{"id":12627,"date":"2016-04-05T17:30:02","date_gmt":"2016-04-05T15:30:02","guid":{"rendered":"http:\/\/intervista.al\/web\/?p=12627"},"modified":"2016-04-05T11:17:12","modified_gmt":"2016-04-05T09:17:12","slug":"8-gjera-te-tmerrshme-qe-i-ndodhin-trupit-ne-hapesire","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2016\/04\/8-gjera-te-tmerrshme-qe-i-ndodhin-trupit-ne-hapesire\/","title":{"rendered":"8 gj\u00ebra t\u00eb tmerrshme q\u00eb i ndodhin trupit n\u00eb hap\u00ebsir\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Hap\u00ebsira p\u00ebrtej atmosfer\u00ebs s\u00eb Tok\u00ebs nuk ka presion, ose aj\u00ebr. Temperaturat gjithashtu jan\u00eb ose shum\u00eb t\u00eb ftohta, ose p\u00ebrv\u00ebluese, n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb faktit n\u00ebse keni p\u00ebrball\u00eb diellin, apo jo. Nd\u00ebrkoh\u00eb, nga yjet vjen nj\u00eb sasi e madhe rrezatimi me rreze ultravjollc\u00eb vdekjeprur\u00ebse. K\u00ebshtu, n\u00ebse ndonj\u00eb dit\u00eb do ta shihni veten duke fluturuar pa kostum jasht\u00eb stacioneve hap\u00ebsinore (mendoni Xhorxh Klunin te \u201cGravity\u201d), dijeni se nuk keni asnj\u00eb mund\u00ebsi mbijetese. Ja, 8 gj\u00ebra q\u00eb i ndodhin trupit t\u00eb njeriut n\u00eb hap\u00ebsir\u00eb: <\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol>\n<li><strong> Asfiksimi<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>N\u00ebse do t\u00eb dilni jasht\u00eb nj\u00eb anijeje kozmike dhe nuk keni veshur nj\u00eb kostum kozmonaut\u00ebsh, do t\u00eb ndjeni menj\u00ebher\u00eb se i gjith\u00eb ajri do t\u2019ju dal\u00eb nga mushk\u00ebrit\u00eb. N\u00eb hap\u00ebsir\u00eb nuk ka presion atmosferik, k\u00ebshtu q\u00eb ajri do t\u00eb zgjerohet aq sa mund t\u00eb \u00e7aj\u00eb edhe indet e mushk\u00ebrive. N\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, \u00ebsht\u00eb m\u00eb mir\u00eb ta nxirrni menj\u00ebher\u00eb t\u00eb gjith\u00eb ajrin q\u00eb keni n\u00eb mushk\u00ebri, sesa t\u00eb mbani frym\u00ebn e fundit. N\u00eb nj\u00eb mjedis ekstrem si hap\u00ebsira, trupit i duhen vet\u00ebm 15 sekonda p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrdorur gjith\u00eb oskigjenin q\u00eb gjendet n\u00eb gjak. N\u00eb sekond\u00ebn q\u00eb gjaku pa oksigjen mb\u00ebrrin n\u00eb tru, njeriu vdes.<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong> Humbja e kontrollit mbi jasht\u00ebqitjen<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Ju mund t\u00eb humbisni disa prej aft\u00ebsive vet\u00ebkontrolluese t\u00eb trupit nga nj\u00eb munges\u00eb kaq e papritur e oksigjenit. Studiuesit b\u00ebn\u00eb nj\u00eb eksperiment n\u00eb vitin 1965 me 100 qen q\u00eb u fut\u00ebn n\u00eb nj\u00eb mjedis me vakum. Studiuesit vun\u00eb re se mushk\u00ebrit\u00eb e qenve mbet\u00ebn pa aj\u00ebr, por edhe iu zbraz zorra e trash\u00eb. K\u00ebshtu pra, ka gjasa ta b\u00ebni n\u00eb brek\u00eb&#8230;<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><strong> Zien gjaku<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Sa m\u00eb i ul\u00ebt t\u00eb jet\u00eb presioni atmosferik, aq m\u00eb e ul\u00ebt \u00ebsht\u00eb pika e vlimit t\u00eb nj\u00eb l\u00ebngu. Ja pse uji zien m\u00eb shpejt n\u00eb maj\u00eb t\u00eb malit, sesa n\u00eb rr\u00ebz\u00eb t\u00eb tij. N\u00eb hap\u00ebsir\u00eb nuk ka fare presion, k\u00ebshtu q\u00eb pika e vlimit t\u00eb l\u00ebngjeve tuaja mund t\u00eb ulet deri n\u00eb temperatur\u00ebn e trupit. K\u00ebshtu, p\u00ebshtyma mund t\u00eb filloj\u00eb t\u00eb vloj\u00eb. Po k\u00ebshtu, edhe gjaku.<\/p>\n<ol start=\"4\">\n<li><strong> Bllokohet qarkullimi i gjakut dhe shp\u00ebrthejn\u00eb kapilar\u00ebt<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Gjith\u00eb ai gjak q\u00eb vlon mund t\u00eb bllokoj\u00eb vajtjen e gjakut n\u00eb organet jet\u00ebsore, gj\u00eb q\u00eb mund t\u00eb shkaktoj\u00eb vdekjen e personit. N\u00ebse flluckat e gjakut q\u00eb vlon shkojn\u00eb n\u00eb zem\u00ebr, ato mund t\u00eb shkaktojn\u00eb infarkt. Ky gjak mund t\u00eb \u00e7aj\u00eb edhe kapilar\u00ebt dhe mund ta shihni l\u00ebkur\u00ebn tuaj t\u00eb mbushet me pulla t\u00eb zeza.<\/p>\n<ol start=\"5\">\n<li><strong> Fryrje<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>N\u00ebse gjaku fillon t\u00eb ziej\u00eb, ai mund t\u00eb kthehet n\u00eb nj\u00eb gaz q\u00eb do ta b\u00ebj\u00eb l\u00ebkur\u00ebn tuaj t\u00eb fryhet. Nasa ka th\u00ebn\u00eb se trupi nuk do t\u00eb shp\u00ebrthej\u00eb dhe as syt\u00eb nuk do t\u00eb dalin nga vendi, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb par\u00eb n\u00eb disa filma fantastiko-shkencore. Megjithat\u00eb, mund t\u00eb enjteni dhe t\u00eb keni dhimbje.<\/p>\n<ol start=\"6\">\n<li><strong> Djegie nga dielli<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb ju pluskoni pa ndjenja dhe t\u00eb enjtur, problemet nuk kan\u00eb marr\u00eb fund. N\u00ebse keni p\u00ebrball\u00eb Diellin kur dilni nga anija kozmike, at\u00ebher\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrballeni me temperatura afro 120 grad\u00eb celsius. Kjo do t\u00eb thot\u00eb: nj\u00eb djegie e menj\u00ebhershme nga dielli.<\/p>\n<ol start=\"7\">\n<li><strong> Mutacion qelizash<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Ju gjithashtu do t\u00eb bombardoheni me rrezatime nga yje t\u00eb tjera, p\u00ebrve\u00e7 Diellit me rreze t\u00eb d\u00ebmshme ultravjollc\u00eb, rreze gama dhe X, q\u00eb mund t\u00eb d\u00ebmtojn\u00eb qelizat. Doza e rrezatimit nuk do t\u2019ju jap\u00eb superfuqi. N\u00ebse do t\u00eb mbijetoni aq sa dikush t\u2019ju t\u00ebrheq\u00eb p\u00ebrs\u00ebri brenda anijes, mund t\u00eb vdisni m\u00eb von\u00eb prej helmimit nga rrezatimi, ose nga kanceri.<\/p>\n<ol start=\"8\">\n<li><strong> Ngrirje<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>N\u00ebse nuk jeni p\u00ebrball\u00eb Diellit, ka mund\u00ebsi q\u00eb temperatura n\u00eb hije t\u00eb jet\u00eb -220 grad\u00eb. Megjithat\u00eb, sipas Nas\u00ebs, kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb se do t\u00eb ngrini. Ngroht\u00ebsia do t\u00eb vij\u00eb nga ndonj\u00eb drejtim. Edhe n\u00eb hap\u00ebsir\u00eb, muskujt tuaj do t\u00eb prodhojn\u00eb nxeht\u00ebsi dhe ajo nuk do t\u00eb ket\u00eb nga t\u00eb dal\u00eb, n\u00ebse ju do t\u00eb jeni t\u00eb rrethuar nga vakumi. K\u00ebshtu, ngrirja nuk do t\u00eb jet\u00eb n\u00eb list\u00ebn e problemeve tuaja.<\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht gjith\u00eb k\u00ebtyre, ka ende shpres\u00eb se ju mund t\u00eb mbijetoni. Shkenc\u00ebtar\u00ebt ekspozuan edhe shimpanzet\u00eb n\u00eb kushtet e p\u00ebraf\u00ebrta me vakumin, n\u00eb vitin 1965. Ata zbuluan se shimpanzet\u00eb e mor\u00ebn veten pa ndonj\u00eb d\u00ebmtim edhe pasi kaluan 3.5 minuta n\u00eb vakum. Megjithat\u00eb, nj\u00ebri prej tyre p\u00ebsoi infarkt t\u00eb zemr\u00ebs dhe nj\u00eb tjet\u00ebr vdiq pas vet\u00ebm tre minutave. Si p\u00ebrfundim, ju mund t\u00eb vdisni m\u00eb shum\u00eb nga asfiksimi, por shkenc\u00ebtar\u00ebt jan\u00eb t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb nj\u00eb mendimi se, n\u00ebse nuk q\u00ebndroni m\u00eb shum\u00eb se 60 sekonda n\u00eb hap\u00ebsir\u00eb, mund t\u00eb mbijetoni.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Hap\u00ebsira p\u00ebrtej atmosfer\u00ebs s\u00eb Tok\u00ebs nuk ka presion, ose aj\u00ebr. Temperaturat gjithashtu jan\u00eb ose shum\u00eb t\u00eb ftohta, ose p\u00ebrv\u00ebluese, n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb faktit n\u00ebse keni p\u00ebrball\u00eb diellin, apo jo. Nd\u00ebrkoh\u00eb, nga yjet vjen nj\u00eb sasi e madhe rrezatimi me rreze ultravjollc\u00eb vdekjeprur\u00ebse. K\u00ebshtu, n\u00ebse ndonj\u00eb dit\u00eb do ta shihni veten duke fluturuar pa kostum [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":12628,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-12627","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-enciklopedi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12627","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12627"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12627\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12628"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12627"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12627"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12627"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}