{"id":11970,"date":"2016-02-04T13:30:08","date_gmt":"2016-02-04T12:30:08","guid":{"rendered":"http:\/\/intervista.al\/web\/?p=11970"},"modified":"2016-02-04T11:17:12","modified_gmt":"2016-02-04T10:17:12","slug":"test-cfare-di-per-endrrat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2016\/02\/test-cfare-di-per-endrrat\/","title":{"rendered":"Test: \u00c7far\u00eb di p\u00ebr \u00ebndrrat?"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Dikur, \u00ebndrrat ndikonin n\u00eb vendimet e jet\u00ebs politike, shoq\u00ebrore dhe t\u00eb p\u00ebrditshme t\u00eb njer\u00ebzve. Librat e hersh\u00ebm, p\u00ebrfshi k\u00ebtu edhe Bibl\u00ebn, jan\u00eb t\u00eb mbushur me vizione hyjnore gjat\u00eb gjumit. Nga ana tjet\u00ebr, filozof\u00ebt grek\u00eb thonin se \u00ebndrrat e kan\u00eb baz\u00ebn te faktet natyrale, gj\u00eb q\u00eb ishte paraardh\u00ebse e teorive moderne p\u00ebr dometh\u00ebnien e \u00ebndrrave. <\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>N\u00eb shekullin e 19-t\u00eb, Frojdi n\u00ebnvizoi nj\u00eb teori popullore, sipas s\u00eb cil\u00ebs, \u00ebndrrat na b\u00ebnin t\u00eb hynim n\u00eb kontakt me konfliktet tona t\u00eb ndrydhura brenda vetes. Ai i quante ato \u201crruga mbret\u00ebrore p\u00ebr te njohja e rolit q\u00eb luan n\u00ebnnd\u00ebrgjegjja n\u00eb jet\u00ebn ton\u00eb mendore\u201d. Megjithat\u00eb, nj\u00eb tjet\u00ebr psikoanalist i asaj kohe, Alfred Adler, mendonte se \u00ebndrrat pasqyrojn\u00eb stilin ton\u00eb t\u00eb jetes\u00ebs dhe ofrojn\u00eb zgjidhje p\u00ebr problemet aktuale. <\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Interesi p\u00ebr \u00ebndrrat n\u00eb koh\u00ebn ton\u00eb u rigjall\u00ebrua kur Juxhin Aserinski dhe Nathaniel Klitman, n\u00eb vitin 1953, zbuluan faz\u00ebn REM t\u00eb gjumit dhe lidhjen q\u00eb ka ajo me \u00ebndrrat. Megjith\u00ebse shkenc\u00ebtar\u00ebt ende nuk din\u00eb shum\u00eb gj\u00ebra p\u00ebr arsyen pse dhe p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn si \u00ebnd\u00ebrrojm\u00eb, disa kan\u00eb th\u00ebn\u00eb se ne zakonisht kalojm\u00eb m\u00eb shum\u00eb se dy or\u00eb \u00e7do nat\u00eb duke par\u00eb \u00ebndrra. Shumica e njer\u00ebzve i shohin \u00ebndrrat m\u00eb t\u00eb gjalla gjat\u00eb gjumit REM. Shkenc\u00ebtar\u00ebt ende nuk e din\u00eb (dhe mbase nuk do ta marrin vesh kurr\u00eb) n\u00ebse kafsh\u00ebt shohin \u00ebndrra, ashtu si njer\u00ebzit. \u201cSi mund ta provosh q\u00eb dikush sheh \u00ebndrra?\u201d, pyet nj\u00eb shkenc\u00ebtar. \u201cP\u00ebrgjigjja \u00ebsht\u00eb e thjesht\u00eb; duke e pyetur at\u00eb\u201d, p\u00ebrgjigjet ai. Po ju, \u00e7far\u00eb njohurish keni p\u00ebr \u00ebndrrat? B\u00ebni testin ton\u00eb p\u00ebr ta kuptuar. <\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol>\n<li><strong> Aromat e ndryshme mund t\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e gjumit:<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong> \u00cbndrrat mund ta ndihmojn\u00eb trurin tuaj t\u2019i ruaj\u00eb m\u00eb gjat\u00eb kujtimet:<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><strong> Disa ila\u00e7e shkaktojn\u00eb makthe:<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"4\">\n<li><strong> Grat\u00eb shohin m\u00eb shum\u00eb makthe sesa burrat:<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"5\">\n<li><strong> \u00cbsht\u00eb e leht\u00eb t\u2019i shpjegosh \u00ebndrrat:<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"6\">\n<li><strong> Ju mund t\u00eb st\u00ebrviteni p\u00ebr t\u2019i mbajtur mend \u00ebndrrat tuaja:<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"7\">\n<li><strong> Njer\u00ebzit e kulturave t\u00eb ndryshme shohin \u00ebndrra t\u00eb ndryshme:<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"8\">\n<li><strong> Ka njer\u00ebz q\u00eb nuk shohin \u00ebndrra:<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"9\">\n<li><strong> Njer\u00ebzit q\u00eb kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb verb\u00ebr q\u00eb nga lindja, nuk shohin \u00ebndrra me pamje:<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"10\">\n<li><strong> Njer\u00ebzit \u00ebnd\u00ebrrojn\u00eb vet\u00ebm n\u00eb faz\u00ebn REM t\u00eb gjumit:<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>P\u00ebrgjigjet<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb a-ja. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Ju flini m\u00eb mir\u00eb n\u00ebse nuhatni di\u00e7ka t\u00eb k\u00ebndshme, sesa t\u00eb keqe. Studiuesit e kan\u00eb testuar k\u00ebt\u00eb n\u00eb nj\u00eb studim. Njer\u00ebzit q\u00eb ishin n\u00eb nj\u00eb dhom\u00eb me arom\u00eb tr\u00ebndafilash, shihnin \u00ebndrra m\u00eb t\u00eb bukura. Ata t\u00eb pafat\u00ebt q\u00eb fjet\u00ebn n\u00eb nj\u00eb dhom\u00eb q\u00eb mbante er\u00eb vez\u00ebsh t\u00eb prishura, than\u00eb se kishin par\u00eb \u00ebndrra m\u00eb t\u00eb k\u00ebqija. Arsyeja mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb lidhje mes shqis\u00ebs s\u00eb nuhatjes dhe pjes\u00ebve t\u00eb trurit t\u00eb lidhura me \u00ebndrrat.<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb a-ja.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb disa k\u00ebrkues mendojn\u00eb se \u00ebndrrat jan\u00eb thjesht nj\u00eb kapri\u00e7io e gjumit, t\u00eb tjer\u00eb mendojn\u00eb se ato t\u00eb ndihmojn\u00eb t\u00eb ruash kujtimet, t\u00eb zgjidh\u00ebsh problemet dhe t\u00eb kontrollosh emocionet.<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb a-ja. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Disa ila\u00e7e mund t\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb Sistemin Nervor Qendror dhe t\u00eb shkaktojn\u00eb \u00ebndrra t\u00eb k\u00ebqija. K\u00ebtu p\u00ebrfshihen antidepresiv\u00ebt, drogat dhe ila\u00e7et e gjumit, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb Ambien-i.<\/p>\n<ol start=\"4\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb a-ja. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Studimet e b\u00ebra p\u00ebr gjumin kan\u00eb treguar se grat\u00eb kan\u00eb tendenc\u00eb t\u00eb thon\u00eb se shohin m\u00eb shum\u00eb \u00ebndrra t\u00eb frikshme sesa burrat. Megjithat\u00eb, di\u00e7ka nuk \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb, ky rezultat vjen ngaq\u00eb grat\u00eb i mbajn\u00eb mend m\u00eb mir\u00eb \u00ebndrrat e tyre se burrat, apo sepse v\u00ebrtet shohin m\u00eb shum\u00eb makthe.<\/p>\n<ol start=\"5\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb b-ja. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Disa \u00ebndrra jan\u00eb t\u00eb lehta p\u00ebr t\u2019u shpjeguar, sepse tregojn\u00eb \u00e7far\u00eb ndjeni p\u00ebr dik\u00eb, ose sa t\u00eb stresuar jeni, por t\u00eb tjerat, jo. Nuk ka nj\u00eb shpjegim q\u00eb vlen nj\u00eblloj p\u00ebr t\u00eb gjitha \u00ebndrrat, megjith\u00ebse ka libra t\u00eb t\u00ebr\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje. Pyesni veten se \u00e7far\u00eb dometh\u00ebnieje kan\u00eb \u00ebndrrat p\u00ebr ju.<\/p>\n<ol start=\"6\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb a-ja. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Nuk \u00ebsht\u00eb faji juaj, \u00ebndrrat mund t\u00eb jen\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira p\u00ebr t\u2019u mbajtur mend. Mbani nj\u00eb ditar \u00ebndrrash q\u00eb do ta shkruani sapo t\u00eb zgjoheni. N\u00ebse \u00ebndrra nuk ju vjen n\u00eb mendje, ka gjasa q\u00eb ta kujtoni m\u00eb von\u00eb, krejt papritur.<\/p>\n<ol start=\"7\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb a-ja.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>N\u00eb shumic\u00ebn e rasteve, \u00ebndrrat e njer\u00ebzve me kultur\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00eb, jan\u00eb t\u00eb nj\u00ebjta, por ka edhe variacione.<\/p>\n<ol start=\"8\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb b-ja. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>T\u00eb gjith\u00eb shohin \u00ebndrra, megjith\u00ebse disa nuk i mbajn\u00eb mend. \u00cbndrrat zakonisht zbehen n\u00eb m\u00ebngjes, k\u00ebshtu q\u00eb \u00ebsht\u00eb normale t\u00eb mos i mbash mend.<\/p>\n<ol start=\"9\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb a-ja. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Njer\u00ebzit q\u00eb kan\u00eb lindur t\u00eb verb\u00ebr, nuk shohin \u00ebndrra me pamje. Edhe njer\u00ebzit q\u00eb jan\u00eb verbuar n\u00eb f\u00ebmij\u00ebrin\u00eb e hershme, mund t\u00eb mos shohin \u00ebndrra t\u00eb tilla, por ata q\u00eb verbohen m\u00eb von\u00eb, ose n\u00eb mosh\u00eb t\u00eb rritur, i shohin ato.<\/p>\n<ol start=\"10\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb b-ja. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Kur flini, ju kaloni n\u00ebp\u00ebr dy cikle bazike gjumi: REM (rapid eye movement- l\u00ebvizje t\u00eb shpejta t\u00eb syrit) dhe jo-REM. \u00cbndrrat shihen n\u00eb t\u00eb dyja k\u00ebto stade, por studimet p\u00ebr gjumin kan\u00eb treguar se njer\u00ebzit kan\u00eb m\u00eb shum\u00eb aktivitet t\u00eb trurit dhe shohin m\u00eb shum\u00eb \u00ebndrra gjat\u00eb periudhave REM.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Dikur, \u00ebndrrat ndikonin n\u00eb vendimet e jet\u00ebs politike, shoq\u00ebrore dhe t\u00eb p\u00ebrditshme t\u00eb njer\u00ebzve. Librat e hersh\u00ebm, p\u00ebrfshi k\u00ebtu edhe Bibl\u00ebn, jan\u00eb t\u00eb mbushur me vizione hyjnore gjat\u00eb gjumit. Nga ana tjet\u00ebr, filozof\u00ebt grek\u00eb thonin se \u00ebndrrat e kan\u00eb baz\u00ebn te faktet natyrale, gj\u00eb q\u00eb ishte paraardh\u00ebse e teorive moderne p\u00ebr dometh\u00ebnien e \u00ebndrrave. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":11971,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[219,51],"tags":[],"class_list":["post-11970","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pyetje-pergjigje","category-test"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11970","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11970"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11970\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11971"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11970"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11970"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11970"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}