{"id":14488,"date":"2016-11-26T14:22:53","date_gmt":"2016-11-26T13:22:53","guid":{"rendered":"http:\/\/intervista.al\/web\/?p=14488"},"modified":"2016-11-26T14:22:53","modified_gmt":"2016-11-26T13:22:53","slug":"kam-fobi-erresiren","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2016\/11\/kam-fobi-erresiren\/","title":{"rendered":"Kam fobi err\u00ebsir\u00ebn!"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Jeni shum\u00eb psikolog i mir\u00eb, Zoti ju ka d\u00ebrguar p\u00ebr t\u00eb \u00e7liruar shpirtra t\u00eb trazuar, un\u00eb kam fobi err\u00ebsir\u00ebn, dometh\u00ebn n\u00ebse m\u00eb l\u00eb vet\u00ebm n\u00eb nj\u00eb dhom\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb e err\u00ebt, un\u00eb nuk mund t\u00eb rri dot , t\u00eb pakt\u00ebn dua q\u00eb t\u00eb kem nj\u00eb person af\u00ebr, p\u00ebrndryshe ndjej shum\u00eb frik\u00eb dhe m\u00eb kujtohen disa filma horror q\u00eb kam par\u00eb dhe tmerrohem, m\u00eb ngelin n\u00eb m\u00ebndje dhe pastaj \u00e7a s\u2019mendoj, do \u00e7m\u00ebndem, do m\u00eb ndodhi si n\u00eb film. M\u00eb ndodh edhe dit\u00ebn t\u00eb mendoj po sikur t\u00eb m\u00eb ndodhi dhe mua ashtu e sikur t\u00eb \u00e7m\u00ebndem.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0Prof. Jashar Demiri psikolog klinicist 0692255562: <\/strong>Nuk e di se sa vje\u00e7 je, por edhe un\u00eb q\u00eb jam profesori i psikologjis\u00eb nuk do t\u00eb mundesha t\u00eb shihja disa filma\u00a0 horror pa u drith\u00ebruar. Kam vajtur sa p\u00ebr t\u00eb par\u00eb se \u00e7\u2019b\u00ebhet e \u00e7\u2019ndodh aty, pse shkojn\u00eb, \u00e7far\u00eb p\u00eblqejn\u00eb dhe ende nuk i shpjegoj dot t\u00eb gjitha. Kam par\u00eb se ata q\u00eb e shohin nj\u00eb film horror ndodh q\u00eb ul\u00ebrrijn\u00eb nga frika e megjithat\u00eb shkojn\u00eb p\u00ebrs\u00ebri. \u00c7far\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsie ndjejn\u00eb, p\u00ebrse shkojn\u00eb p\u00ebrs\u00ebri? K\u00ebt\u00eb nuk di ta shpjegoj por di t\u00eb them se vet\u00eb nuk do shkoja as p\u00ebr q\u00ebllime studimi sepse e quaj jo vet\u00ebm koh\u00eb t\u00eb humbur, por edhe nj\u00eb bezdi. Un\u00eb n\u00eb fakt mund t\u00eb shoh \u00e7do dit\u00eb filma horror, pa u tr\u00ebmbur aspak, pasi di t\u00eb jem ndaj filmit dhe \u201cshikues\u201d edhe indiferent, pra di t\u00eb \u201cp\u00ebrq\u00ebndroj\u201d vet\u00ebm syt\u00eb e ta shp\u00ebrq\u00ebndroj v\u00ebm\u00ebndjen, pra si\u00e7 thot\u00eb populli \u201chap syt\u00eb e mbyll vesh\u00ebt\u201d. K\u00ebt\u00eb gj\u00eb nuk e b\u00ebni dot leht\u00eb ju t\u00eb rinjt\u00eb, pasi ju nuk mund t\u00eb mos p\u00ebrfliteni aty, p\u00ebrjashtuar ata si \u201ctip-kriminelash\u201d t\u00eb cil\u00ebt jo vet\u00ebm p\u00ebrfliten por duan edhe t\u00eb jen\u00eb protagonist aty (pra veprues) e me siguri i b\u00ebjn\u00eb edhe grimasat n\u00eb err\u00ebsir\u00eb sikur do t\u00eb duan t\u00eb han\u00eb, t\u00eb shqyejn\u00eb apo t\u00eb vrasin edhe ata me qejf nj\u00eb njeri. M\u00eb vjen tu them atyre kok\u00ebn h\u00ebngshi ju q\u00eb shkoni t\u00eb shihni filma horror sepse po e b\u00ebni at\u00eb kursin e kriminelit n\u00eb v\u00ebnd q\u00eb t\u00eb m\u00ebsoni nj\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb huaj apo t\u00eb ushtroheni me sport ose edhe ndonj\u00eb profesion. P\u00ebr ty i nderuar let\u00ebrshkrues i cili paske par\u00eb disa filma horror dhe tani \u201cdhitesh\u201d n\u00eb brek\u00eb \u00ebsht\u00eb krejt ndryshe. E sheh sa bukur?! Tani ti ke frik\u00eb t\u00eb rrish vet\u00ebm edhe n\u00eb nj\u00eb dhom\u00eb pa nj\u00eb person t\u00eb af\u00ebrt se t\u00eb jan\u00eb \u201cstampuar\u201d n\u00eb m\u00ebndje pamjet tmerruese t\u00eb filmave. E di \u00e7do t\u00eb thot\u00eb kjo? Kjo do t\u00eb thot\u00eb se ti nuk guxon as ti mendosh ato \u201cskena\u201d t\u00eb tilla e jo m\u00eb ti d\u00ebshirosh apo ti veprosh. K\u00ebtu gjen v\u00ebnd parimi psikologjik se \u201cankthi\u201d \u00ebsht\u00eb nj\u00eb m\u00ebsues i rrept\u00eb, por ama t\u00eb m\u00ebson! \u00cbsht\u00eb si nj\u00eb lloj \u201cm\u00ebshire\u201d e Universit e cila t\u00eb mbron ty, ashtu si nj\u00eb adoleshent t\u00eb cilin e kap ankthi q\u00eb n\u00eb \u201cprovat\u201d e para t\u00eb p\u00ebrdorimit t\u00eb drog\u00ebs. As q\u00eb b\u00ebhet fjal\u00eb\u00a0 q\u00eb ta linte drog\u00ebn dikush (duhanin apo alkoolin) por kur e ka kapur paniku ashtu si t\u00eb ka kapur edhe ty, me \u201cvrap\u201d ai vjen t\u00eb m\u00eb \u201craportoj\u00eb\u201d se e mori vendimin e r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm se tani e tremb edhe vet\u00eb fjala \u201cdrog\u00eb\u201d. (Haha) populli thot\u00eb\u00a0 p\u00ebr k\u00ebto raste: \u201cMos i d\u00ebgjofsh n\u00ebn\u00ebs, por i d\u00ebgjofsh njerk\u00ebs\u201d. Por, \u00e7far\u00eb ka ndodhur me ty i nderuar let\u00ebrshkrues? Si erdhi e \u201ckeqja\u201d nga ca filma \u201chorror\u201d?! Ajo \u00e7far\u00eb ka ndodhur me ty nuk \u00ebsht\u00eb asgj\u00eb me rrezik, vet\u00ebm se ti tani je tr\u00ebmbur shum\u00eb dhe duke mos marr\u00eb informacionet e sakta mbi ankthin\u00a0 t\u00ebnd, ty t\u00eb \u00ebsht\u00eb prishur cil\u00ebsia e jet\u00ebs dhe po zhvillon fobi si p.sh Alienofobi (frik\u00eb nga \u00e7m\u00ebnduria), Tanofobi (frik\u00eb nga vdekja e nga rreziqet) Pra asgj\u00eb me rrezik, sepse frik\u00ebrat nuk t\u00eb sjellin asgj\u00eb t\u00eb d\u00ebmshme apo t\u00eb rrezikshme, vet\u00ebm se ty t\u00eb r\u00ebndon shum\u00eb kjo gj\u00ebndje pasi je futur n\u00eb rrethin vicioz t\u00eb ankthit e obsesioneve, i cili duhet \u201cthyer\u201d me psikoterapi. \u00c7\u2019\u00ebsht\u00eb ky rreth vicioz e si ka nisur e si po funksionon tek ti? Ja se si: Duke par\u00eb vazhdimisht filmat horror, tek ti \u00ebsht\u00eb duke prodhuar shum\u00eb adrenalin\u00eb e cila konsiderohet si hormone (karburanti) i rrezikut. Meq\u00ebn\u00ebse rrezik real nga filmat horror nuk ka, trupi nuk e djeg dot at\u00eb me veprimet si vrap, sulm apo p\u00ebrballje. At\u00ebher\u00eb trupi e djeg at\u00eb duke shtuar rrahjet e zemr\u00ebs ose duke konsumuar m\u00eb shum\u00eb\u00a0 oksigjen. Prandaj \u00ebsht\u00eb e zakonshme q\u00eb kur njer\u00ebzit jan\u00eb t\u00eb frik\u00ebsuar ose jo pak n\u00eb ankth t\u00eb ken\u00eb rrahje t\u00eb shpejta t\u00eb zemr\u00ebs, frym\u00ebmarrje sip\u00ebrfaq\u00ebsore, trullosje, marrje mendsh, dhimbje gjoksi, djersitje, \u00e7rregullime t\u00eb zorr\u00ebve, djegie t\u00eb stomakut apo ndjenja t\u00eb vjellit, mpirje ose therje t\u00eb ndryshme apo ide direalizimi. K\u00ebto simptoma quhen ndjesi fizike normale, porsa truri vihet n\u00eb alarm kot dhe \u00e7do njeri duke u ndjer\u00eb k\u00ebsisoj i trembur e konfuz, m\u00ebndja i vete te m\u00eb t\u00eb k\u00ebqijat si \u201cPo \u00e7mendem\u201d, \u201cPo vdes\u201d, \u201cPo humb kontrollin\u201d, \u201cDo t\u00eb m\u00eb bjer\u00eb t\u00eb fik\u00ebt\u201d. Pas k\u00ebtyre mendimeve si pasuese t\u00eb simptomave (n\u00eb rastin konkret normale), vijn\u00eb emocionet, shumica frik\u00eb, zem\u00ebrim, siklet, depresion normal, turp, vet\u00ebfaj\u00ebsi si dhe ulje t\u00eb vet\u00ebvler\u00ebsimit e merak se do t\u00eb b\u00ebhet edhe m\u00eb keq. E k\u00ebshtu zhvillohet rrethi vicioz: ndjesit\u00eb shtojn\u00eb vet\u00eb frik\u00ebrat edhe emocionet dhe k\u00ebto t\u00eb fundit shtojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb ndjesit\u00eb, pra fort, fort edhe m\u00eb fort! \u201cRrethi\u201d ndonj\u00ebher\u00eb \u201ctrashet\u201d aq shum\u00eb sa mundet q\u00eb njeriu i \u201cgjor\u00eb\u201d por jo i rreziksh\u00ebm t\u00eb p\u00ebrfundoj\u00eb deri n\u00eb urgjenc\u00eb! Aty i b\u00ebjn\u00eb nj\u00eb qet\u00ebsues tip lorozepami me s\u00ebrum si dhe glukoz dhe u krijohet p\u00ebrshtypja sikur i s\u00ebmuri \u201cmbijetoi. Kurse atij n\u00eb fakt vet\u00ebm i rri truri n\u00eb gjum\u00eb. Pastaj fillojn\u00eb keqp\u00ebrshtatjet, si vizitat kot m\u00eb kot n\u00ebp\u00ebr doktor\u00eb, ikja nga ngacmimet e m\u00ebparsh\u00ebm si ti nga filmat horror, shfaqja e sjelljeve t\u00eb gabuara t\u00eb siguris\u00eb nga nuk shkojn\u00eb e \u00e7far\u00eb nuk b\u00ebjn\u00eb klient\u00ebt dhe vet\u00ebm n\u00eb fund \u201ctrokasin\u201d te psikologu, atje ku duhet t\u00eb trokisnin q\u00eb n\u00eb fillim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Jeni shum\u00eb psikolog i mir\u00eb, Zoti ju ka d\u00ebrguar p\u00ebr t\u00eb \u00e7liruar shpirtra t\u00eb trazuar, un\u00eb kam fobi err\u00ebsir\u00ebn, dometh\u00ebn n\u00ebse m\u00eb l\u00eb vet\u00ebm n\u00eb nj\u00eb dhom\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb e err\u00ebt, un\u00eb nuk mund t\u00eb rri dot , t\u00eb pakt\u00ebn dua q\u00eb t\u00eb kem nj\u00eb person af\u00ebr, p\u00ebrndryshe ndjej shum\u00eb frik\u00eb dhe m\u00eb kujtohen [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":14489,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[86,219],"tags":[364],"class_list":["post-14488","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-psikologu","category-pyetje-pergjigje","tag-psikologu-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14488","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14488"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14488\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14489"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14488"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14488"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14488"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}