{"id":1164,"date":"2014-07-12T20:46:11","date_gmt":"2014-07-12T20:46:11","guid":{"rendered":"http:\/\/intervista.al\/web\/?p=1164"},"modified":"2014-07-12T20:46:11","modified_gmt":"2014-07-12T20:46:11","slug":"shkolla-e-besimtareve-myslimane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2014\/07\/shkolla-e-besimtareve-myslimane\/","title":{"rendered":"Shkolla e besimtar\u00ebve mysliman\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>N\u00eb fen\u00eb myslimane, besimi dhe m\u00ebsimi (arsimimi) shikohen t\u00eb pandar\u00eb nga nj\u00ebri-tjetri. Lidhur ngusht\u00eb me k\u00ebt\u00eb shikohet edhe m\u00ebsimi i gjuh\u00ebs arabe sepse Kurani \u00ebsht\u00eb shkruar pik\u00ebrisht n\u00eb k\u00ebt\u00eb gjuh\u00eb dhe p\u00ebrkthimin e tij e kan\u00eb marr\u00eb p\u00ebrsip\u00ebr historikisht xhamit\u00eb. Sipas mund\u00ebsive t\u00eb tyre ekonomike-shoq\u00ebrore ato kan\u00eb ngritur pran\u00eb tyre vazhdimisht kurse dhe shkolla t\u00eb niveleve t\u00eb ndryshme. Nj\u00eb nga kryeqendrat e arsimimit fetar mysliman ka qen\u00eb dhe \u00ebsht\u00eb Universiteti i Al-Azharit, pran\u00eb xhamis\u00eb me t\u00eb nj\u00ebjtin em\u00ebr n\u00eb Kajro. Kjo xhami \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar n\u00eb vitin 972, n\u00eb koh\u00ebn e dinastis\u00eb s\u00eb Fatimid\u00ebve, sipas legjend\u00ebs, me iniciativ\u00ebn dhe p\u00ebrkrahjen e vajz\u00ebs s\u00eb vet\u00eb profetit Muhamed. Fama e k\u00ebsaj shkolle t\u00eb lart\u00eb myslimane mori dhen\u00eb, mbase edhe nga vet\u00eb pozicioni gjeografik i Kajros, nyj\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb rrug\u00ebn e Mek\u00ebs&#8230; Universiteti p\u00ebrparoi shum\u00eb, sidomos kur n\u00eb k\u00ebt\u00eb institucion u grumbulluan dijetar\u00eb t\u00eb shumt\u00eb q\u00eb zboheshin dhe p\u00ebrndiqeshin n\u00eb vendet e tyre. Duke filluar nga shekulli XIII, n\u00eb k\u00ebt\u00eb universitet kishte liri p\u00ebr t\u00eb gjitha fraksionet fetare t\u00eb koh\u00ebs, nd\u00ebrsa pas k\u00ebsaj, sidomos n\u00eb shekullin XVIII, universiteti ra n\u00ebn ndikimin e sunit\u00ebve dhe u shnd\u00ebrrua n\u00eb nj\u00eb qend\u00ebr t\u00eb atij sekti, karakter q\u00eb e ruan edhe sot e k\u00ebsaj dite&#8230;<\/p>\n<p>Pran\u00eb k\u00ebtij universiteti \u00ebsht\u00eb ngritur tani nj\u00eb Medrese, si dhe disa kurse p\u00ebrgatitore. Gjys\u00ebm shekulli p\u00ebrpara jan\u00eb hapur edhe fakultete t\u00eb mjek\u00ebsis\u00eb, si dhe t\u00eb disa shkencave t\u00eb tjera humane. Nj\u00eb nga karakteristikat e k\u00ebsaj shkolle t\u00eb lart\u00eb \u00ebsht\u00eb se duke filluar nga viti 1962 i shekullit t\u00eb kaluar studiojn\u00eb atje edhe femrat. Ato m\u00ebsojn\u00eb n\u00eb Kolegjin Fem\u00ebror, ku zbatohet i nj\u00ebjti program m\u00ebsimor si edhe n\u00eb fakultetet e tjera. Disiplina n\u00eb universitet \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e fort\u00eb dhe gjith\u00eb territori i universitetit quhet vend i shenjt\u00eb. Karakteristik\u00eb tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb se n\u00eb kurset dhe shkollat e Al-Azharit, nx\u00ebn\u00ebsit dhe student\u00ebt m\u00ebsojn\u00eb gratis. Po k\u00ebshtu, kjo xhami e pasur, u jep bursa edhe t\u00eb rinjve dhe t\u00eb rejave nga vendet e tjera. Xhamia Al-Azhar dhe gjith\u00eb institucionet qe varen prej saj (kurset p\u00ebrgatitore, Medreseja dhe vet\u00eb universiteti), megjith\u00ebse jan\u00eb &#8220;institucione t\u00eb mbyllura&#8221; lejohen t\u00eb vizitohen nga turist\u00ebt, madje edhe t\u00eb fotografohen prej tyre. Ka nj\u00eb liberaliz\u00ebm t\u00eb \u00e7uditsh\u00ebm n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim q\u00eb dallon shum\u00eb nga rregullat strikte t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb p\u00ebrditshme, megjith\u00ebse si rregull, ata jan\u00eb t\u00eb detyruar moralisht t\u00eb japin nga nj\u00eb bakshish\u2026 Bakshishin e marrin zakonisht portier\u00ebt dhe pun\u00ebtoret e tjer\u00eb t\u00eb sh\u00ebrbimi, kur u gjejn\u00eb vizitor\u00ebve shapka (atje nuk lejohet hyrja me k\u00ebpuc\u00ebt dhe sandalet e veta) ose kryejn\u00eb ndonj\u00eb sh\u00ebrbim tjet\u00ebr.<\/p>\n<p>Tre fakultetet kryesore t\u00eb universitetit jan\u00eb: Fakulteti Fetar, Fakulteti i Gjuh\u00ebs Arabe dhe Fakulteti i Sheriatit, t\u00eb cil\u00ebt ndodhen fare pran\u00eb xhamis\u00eb. Po k\u00ebtu, ndodhet edhe Medreseja p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt e mosh\u00ebs 11-17 vje\u00e7are, q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb fakt nj\u00eb shkoll\u00eb speciale, ku m\u00ebsojn\u00eb vet\u00ebm djemt\u00eb. K\u00ebtu disiplina \u00ebsht\u00eb m\u00eb e fort\u00eb dhe rregullat zbatohen m\u00eb me rigoriozitet. Te porta e \u00e7do nd\u00ebrtese ka roje. Uniform\u00eb kan\u00eb vet\u00ebm f\u00ebmij\u00ebt q\u00eb m\u00ebsojn\u00eb n\u00eb Medrese; ata mbajn\u00eb bluza t\u00eb kaltra dhe pantallona t\u00eb zeza.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb e ditur se, p\u00ebr \u00e7do mysliman, m\u00ebsimi fillon me Librin e shenjt\u00eb. Nd\u00ebr t\u00eb tjera, nx\u00ebn\u00ebsit kan\u00eb or\u00eb t\u00eb posa\u00e7me p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar edhe drejtshkrimin n\u00ebn shembullin e tij. Ata m\u00ebsojn\u00eb tri m\u00ebnyra: T\u00eb ashtuquajtur\u00ebn rruka, nash dhe suls. Sipas rregullave t\u00eb shkoll\u00ebs, myslimani i mir\u00eb duhet t\u00eb shkruaj\u00eb bukur, ashtu sikurse Muhamedi Kuranin. N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, nx\u00ebn\u00ebsit dhe student\u00ebt ndjekin n\u00eb \u00e7do veprim shembullin e Profetit. Regjimi ditor n\u00eb t\u00eb gjitha institucionet \u00ebsht\u00eb i barabart\u00eb dhe shum\u00eb i rrept\u00eb. Nx\u00ebn\u00ebsit ngrihen n\u00eb or\u00ebn kat\u00ebr e gjys\u00ebm p\u00ebr t\u00eb kryer namazin e par\u00eb. N\u00eb or\u00ebn 8.30, pothuajse t\u00eb gjith\u00eb kan\u00eb filluar m\u00ebsimin, i cili mbaron n\u00eb or\u00ebn 15.00, me p\u00ebrjashtim t\u00eb muajit t\u00eb Ramazanit, kur m\u00ebsimet shtyhen nj\u00eb or\u00eb p\u00ebrpara. N\u00eb muajin e shenjt\u00eb t\u00eb Ramazanit, mencat mbyllen, por k\u00ebtu vin\u00eb tregtar\u00ebt sh\u00ebtit\u00ebs, megjith\u00ebse shumica e nx\u00ebn\u00ebsve dhe student\u00ebve ushqehen sipas rregullave fetare n\u00eb qytet.<\/p>\n<p>N\u00eb p\u00ebrfundim, shkurtazi mund t\u00eb themi se Al-Azhar \u00ebsht\u00eb nj\u00eb qend\u00ebr e r\u00ebnd\u00ebsishme jo vet\u00ebm p\u00ebr pajisjen me dije, por edhe me virtytet m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb fes\u00eb myslimane\u2026 K\u00ebtu, \u00e7do student, \u00e7do dit\u00eb, merret me veten e p\u00ebrsosjen e figur\u00ebs s\u00eb tij, duke d\u00ebnuar veten e tij n\u00eb gabime dhe duke e lavd\u00ebruar kur e meriton. K\u00ebtu, njeriu m\u00ebson q\u00eb gjith\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb, p\u00ebr \u00e7do fjal\u00eb t\u00eb th\u00ebn\u00eb dhe p\u00ebr \u00e7do vep\u00ebr t\u00eb kryer, ta marr\u00eb p\u00ebrsip\u00ebr vet\u00eb. K\u00ebtu, njer\u00ebzit, sipas nj\u00eb mendimi t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm, rilindin, p\u00ebrsosen\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb fen\u00eb myslimane, besimi dhe m\u00ebsimi (arsimimi) shikohen t\u00eb pandar\u00eb nga nj\u00ebri-tjetri. Lidhur ngusht\u00eb me k\u00ebt\u00eb shikohet edhe m\u00ebsimi i gjuh\u00ebs arabe sepse Kurani \u00ebsht\u00eb shkruar pik\u00ebrisht n\u00eb k\u00ebt\u00eb gjuh\u00eb dhe p\u00ebrkthimin e tij e kan\u00eb marr\u00eb p\u00ebrsip\u00ebr historikisht xhamit\u00eb. Sipas mund\u00ebsive t\u00eb tyre ekonomike-shoq\u00ebrore ato kan\u00eb ngritur pran\u00eb tyre vazhdimisht kurse dhe shkolla t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[130],"class_list":["post-1164","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-enciklopedi","tag-shkolla-e-besimtareve-myslimane"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1164","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1164"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1164\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1164"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1164"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1164"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}