{"id":11610,"date":"2016-01-06T18:30:09","date_gmt":"2016-01-06T17:30:09","guid":{"rendered":"http:\/\/intervista.al\/web\/?p=11610"},"modified":"2016-01-06T13:47:05","modified_gmt":"2016-01-06T12:47:05","slug":"25-minuta-ecje-ju-shtojne-shtate-vite-jete","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2016\/01\/25-minuta-ecje-ju-shtojne-shtate-vite-jete\/","title":{"rendered":"25 minuta ecje ju shtojn\u00eb shtat\u00eb vite jet\u00eb"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>\u201cVet\u00ebm 25 minuta ecje e shpejt\u00eb n\u00eb dit\u00eb mund t\u2019ju shtojn\u00eb deri n\u00eb 7 vite jet\u00eb\u201d, thon\u00eb ekspert\u00ebt e sh\u00ebndetit&#8230;<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Studimet e paraqitura para disa koh\u00ebsh n\u00eb Kongresin e Shoqat\u00ebs Evropiane t\u00eb Kardiologjis\u00eb (ESC) tregojn\u00eb se b\u00ebrja rregullisht e ushtrimeve fizike mund t\u00eb reduktoj\u00eb plakjen dhe t\u00eb shtoj\u00eb jet\u00ebgjat\u00ebsin\u00eb e njeriut. Sanxhaj Sharma, profesor i nj\u00eb universiteti londinez, tha se fizkultura e moderuar p\u00ebrgjysmon rrezikun e vdekjes nga infarkti te personat n\u00eb t\u00eb 50-tat dhe 60-tat. \u201cKy studim \u00ebsht\u00eb shum\u00eb dometh\u00ebn\u00ebs. Ai tregon se njer\u00ebzit q\u00eb st\u00ebrviten rregullisht, jan\u00eb t\u00eb aft\u00eb ta vonojn\u00eb procesin e plakjes, tha ai. Ne nuk mund ta evitojm\u00eb k\u00ebt\u00eb proces (plakjen), por mund ta vonojm\u00eb at\u00eb. K\u00ebshtu, ne mund t\u00eb dukemi m\u00eb t\u00eb rinj kur t\u00eb jemi n\u00eb t\u00eb 70-tat dhe t\u00eb jetojm\u00eb deri n\u00eb t\u00eb 90-tat. Ushtrimet na shtojn\u00eb 3-7 vite jet\u00eb. Ato luftojn\u00eb depresionin, p\u00ebrmir\u00ebsojn\u00eb funksionet tona trupore dhe tani tregojn\u00eb se vonojn\u00eb edhe simptomat e dementias (budallallepsjes), q\u00eb ndodh te pleqt\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Ai tha se t\u00eb gjith\u00eb duhet t\u00eb b\u00ebjn\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn 20-25 minuta ecje t\u00eb shpejt\u00eb, ose vrap t\u00eb ngadalt\u00eb n\u00eb dit\u00eb. \u201cN\u00ebse do t\u00eb shkoni n\u00eb nj\u00eb vend q\u00eb \u00ebsht\u00eb 20 minuta larg me k\u00ebmb\u00eb, at\u00ebher\u00eb b\u00ebjeni at\u00eb distanc\u00eb me k\u00ebmb\u00eb, n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb merrni autobusin\u201d, shtoi ai. \u201cNjer\u00ebzit q\u00eb vuajn\u00eb nga zemra, nuk duhet t\u00eb vrapojn\u00eb, por t\u00eb ecin me nj\u00eb shpejt\u00ebsi q\u00eb duhet t\u2019u lejoj\u00eb atyre t\u00eb flasin, por jo t\u00eb k\u00ebndojn\u00eb. Ndjekja e k\u00ebtyre k\u00ebshillave t\u00eb thjeshta \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsore, duke pasur parasysh jet\u00ebn sedentare q\u00eb b\u00ebjm\u00eb\u201d. Ai gjithashtu shtoi se ushtrimet sjellin efekte pozitive, pavar\u00ebsisht mosh\u00ebs, apo gjendjes sh\u00ebndet\u00ebsore.<\/p>\n<p>Njer\u00ebzit q\u00eb i fillojn\u00eb ushtrimet n\u00eb mosh\u00ebn 70 vje\u00e7are, ose m\u00eb par\u00eb, rrezikohen m\u00eb pak nga fibrilacioni arterial, nj\u00eb problem me ritmin e rrahjes s\u00eb zemr\u00ebs, q\u00eb prek afro 10% t\u00eb njer\u00ebzve mbi t\u00eb 80-tat. Studimet jan\u00eb kryer nga nj\u00eb ekip i universitetit t\u00eb Saarlandit, n\u00eb Gjermani, t\u00eb cil\u00ebt vun\u00eb nj\u00eb grupi njer\u00ebzish q\u00eb normalisht nuk b\u00ebnin fizkultur\u00eb, por q\u00eb ishin t\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm dhe nuk pinin duhan t\u00eb b\u00ebnin nj\u00eb seri ushtrimesh fizkulturore. Ata treguan se ushtrimet aerobike, ato t\u00eb forc\u00ebs dhe ato me intensitet t\u00eb lart\u00eb kishin nj\u00eb ndikim pozitiv te shenjat e plakjes. Autor\u00ebt e studimit vun\u00eb re se ushtrimet e rezistenc\u00ebs dhe ato me intensitet t\u00eb lart\u00eb mund t\u00eb ishin m\u00eb efikase sesa thjesht ngritja e peshave, sepse ato shtojn\u00eb aktivitetin telomeraz\u00eb, q\u00eb me kalimin e mosh\u00ebs, ndihmon n\u00eb riparimin e ADN-s\u00eb. Ata than\u00eb se duke matur shtimin e aktivitetit telomeraz\u00eb dhe uljen e aktivitetit t\u00eb senescenc\u00ebs (q\u00eb t\u00eb dy tregues t\u00eb plakjes s\u00eb qelizave n\u00eb gjak), gjat\u00eb nj\u00eb periudhe 6 mujore, doktor\u00ebt qen\u00eb t\u00eb aft\u00eb t\u00eb tregonin se b\u00ebrja rregullisht e ushtrimeve kishte nxitur procesin kund\u00ebr plakjes.<\/p>\n<p>\u201cStudimi tregon pak m\u00eb shum\u00eb gj\u00ebra se pse aktiviteti fizik ka k\u00ebt\u00eb efekt. Ai na ndihmon t\u00eb kuptojm\u00eb procesin e plakjes s\u00eb qelizave, \u00e7far\u00eb e shkakton trupin dhe organet tona t\u00eb plaken dhe efektet q\u00eb kan\u00eb ushtrimet fizike n\u00eb nivelin qelizor\u201d, tha Kristi Diston, profesoresh\u00eb n\u00eb universitetin e Kembrixhit. \u201cPavar\u00ebsisht se kur filloni, sa m\u00eb aktiv\u00eb t\u00eb jeni, aq m\u00eb shum\u00eb p\u00ebrfitime do t\u00eb keni. Ne i k\u00ebshillojm\u00eb njer\u00ebzit q\u00eb kan\u00eb s\u00ebmundje kardiovaskulare, ose kan\u00eb p\u00ebsuar infarkt t\u00eb miokardit, t\u00eb jen\u00eb aktiv\u00eb fizikisht, sepse kjo u b\u00ebn mir\u00eb p\u00ebr sh\u00ebndetin. Nisur nga kjo, nuk ka asnj\u00eb arsye pse njer\u00ebzit e sh\u00ebndetsh\u00ebm t\u00eb mos b\u00ebjn\u00eb fizkultur\u00eb\u201d, p\u00ebrfundoi ajo.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cVet\u00ebm 25 minuta ecje e shpejt\u00eb n\u00eb dit\u00eb mund t\u2019ju shtojn\u00eb deri n\u00eb 7 vite jet\u00eb\u201d, thon\u00eb ekspert\u00ebt e sh\u00ebndetit&#8230; &nbsp; Studimet e paraqitura para disa koh\u00ebsh n\u00eb Kongresin e Shoqat\u00ebs Evropiane t\u00eb Kardiologjis\u00eb (ESC) tregojn\u00eb se b\u00ebrja rregullisht e ushtrimeve fizike mund t\u00eb reduktoj\u00eb plakjen dhe t\u00eb shtoj\u00eb jet\u00ebgjat\u00ebsin\u00eb e njeriut. Sanxhaj Sharma, profesor [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":11611,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[],"class_list":["post-11610","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-shendet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11610","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11610"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11610\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11611"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11610"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11610"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11610"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}