{"id":11896,"date":"2016-01-28T17:30:33","date_gmt":"2016-01-28T16:30:33","guid":{"rendered":"http:\/\/intervista.al\/web\/?p=11896"},"modified":"2016-01-28T11:57:31","modified_gmt":"2016-01-28T10:57:31","slug":"25-gjera-qe-nuk-i-dini-per-arin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2016\/01\/25-gjera-qe-nuk-i-dini-per-arin\/","title":{"rendered":"25 gj\u00ebra q\u00eb nuk i dini p\u00ebr arin"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<ol>\n<li>Cop\u00ebza m\u00eb e madhe e arit n\u00eb bot\u00eb \u00ebsht\u00eb gjetur n\u00eb Moliagul, Viktoria, n\u00eb Australi, n\u00eb vitin 1869. Ajo peshonte 72 kilogram\u00eb dhe u quajt \u201cMir\u00eb se erdhe i huaj\u201d (Vvelcome stranger).<\/li>\n<li>Tre prodhuesit m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb arit, p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr nj\u00eb t\u00eb tret\u00ebn e prodhimit bot\u00ebror jan\u00eb Kina, SHBA-ja dhe Australia.<\/li>\n<li>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb K\u00ebshillit Bot\u00ebror t\u00eb Arit, edhe k\u00ebt\u00eb vit, India mbetet p\u00ebrdoruesi m\u00eb i madh i arit, pasi ia mori \u201cskeptrin\u201d Kin\u00ebs n\u00eb vitin 2014.<\/li>\n<li>N\u00ebse i gjith\u00eb ari i bot\u00ebs p\u00ebrdoret p\u00ebr nd\u00ebrtimin e nj\u00eb kablli me trash\u00ebsi 5 mikrometra, ai do t\u00eb mund ta mb\u00ebshtillte bot\u00ebn 11.2 milion\u00eb her\u00eb.<\/li>\n<li>M\u00eb 3 maj 2007, stampa mbret\u00ebrore e parave e Kanadas\u00eb emetoi nj\u00eb monedh\u00eb prej ari t\u00eb past\u00ebr, me pesh\u00eb 100 kg. Kjo ishte paraja m\u00eb e madhe dhe m\u00eb e past\u00ebr prej ari q\u00eb ishte b\u00ebr\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb, me vler\u00eb 1 milion dollar\u00eb kanadez\u00eb (900 000 dollar\u00eb amerikan\u00eb).<\/li>\n<li>N\u00eb vitin 2012, stampa australiane Perth Mint e theu k\u00ebt\u00eb rekord, duke krijuar nj\u00eb monedh\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe, me pesh\u00eb nj\u00eb ton dhe diamet\u00ebr 80 cm. Monedha kanadeze me vler\u00eb 1 milion\u00eb $ kanadez\u00eb kishte diamet\u00ebr 53 cm.<\/li>\n<li>Banka Federale Amerikane zot\u00ebron 7385 ton\u00eb ar, n\u00eb form\u00ebn e 530 mij\u00eb shufrash. N\u00eb kulmin e saj, n\u00eb vitet \u201870, kjo bank\u00eb zot\u00ebronte mbi 13227 ton\u00eb monedha t\u00eb arta.<\/li>\n<li>Prej nj\u00eb onsi ar (28.3 gram\u00eb) mund t\u00eb prodhohen 9 m2 flet\u00eb ari.<\/li>\n<li>Afro gjysma e arit q\u00eb zbulohet sot (49%) p\u00ebrdoret p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb monedha. India \u00ebsht\u00eb bler\u00ebsja m\u00eb e madhe e arit n\u00eb bot\u00eb, afro 822 ton\u00eb (e p\u00ebrllogaritur n\u00eb vitin 2010). N\u00eb Indi, grat\u00eb zot\u00ebrojn\u00eb afro 19841 ton\u00eb ar n\u00eb form\u00eb bizhuterish.<\/li>\n<li>Floriri 24 karat\u00ebsh \u00ebsht\u00eb relativisht i but\u00eb dhe thyhet leht\u00eb. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, p\u00ebr prodhimin e bizhuterive, preferohet zakonisht nj\u00eb metal m\u00eb pak i past\u00ebr.<\/li>\n<li>Ari shpesh p\u00ebrzihet me metale t\u00eb tjera, me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb ndryshoj\u00eb ngjyr\u00eb dhe t\u00eb b\u00ebhet m\u00eb rezistent. Floriri 18 karat\u00ebsh ka 750 pjes\u00eb ar n\u00eb 1000 pjes\u00eb.<\/li>\n<li>Ari p\u00ebrdoret edhe n\u00eb ushqim (ka numrin e 175), q\u00eb t\u00eb nxjerr\u00eb n\u00eb pah ndjesin\u00eb e luksit, por ai nuk ka asnj\u00eb shije. Flet\u00ebt e arit, leskrat apo pluhuri p\u00ebrdoren n\u00eb disa ushqime t\u00eb quajtur \u201cgurme\u201d, zakonisht n\u00eb \u00ebmb\u00eblsira dhe pije, si zbukurim.<\/li>\n<li>Mjek\u00ebt e dentist\u00ebt e p\u00ebrdorin arin prej mij\u00ebra vjet\u00ebsh n\u00eb mjek\u00ebsi dhe n\u00eb mbushjen e dh\u00ebmb\u00ebve. N\u00eb shekullin e 20-t\u00eb dhe t\u00eb 21-t\u00eb, u zbuluan edhe m\u00eb shum\u00eb p\u00ebrdorime t\u00eb arit, nd\u00ebrmjet t\u00eb tjerave n\u00eb terapit\u00eb kund\u00ebr kancerit dhe artritit reumatologjik. Ari \u00ebsht\u00eb rezistent ndaj baktereve dhe mund t\u00eb p\u00ebrdoret n\u00eb transplantet ku ka rrezik t\u00eb madh infektimi, si n\u00eb pjes\u00ebn e brendshme t\u00eb veshit. P\u00ebrdoret zakonisht edhe n\u00eb diagnostikim, si n\u00eb testet e shtatzanis\u00eb dhe n\u00eb vrojtimin e p\u00ebrparimit t\u00eb virusit HIV.<\/li>\n<li>Nj\u00eb kopje 800 vje\u00e7are e librit t\u00eb shenjt\u00eb t\u00eb Kuranit u shit me \u00e7mimin rekord prej 1 140 500 paund\u00eb anglez\u00eb n\u00eb nj\u00eb ankand n\u00eb Lond\u00ebr. Ky Kuran, i shkruar n\u00eb vitin 1203, nj\u00eb vep\u00ebr arti fetare, \u00ebsht\u00eb Kurani m\u00eb i lasht\u00eb i plot\u00eb q\u00eb njihet dhe \u00ebsht\u00eb shkruar me ar.<\/li>\n<li>N\u00eb 1 ton smartphone (afro 10 mij\u00eb) gjenden 311 gram\u00eb ar. N\u00eb 200 laptop\u00eb, gjenden 155 gram\u00eb ar.<\/li>\n<li>Pjesa ballore e kask\u00ebs s\u00eb astronaut\u00ebve \u00ebsht\u00eb e mbuluar me nj\u00eb shtres\u00eb t\u00eb holl\u00eb ari, q\u00eb filtron rrezet e d\u00ebmshme t\u00eb diellit.<\/li>\n<li>\u00cbsht\u00eb m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb gjesh nj\u00eb cop\u00eb ari 28 gram\u00ebshe sesa nj\u00eb diamant 5 karat\u00ebsh.<\/li>\n<li>28 gram\u00eb ari mund t\u00eb shtrihen n\u00eb nj\u00eb kab\u00ebll (me trash\u00ebsi 5 mikrometra) me gjat\u00ebsi 80 km.<\/li>\n<li>M\u00eb pak se 175 mij\u00eb ton\u00eb ar jan\u00eb zbuluar q\u00eb prej fillimeve t\u00eb njer\u00ebzimit.<\/li>\n<li>N\u00eb Johanesburg, n\u00eb vitin 1885, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb g\u00ebrmonte p\u00ebr gur\u00eb, p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar nj\u00eb sht\u00ebpi, minatori australian Xhorxh Harrison zbuloi nj\u00eb damar ari. Kjo sh\u00ebnoi edhe fillimin e etheve t\u00eb arit n\u00eb Afrik\u00ebn e Jugut.<\/li>\n<li>40 mij\u00eb k\u00ebrkuesit q\u00eb ishin pjes\u00ebtar\u00eb t\u00eb epok\u00ebs s\u00eb etheve t\u00eb arit, n\u00eb vitin 1849, u quajt\u00ebn \u201ct\u00eb 49-t\u00ebs\u201d. Vet\u00ebm nj\u00eb num\u00ebr shum\u00eb i vog\u00ebl prej tyre u b\u00ebn\u00eb t\u00eb pasur.<\/li>\n<li>I gjith\u00eb ari q\u00eb \u00ebsht\u00eb zbuluar deri m\u00eb sot do t\u00eb mund t\u00eb futej n\u00eb nj\u00eb kafaz me sip\u00ebrfaqe 21 m2.<\/li>\n<li>Tradita e donte q\u00eb marinar\u00ebt e krishter\u00eb t\u00eb kishin v\u00ebth\u00eb floriri. K\u00ebshtu n\u00eb rast se mbyteshin dhe trupi i tyre dilte n\u00eb breg, atyre do t\u2019u b\u00ebhej nj\u00eb varrim i krishter\u00eb.<\/li>\n<li>Jul Cezari i dha 200 monedha t\u00eb arta \u00e7do ushtari, si pla\u00e7k\u00eb lufte p\u00ebr fitoren kund\u00ebr Galis\u00eb.<\/li>\n<li>Mendohet se n\u00eb oqeanet bot\u00ebrore \u201crrin\u00eb t\u00eb fshehura\u201d afro 15 mij\u00eb ton\u00eb ar.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Cop\u00ebza m\u00eb e madhe e arit n\u00eb bot\u00eb \u00ebsht\u00eb gjetur n\u00eb Moliagul, Viktoria, n\u00eb Australi, n\u00eb vitin 1869. Ajo peshonte 72 kilogram\u00eb dhe u quajt \u201cMir\u00eb se erdhe i huaj\u201d (Vvelcome stranger). Tre prodhuesit m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb arit, p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr nj\u00eb t\u00eb tret\u00ebn e prodhimit bot\u00ebror jan\u00eb Kina, SHBA-ja dhe Australia. Sipas t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":11897,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-11896","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-enciklopedi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11896","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11896"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11896\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11897"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11896"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11896"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11896"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}