{"id":12454,"date":"2016-03-17T19:30:13","date_gmt":"2016-03-17T18:30:13","guid":{"rendered":"http:\/\/intervista.al\/web\/?p=12454"},"modified":"2016-03-17T11:16:10","modified_gmt":"2016-03-17T10:16:10","slug":"test-cfare-dini-per-semundjen-e-mushkerive","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2016\/03\/test-cfare-dini-per-semundjen-e-mushkerive\/","title":{"rendered":"Test  \u00c7far\u00eb dini p\u00ebr s\u00ebmundjen e mushk\u00ebrive?"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>N\u00ebntitull: S\u00ebmundja Pulmonare Bllokuese Kronike (SPBK)<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol>\n<li><strong> SPBK-ja mund t\u00eb diagnostikohet me nj\u00eb analiz\u00eb:<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong> Ka dy lloje SPBK-sh:<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><strong> Sa amerikan\u00eb t\u00eb rritur vuajn\u00eb nga SPBK-ja?<\/strong><\/li>\n<li>1 milion<\/li>\n<li>5 milion\u00eb<\/li>\n<li>15 milion\u00eb<\/li>\n<li>24 milion\u00eb<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"4\">\n<li><strong> S\u00ebmundja nuk diagnostikohet her\u00ebt sepse:<\/strong><\/li>\n<li>Simptomat shfaqen dal\u00ebngadal\u00eb.<\/li>\n<li>Gjenden gjithmon\u00eb m\u00ebnyra p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar frym\u00ebmarrjen.<\/li>\n<li>Njer\u00ebzit mendojn\u00eb se kjo \u00ebsht\u00eb pasoj\u00eb normale e plakjes.<\/li>\n<li>T\u00eb gjitha m\u00eb lart.<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"5\">\n<li><strong> Duhanpirja \u00ebsht\u00eb shkaku kryesor i SPBK-s\u00eb:<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"6\">\n<li><strong> Cila nga k\u00ebto quhet nj\u00eb simptom\u00eb?<\/strong><\/li>\n<li>Dhimbjet e kok\u00ebs<\/li>\n<li>Sinuset e z\u00ebna<\/li>\n<li>K\u00eblbaza<\/li>\n<li>T\u00eb gjitha m\u00eb sip\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"7\">\n<li><strong> Mund t\u00eb kesh edhe SPBK, edhe astm\u00eb:<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"8\">\n<li><strong> Pasi s\u00ebmuresh me SPBK, nuk p\u00ebrmir\u00ebsohesh kurr\u00eb:<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"9\">\n<li><strong> Kur je i s\u00ebmur\u00eb me SPBK, duhet t\u00eb b\u00ebsh kujdes me gj\u00ebrat q\u00eb ha:<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"10\">\n<li><strong> SPBK-ja \u00ebsht\u00eb nj\u00eb s\u00ebmundje q\u00eb shfaqet me kalimin e mosh\u00ebs:<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"11\">\n<li><strong> Nd\u00ebrprerja e duhanit \u00ebsht\u00eb m\u00ebnyra m\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb luftuar SPBK-n\u00eb:<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"12\">\n<li><strong> Njer\u00ebzit me SPBK duhet t\u00eb b\u00ebjn\u00eb \u00e7do vit vaksin\u00ebn kund\u00ebr gripit:<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"13\">\n<li><strong> \u00c7far\u00eb trajtimi p\u00ebrdoret kund\u00ebr SPBK-s\u00eb?<\/strong><\/li>\n<li>Rehabilitimi i mushk\u00ebrive<\/li>\n<li>Ila\u00e7e<\/li>\n<li>Terapi me oksigjen<\/li>\n<li>T\u00eb gjitha m\u00eb sip\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"14\">\n<li><strong> N\u00ebse simptomat tuaja p\u00ebrkeq\u00ebsohen papritur, kjo quhet nj\u00eb:<\/strong><\/li>\n<li>Kriz\u00eb<\/li>\n<li>R\u00ebndim<\/li>\n<li>Humbje ndjenjash<\/li>\n<li>Asnj\u00eb nga m\u00eb sip\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>P\u00ebrgjigjet<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb a-ja. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Analiza quhet spirometri dhe \u00ebsht\u00eb nj\u00eb test i thjesht\u00eb frym\u00ebmarrjeje q\u00eb mund t\u00eb zbuloj\u00eb k\u00ebt\u00eb s\u00ebmundje t\u00eb mushk\u00ebrive. Ajo mund ta tregoj\u00eb problemin edhe para se simptomat tuaja t\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsohen. Me an\u00eb t\u00eb saj, matet sa aj\u00ebr del nga mushk\u00ebrit\u00eb dhe sa shpejt e b\u00ebni ju k\u00ebt\u00eb gj\u00eb. SPBK-ja v\u00ebshtir\u00ebson frym\u00ebmarrjen dhe e shtyn zemr\u00ebn t\u00eb punoj\u00eb m\u00eb shum\u00eb. Ju keni gjasa ta keni n\u00ebse:<\/p>\n<p>&#8211; Jeni mbi 40 vje\u00e7 dhe pini duhan, ose keni pir\u00eb m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>&#8211; Jeni ekspozuar p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb ndaj nj\u00eb sasie t\u00eb madhe t\u00eb disa kimikateve, tymrave, pluhurit apo bloz\u00ebs n\u00eb aj\u00ebr.<\/p>\n<p>&#8211; Keni thithur shum\u00eb tym cigareje nga njer\u00ebzit q\u00eb e pinin pran\u00eb jush.<\/p>\n<p>&#8211; Keni nj\u00eb defekt gjenetik, t\u00eb quajtur munges\u00eb e alpha-1 antitrypsin.<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb a-ja.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Shumica e njer\u00ebzve me k\u00ebt\u00eb s\u00ebmundje kan\u00eb edhe bronkit kronik, edhe emfizema, por edhe vet\u00ebm me nj\u00ebr\u00ebn nga k\u00ebto s\u00ebmundje, mund t\u00eb kesh SPBK. Kur ke bronkit kronik, rrug\u00ebt e ajrit nga futet ai n\u00eb mushk\u00ebri jan\u00eb t\u00eb enjtura dhe me kalimin e koh\u00ebs, shtresa e tyre e brendshme ndryshon. Kjo b\u00ebn q\u00eb pcient\u00ebt t\u00eb ken\u00eb nj\u00eb koll\u00eb q\u00eb nuk ik\u00ebn dhe shum\u00eb k\u00eblbaz\u00eb. Emfizema shkakton \u00e7arjen e qeskave t\u00eb ajrit n\u00eb mushk\u00ebri dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, v\u00ebshtir\u00ebsohet furnizimi i gjakut me oksigjen.<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb d-ja. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Shum\u00eb njer\u00ebz q\u00eb e kan\u00eb k\u00ebt\u00eb s\u00ebmundje, ka gjasa t\u00eb mos e din\u00eb k\u00ebt\u00eb. Ekspert\u00ebt mendojn\u00eb se shum\u00eb njer\u00ebz q\u00eb e kan\u00eb at\u00eb, thjesht nuk jan\u00eb diagnostikuar.<\/p>\n<ol start=\"4\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb d-ja. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Meq\u00eb s\u00ebmundja do koh\u00eb q\u00eb t\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsohet, mund t\u00eb mos e kuptosh menj\u00ebher\u00eb problemin, ose mund t\u2019ia hedh\u00ebsh fajin mosh\u00ebs p\u00ebr koll\u00ebn, apo mosmbushjen me frym\u00eb. Ju mund t\u00eb ndryshoni edhe gj\u00ebrat q\u00eb b\u00ebni \u00e7do dit\u00eb dhe q\u00eb e v\u00ebshtir\u00ebsojn\u00eb frym\u00ebmarrjen.<\/p>\n<ol start=\"5\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb a-ja. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Pirja e duhanit \u00ebsht\u00eb shkaku kryesor i s\u00ebmundjes. Shumica e njer\u00ebzve q\u00eb vuajn\u00eb prej saj, pijn\u00eb ose kan\u00eb pir\u00eb duhan. Megjithat\u00eb, ka duhanpir\u00ebs q\u00eb nuk e kan\u00eb s\u00ebmundjen dhe meq\u00eb ka shkaqe t\u00eb tjera, ka nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb s\u00ebmur\u00ebsh q\u00eb nuk e kan\u00eb pir\u00eb kurr\u00eb duhanin.<\/p>\n<ol start=\"6\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb c-ja. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Shenjat e hershme t\u00eb nj\u00eb SPBK-je ndryshojn\u00eb, por nd\u00ebr ato q\u00eb hasen m\u00eb shpesh jan\u00eb:<\/p>\n<p>&#8211; Kollitja e shpesht\u00eb me shum\u00eb k\u00eblbaz\u00eb q\u00eb vjen nga mushk\u00ebrit\u00eb.<\/p>\n<p>&#8211; Mosmbushja me frym\u00eb.<\/p>\n<p>&#8211; Kolla e vazhdueshme.<\/p>\n<ol start=\"7\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb a-ja. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Mund t\u2019i kesh t\u00eb dyja, por astma zakonisht fillon n\u00eb nj\u00eb mosh\u00eb m\u00eb t\u00eb re. SPBK-ja shpesh ka lidhje me mosh\u00ebn dhe duhanpirjen. Simptomat mund t\u00eb jen\u00eb t\u00eb ngjashme, por ato t\u00eb astm\u00ebs (marrja frym\u00eb me fishk\u00ebllim\u00eb, v\u00ebshtir\u00ebsia n\u00eb frym\u00ebmarrje dhe kollitja) nxiten nga nj\u00eb shkak, si alergjia, ose sporti i fuqish\u00ebm. Ato gjithashtu p\u00ebrmir\u00ebsohen me trajtim. P\u00ebr njer\u00ebzit me SPBK, d\u00ebmtimi i mushk\u00ebrive p\u00ebrkeq\u00ebsohet me kalimin e koh\u00ebs.<\/p>\n<ol start=\"8\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb b-ja. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>S\u00ebmundja nuk sh\u00ebrohet kurr\u00eb, por mund t\u00eb trajtosh simptomat dhe t\u00eb jetosh m\u00eb mir\u00eb. Nj\u00eb pjes\u00eb e madhe varet nga fakti sesa mir\u00eb punojn\u00eb mushk\u00ebrit\u00eb, si e ndjek trajtimin dhe si i p\u00ebrgjigjet atij trupi juaj. Ju mund t\u00eb ndjeheni m\u00eb mir\u00eb, t\u00eb jeni aktiv\u00eb dhe t\u00eb ngadal\u00ebsoni ritmin e p\u00ebrkeq\u00ebsimit t\u00eb s\u00ebmundjes.<\/p>\n<ol start=\"9\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb a-ja. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Nj\u00eb i s\u00ebmur\u00eb me SPBK mund t\u00eb djeg\u00eb deri n\u00eb 10 her\u00eb m\u00eb shum\u00eb kalori vet\u00ebm duke u p\u00ebrpjekur t\u00eb marr\u00eb frym\u00eb. N\u00ebse jeni mbipesh\u00eb, zemra dhe mushk\u00ebrit\u00eb duhet t\u00eb punojn\u00eb edhe m\u00eb shum\u00eb. N\u00ebse jeni n\u00ebn pesh\u00eb, ka gjasa t\u00eb keni komplikacione nga kjo s\u00ebmundje. K\u00ebshtu pra, \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb keni nj\u00eb pesh\u00eb t\u00eb sh\u00ebndetshme dhe ta ruani at\u00eb. Si fillim, zgjidhni gj\u00ebra t\u00eb ushqyeshme q\u00eb do t\u2019ju ndihmojn\u00eb ta menaxhoni m\u00eb mir\u00eb s\u00ebmundjen.<\/p>\n<ol start=\"10\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb a-ja. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Shumica e njer\u00ebzve q\u00eb diagnostikohen prej saj jan\u00eb mbi 45 vje\u00e7. Ajo haset m\u00eb shum\u00eb te burrat e mosh\u00ebs 75-84 vje\u00e7 dhe te grat\u00eb e mosh\u00ebs 65-84 vje\u00e7. Nj\u00eb problem gjenetik q\u00eb \u00ebsht\u00eb mungesa e genit alpha-1 antitrypsin, mund ta shkaktoj\u00eb at\u00eb edhe te t\u00eb rinjt\u00eb. Shumica e njer\u00ebzve nuk diagnostikohen prej saj, sepse ata mendojn\u00eb se nuk mbushen dot me frym\u00eb ngaq\u00eb jan\u00eb t\u00eb s\u00ebmur\u00eb ose jo n\u00eb form\u00eb.<\/p>\n<ol start=\"11\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb a-ja. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>L\u00ebnia e duhanit ndikon direkt n\u00eb ritmin e p\u00ebrkeq\u00ebsimit. L\u00ebnia e tij shton edhe shanset q\u00eb t\u00eb mos s\u00ebmureni prej k\u00ebsaj s\u00ebmundjeje.<\/p>\n<ol start=\"12\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb a-ja. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Gripi mund t\u00eb shkaktoj\u00eb probleme serioze te njer\u00ebzit me SPBK. Ata jan\u00eb gjithashtu m\u00eb t\u00eb preksh\u00ebm ndaj infeksioneve t\u00eb mushk\u00ebrive, si pneumonia. Flisni me doktorin tuaj p\u00ebr mund\u00ebsin\u00eb e vaksinimit.<\/p>\n<ol start=\"13\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb d-ja. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Rehabilitimi i mushk\u00ebrive p\u00ebrfshin sportin, gj\u00ebrat q\u00eb duhet t\u00eb hani dhe nganj\u00ebher\u00eb, k\u00ebshillimin me nj\u00eb psikolog. Doktori mund t\u2019ju jap\u00eb ila\u00e7e p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsimin e frym\u00ebmarrjes (q\u00eb thithen nga goja), q\u00eb relaksojn\u00eb muskujt e mushk\u00ebrive dhe leht\u00ebsojn\u00eb frym\u00ebmarrjen. N\u00ebse keni nj\u00eb SPBK t\u00eb r\u00ebnduar, mund t\u00eb keni nevoj\u00eb edhe p\u00ebr oksigjen.<\/p>\n<ol start=\"14\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb b-ja. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Shenjat e zakonshme paralajm\u00ebruese jan\u00eb frym\u00ebmarrja me fishk\u00ebllim\u00eb, p\u00ebrkeq\u00ebsimi i koll\u00ebs, ose marrja e frym\u00ebs, frym\u00ebmarrja e shpesht\u00eb dhe jo e thell\u00eb, shpeshtimi i rrahjeve t\u00eb zemr\u00ebs, ose temperatura, si edhe ndryshimi i ngjyr\u00ebs s\u00eb k\u00eblbaz\u00ebs. Njer\u00ebzit me SPBK mund t\u00eb ken\u00eb nj\u00eb ose dy r\u00ebndime n\u00eb vit, t\u00eb cilat p\u00ebrkeq\u00ebsohen me kalimin e koh\u00ebs. K\u00ebrkojini doktorit t\u2019ju jap\u00eb nj\u00eb plan trajtimi q\u00eb do t\u2019ju ndihmoj\u00eb t\u00eb ndjeheni m\u00eb mir\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; N\u00ebntitull: S\u00ebmundja Pulmonare Bllokuese Kronike (SPBK) &nbsp; SPBK-ja mund t\u00eb diagnostikohet me nj\u00eb analiz\u00eb: E v\u00ebrtet\u00eb G\u00ebnjesht\u00ebr &nbsp; Ka dy lloje SPBK-sh: E v\u00ebrtet\u00eb G\u00ebnjesht\u00ebr &nbsp; Sa amerikan\u00eb t\u00eb rritur vuajn\u00eb nga SPBK-ja? 1 milion 5 milion\u00eb 15 milion\u00eb 24 milion\u00eb &nbsp; S\u00ebmundja nuk diagnostikohet her\u00ebt sepse: Simptomat shfaqen dal\u00ebngadal\u00eb. Gjenden gjithmon\u00eb m\u00ebnyra p\u00ebr [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":12455,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[],"class_list":["post-12454","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-test"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12454","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12454"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12454\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12455"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12454"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12454"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12454"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}