{"id":13046,"date":"2016-05-23T14:30:11","date_gmt":"2016-05-23T12:30:11","guid":{"rendered":"http:\/\/intervista.al\/web\/?p=13046"},"modified":"2016-05-23T13:04:22","modified_gmt":"2016-05-23T11:04:22","slug":"cilat-vende-rrezikohen-me-shume-nga-terrorizmi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2016\/05\/cilat-vende-rrezikohen-me-shume-nga-terrorizmi\/","title":{"rendered":"Cilat vende rrezikohen m\u00eb shum\u00eb nga terrorizmi?"},"content":{"rendered":"<p>Sipas IPEX-it britanik (deg\u00eb e organizat\u00ebs p\u00ebr shk\u00ebmbimin e informacioneve mes vendeve t\u00eb BE-s\u00eb), para se t\u00eb ndodhte sulmi terrorist n\u00eb Bruksel, Belgjika ishte nj\u00eb nga 40 vendet q\u00eb ndodheshin n\u00eb nj\u00eb nivel t\u00eb lart\u00eb rreziku p\u00ebr goditje terroriste. N\u00eb faqen e saj, zyra e huaj britanike kishte shkruar p\u00ebr Belgjik\u00ebn: \u201cEkziston nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim i madh p\u00ebr terroriz\u00ebm. Sulmet mund t\u00eb jen\u00eb t\u00eb hapura, nd\u00ebr t\u00eb tjera n\u00eb mjetet e transportit publik dhe n\u00eb nyjet e transportit, por edhe n\u00eb vende t\u00eb tjera q\u00eb vizitohen nga t\u00eb huajt. N\u00eb Bruksel ka shum\u00eb institucione nd\u00ebrkomb\u00ebtare, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb nd\u00ebrtesat qeveritare dhe ambasadat e huaja ndodhen n\u00eb vende \u201cdelikate\u201d. Ministria e Jashtme Britanike i ka ndar\u00eb n\u00eb 4 nivele vendet, sipas rrezikut t\u00eb sulmit terrorist, ku n\u00eb nivelin 4 jan\u00eb ato m\u00eb t\u00eb rrezikuarat. Po t\u00eb shihni hart\u00ebn, ato me ngjyr\u00eb t\u00eb kuqe t\u00eb err\u00ebt jan\u00eb m\u00eb t\u00eb rrezikuarat (rrezik i lart\u00eb), pastaj vijn\u00eb ato me ngjyr\u00eb t\u00eb kuqe (rrezik i p\u00ebrgjithsh\u00ebm), portokalli (rrezik i fshehur) dhe t\u00eb verdh\u00eb (rrezik i ul\u00ebt). Fqinji yn\u00eb, Greqia, vler\u00ebsohet me nivelin 3, nd\u00ebrsa Shqip\u00ebria, me nivelin 2 (ngjyr\u00eb portokalli). Me ngjyr\u00eb t\u00eb kuqe jan\u00eb edhe Maqedonia e Kosova, si edhe Kroacia, Italia dhe Austria. P\u00ebrsa i p\u00ebrket Britanis\u00eb s\u00eb Madhe, \u00ebsht\u00eb shkruar: \u201cEkziston nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim i lart\u00eb p\u00ebr sulme terroriste n\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn kund\u00ebr interesave britanike dhe qytetar\u00ebve britanik\u00eb, nga grupe apo njer\u00ebz q\u00eb jan\u00eb t\u00eb motivuar nga interesat n\u00eb Irak dhe Siri. Duhet t\u00eb jeni vigjilent\u00eb n\u00eb k\u00ebto koh\u00eb\u201d, p\u00ebrfundon raportin e vet YPEX-i britanik.<br \/>\nSipas Ministris\u00eb s\u00eb Jashtme Britanike, p\u00ebrve\u00e7 Belgjik\u00ebs, me ngjyr\u00eb t\u00eb kuqe t\u00eb err\u00ebt (niveli 4), jan\u00eb edhe Franca, Rusia, Turqia, Gjermania dhe Spanja. N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, vendet q\u00eb konsiderohen si m\u00eb t\u00eb parrezikuara (niveli 1) jan\u00eb Islanda, \u00c7ekia, Zvicra, Hungaria, Japonia dhe Polonia. <\/p>\n<p>663 milion\u00eb njer\u00ebz nuk kan\u00eb uj\u00eb t\u00eb pijsh\u00ebm<br \/>\nT\u00eb mart\u00ebn ishte Dita Nd\u00ebrkomb\u00ebtare e Ujit, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb 663 milion\u00eb njer\u00ebz n\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn (pra, afro nj\u00eb n\u00eb dhjet\u00eb njer\u00ebz), nuk zot\u00ebrojn\u00eb uj\u00eb t\u00eb past\u00ebr, t\u00eb pijsh\u00ebm dhe mbi 2.4 milion\u00eb, nuk kan\u00eb as sistem uj\u00ebrash t\u00eb zeza dhe tualete. P\u00ebr pasoj\u00eb, shum\u00eb njer\u00ebz vdesin sot nga s\u00ebmundjet q\u00eb transmetohen n\u00ebp\u00ebrmjet ujit, si kolera dhe dizanteria. K\u00ebto t\u00eb dh\u00ebna vijn\u00eb nga raporti i p\u00ebrpiluar prej organizat\u00ebs nd\u00ebrkomb\u00ebtare VVaterAid, me titull: \u201cUj\u00eb: Me \u00e7far\u00eb kostoje: Gjendja Nd\u00ebrkomb\u00ebtare e Ujit\u201d, n\u00eb t\u00eb cilin shkruhet se jan\u00eb vendet m\u00eb t\u00eb varfra ato q\u00eb nuk disponojn\u00eb uj\u00eb t\u00eb past\u00ebr dhe paguajn\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb t\u00eb ardhurave t\u00eb tyre p\u00ebr ta pasur. P\u00ebr shembull, n\u00eb Madagaskar, ata q\u00eb blejn\u00eb uj\u00eb nga \u00e7isternat, harxhojn\u00eb deri n\u00eb 45% t\u00eb rrog\u00ebs s\u00eb tyre ditore p\u00ebr t\u00eb siguruar sasin\u00eb minimale t\u00eb nevojshme t\u00eb ujit. Sipas raportit, n\u00eb 16 vende, nuk ekziston as edhe nj\u00eb burim uji i thjesht\u00eb, si nj\u00eb pus i mbrojtur, p\u00ebr 40% t\u00eb popullsis\u00eb s\u00eb tyre. P\u00ebr pasoj\u00eb, banor\u00ebt nuk kan\u00eb zgjidhje tjet\u00ebr ve\u00e7se ta blejn\u00eb ujin nga \u00e7isternat apo nga shit\u00ebsit q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb nj\u00eb \u00e7mim t\u00eb lart\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb pasuri t\u00eb \u00e7muar.<br \/>\nSipas vendeve<br \/>\nPapua Guinea e Re, Guinea Ekuatoriale dhe Angola jan\u00eb n\u00eb krye t\u00eb vendeve me sasin\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb banor\u00ebve q\u00eb nuk disponojn\u00eb uj\u00eb t\u00eb pijsh\u00ebm. N\u00eb Papua t\u00eb Guines\u00eb s\u00eb Re, p\u00ebr shembull, 60% e 7.3 milion\u00eb banor\u00ebve nuk kan\u00eb uj\u00eb t\u00eb pijsh\u00ebm, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb n\u00eb Guinen\u00eb Ekuatoriale kjo shif\u00ebr \u00ebsht\u00eb 52% dhe n\u00eb Angol\u00eb, 51%. India, Kina dhe Nigeria jan\u00eb vendet me m\u00eb shum\u00eb njer\u00ebz pa uj\u00eb t\u00eb pijsh\u00ebm. N\u00eb Indi, afro 76 milion\u00eb njer\u00ebz nuk kan\u00eb uj\u00eb t\u00eb pijsh\u00ebm, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb ata q\u00eb fitojn\u00eb afro 4.25$\/dit\u00eb, e shpenzojn\u00eb 17% t\u00eb tyre p\u00ebr uj\u00eb. Nj\u00eb fshatar indian thot\u00eb se shpesh blen uj\u00eb q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb i past\u00ebr, ashtu si edhe bashk\u00ebfshatar\u00ebt e vet e p\u00ebr pasoj\u00eb, jan\u00eb shtuar s\u00ebmundjet. \u201cZgjidhja \u00ebsht\u00eb ose t\u00eb blesh uj\u00eb t\u00eb papast\u00ebr, ose t\u00eb rrish pa uj\u00eb fare\u201d. Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb VVaterAid, 140 mij\u00eb f\u00ebmij\u00eb vdesin n\u00eb Indi \u00e7do vit p\u00ebr shkak t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb ujit t\u00eb pijsh\u00ebm. N\u00eb nivel mbar\u00ebbot\u00ebror, s\u00ebmundjet q\u00eb shkaktohen nga mungesa e ujit t\u00eb past\u00ebr, shkaktojn\u00eb vdekjen e 315 mij\u00eb f\u00ebmij\u00ebve.<br \/>\nSipas t\u00eb dh\u00ebnave nga Programi Nd\u00ebrkomb\u00ebtar i Ujit dhe i Sh\u00ebndetit, i UNICEF-it, vler\u00ebsohet se 1.8 milion\u00eb njer\u00ebz mund t\u00eb pin\u00eb uj\u00eb t\u00eb ndotur nga bakteria esherishia koli, gj\u00eb q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se ekzistojn\u00eb mbeturina fekalesh n\u00eb ujin e tyre, edhe n\u00eb burimet q\u00eb konsiderohen si t\u00eb mira. Megjithat\u00eb, ekzistojn\u00eb edhe disa t\u00eb dh\u00ebna optimiste, q\u00eb tregojn\u00eb se situata \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar n\u00eb nivelin bot\u00ebror q\u00eb prej 1990-\u00ebs, sepse m\u00eb shum\u00eb se 2.6 milion\u00eb njer\u00ebz kan\u00eb arritur t\u00eb ken\u00eb uj\u00eb t\u00eb pijsh\u00ebm. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sipas IPEX-it britanik (deg\u00eb e organizat\u00ebs p\u00ebr shk\u00ebmbimin e informacioneve mes vendeve t\u00eb BE-s\u00eb), para se t\u00eb ndodhte sulmi terrorist n\u00eb Bruksel, Belgjika ishte nj\u00eb nga 40 vendet q\u00eb ndodheshin n\u00eb nj\u00eb nivel t\u00eb lart\u00eb rreziku p\u00ebr goditje terroriste. N\u00eb faqen e saj, zyra e huaj britanike kishte shkruar p\u00ebr Belgjik\u00ebn: \u201cEkziston nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":13050,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-13046","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-enciklopedi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13046","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13046"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13046\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13050"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13046"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13046"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13046"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}