit kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb informacion, dije, nd\u00ebrgjegj\u00ebsim, sensibilizim, vet\u00ebdij\u00ebsim, mbi sesi t\u00eb rrisin dhe t\u00eb edukojn\u00eb f\u00ebmij\u00eb t\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm psikologjikisht. Sfidat e prind\u00ebrimit jan\u00eb t\u00eb shumta; p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye shum\u00eb her\u00eb prind\u00ebrit gjenden p\u00ebrball\u00eb situatave t\u00eb v\u00ebshtira lidhur me q\u00ebndrimet q\u00eb duhet t\u00eb mbajn\u00eb me f\u00ebmij\u00ebt e tyre.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Sa mendon se do ndihmoj\u00eb ky lib\u00ebr prind\u00ebrit dhe m\u00eb pas edhe direkt mbi f\u00ebmij\u00ebt? <\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Ky lib\u00ebr i sh\u00ebrben jo vet\u00ebm identifikimit t\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsive, por orienton konkretisht p\u00ebr veprimtarit\u00eb dhe ushtrimet q\u00eb duhen kryer n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb f\u00ebmij\u00ebt t\u00eb fuqizohen aty ku kan\u00eb m\u00eb shum\u00eb dob\u00ebsi. N\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb, u drejtohet prind\u00ebrve dhe m\u00ebsuesve dhe \u00ebsht\u00eb nj\u00eb udh\u00ebzues praktik p\u00ebr t\u00eb dyja pal\u00ebt. \u00cbsht\u00eb pik\u00ebrisht ajo q\u00eb quhet \u201caleanca edukative\u201d mes shkoll\u00ebs dhe familjes, e cila ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me marr\u00ebdh\u00ebnien dypal\u00ebshe dhe bashk\u00ebpunimin e domosdosh\u00ebm prind-m\u00ebsues. Sigurisht q\u00eb detyra e prindit n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb \u00ebsht\u00eb q\u00eb t\u00eb mir\u00ebkuptoj\u00eb situat\u00ebn dhe v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb e f\u00ebmij\u00ebs, e m\u00eb pas s\u00eb bashku me shkoll\u00ebn t\u00eb p\u00ebrfshihet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb aktive n\u00eb procesin e trajtimit dhe n\u00eb ndihm\u00ebn praktike q\u00eb duhet t\u2019i jap\u00eb f\u00ebmij\u00ebs p\u00ebr t\u2019i leht\u00ebsuar t\u00eb m\u00ebsuarit dhe detyrat e sht\u00ebpis\u00eb.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Lorela, tashm\u00eb ka nj\u00eb sensibilizim t\u00eb madh ndaj p\u00ebrqasjes s\u00eb psikologut, a \u00ebsht\u00eb kjo pozitive p\u00ebr t\u00eb hequr sadopak pesh\u00ebn e problemeve q\u00eb shqiptar\u00ebt jan\u00eb mb\u00ebrthyer aktualisht?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Sigurisht q\u00eb \u00ebsht\u00eb pozitive. Raporti me psikologun dhe t\u00eb k\u00ebrkuarit e ndihm\u00ebs apo k\u00ebshillave t\u00eb tij, \u00ebsht\u00eb pa dyshim tregues i nj\u00eb shoq\u00ebrie t\u00eb emancipuar, e cila nuk ka frik\u00eb t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb ndihm\u00eb p\u00ebr problematikat e ndryshme dhe mbi t\u00eb gjitha, vler\u00ebson drejt r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb q\u00eb ka sh\u00ebndeti mendor. Ne si shoq\u00ebri jemi akoma n\u00eb hapat e par\u00eb, por besoj me bindje se roli dhe prania e psikologut do t\u00eb jet\u00eb p\u00ebrher\u00eb n\u00eb rritje.<\/p>\n<p>(K\u00ebt\u00eb shkrim mund ta lexoni t\u00eb plot\u00eb n\u00eb gazet\u00ebn \u201cIntervista\u201d. At\u00eb mund ta blini n\u00eb t\u00eb gjitha pikat e shitjes n\u00eb Shqip\u00ebri si edhe n\u00eb kioskat ku shitet shtypi i huaj n\u00eb Greqi. Mund ta blini edhe online, vet\u00ebm p\u00ebr\u00a0 1 euro ne muaj!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fabjola Kuburi:- Lorela, nj\u00eb psikologe tashm\u00eb e afirmuar n\u00eb media t\u00eb ndryshme, emisione, gazeta e revista me k\u00ebshillat e tua ndaj probleme aktuale psikologjike. Ti \u00a0vjen me librin t\u00ebnd t\u00eb dyt\u00eb \u201c\u00c7rregullimet e t\u00eb nx\u00ebnit\u201d pas librit \u201cZvulo f\u00ebmij\u00ebn t\u00ebnd\u201d q\u00eb pati nj\u00eb impakt shum\u00eb t\u00eb fort\u00eb n\u00eb shoq\u00ebri, po ky lib\u00ebr si nevoj\u00eb e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":19340,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[86],"tags":[1070],"class_list":["post-19339","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-psikologu","tag-lorela"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19339","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19339"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19339\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19340"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19339"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19339"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19339"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}