{"id":11403,"date":"2015-12-16T10:30:52","date_gmt":"2015-12-16T09:30:52","guid":{"rendered":"http:\/\/intervista.al\/web\/?p=11403"},"modified":"2015-12-15T12:57:38","modified_gmt":"2015-12-15T11:57:38","slug":"10-objekte-te-cmuara-per-te-cilat-grinden-shtetet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2015\/12\/10-objekte-te-cmuara-per-te-cilat-grinden-shtetet\/","title":{"rendered":"10 objekte t\u00eb \u00e7muara p\u00ebr t\u00eb cilat \u201cgrinden\u201d shtetet!"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>Nj\u00eb grup aktor\u00ebsh dhe biznesmen\u00ebsh indian\u00eb kan\u00eb vendosur t\u00eb hedhin n\u00eb gjyq Britanin\u00eb e Madhe, q\u00eb pas 175 vjet\u00ebsh, t\u2019u rikthej\u00eb diamantin e \u00e7muar Koh-i-Noor. Por, ka edhe t\u00eb tjera objekte q\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb objekt diskutimi dhe grindjesh mes vendeve t\u00eb ndryshme&#8230;<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol>\n<li><strong> Diamanti Koh-i-Noor<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Diamanti 105 karat\u00ebsh \u00ebsht\u00eb kaq i \u00e7muar, sa askush nuk ka mundur t\u2019i v\u00ebr\u00eb nj\u00eb \u00e7mim p\u00ebrfundimtar. Aktualisht ai zbukuron kuror\u00ebn e mbret\u00ebrve anglez\u00eb, i vendosur n\u00eb mes t\u00eb saj. N\u00eb gjuh\u00ebn indiane ai ka kuptimin \u201cmal drite\u201d. N\u00eb fillim, diamanti u p\u00ebrkiste perandor\u00ebve Mogul t\u00eb Indis\u00eb, n\u00eb shekullin e 16-t\u00eb, pastaj e mor\u00ebn iranian\u00ebt dhe m\u00eb pas, afgan\u00ebt. M\u00eb von\u00eb ai ra n\u00eb duart e siks\u00ebve dhe n\u00eb fund, n\u00eb ato t\u00eb britanik\u00ebve. Tani, disa firma avokatie n\u00eb Indi po nd\u00ebrmarrin veprime ligjore p\u00ebr ta rikthyer gurin e \u00e7muar n\u00eb Indi. Kurora n\u00eb foto i p\u00ebrket mbret\u00ebresh\u00ebs Meri, gruas s\u00eb mbretit Xhorxh i 5-t\u00eb, n\u00eb vitin 1919.<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong> Guri i Rozet\u00ebs<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Guri i Rozet\u00ebs \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rras\u00eb e madhe graniti, e vitit 196 p.e.s, q\u00eb ka t\u00eb shkruar nj\u00eb mbishkrim, i cili ka b\u00ebr\u00eb t\u00eb mundur t\u00eb deshifrohen hieroglifet egjiptiane (nj\u00eb form\u00eb shkrimi i lasht\u00eb q\u00eb p\u00ebrdor imazhet si alfabet). U zbulua nga nj\u00eb ushtar francez n\u00eb vitin 1799 af\u00ebr qytetit t\u00eb Rashidit (Rozet\u00ebs) n\u00eb Egjipt. Britanik\u00ebt e mor\u00ebn objektin pasi mund\u00ebn francez\u00ebt m\u00eb 1801 dhe e \u00e7uan n\u00eb Muzeun Britanik n\u00eb Lond\u00ebr, nj\u00eb vit m\u00eb von\u00eb. Qeveria egjiptiane e ka k\u00ebrkuar gurin edhe n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, por deri tani kjo k\u00ebrkes\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb plot\u00ebsuar.<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><strong> Objektet e Rebelimit t\u00eb Boksier\u00ebve<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>N\u00eb vitin 2013, Kina k\u00ebrkoi t\u2019i ktheheshin objektet e \u00e7muara, t\u00eb rr\u00ebmbyera nga ushtria britanike gjat\u00eb Rebelimit t\u00eb Boksier\u00ebve, n\u00eb shekullin e 19-t\u00eb. Anglia ishte pjes\u00eb e nj\u00eb aleance me 8 vende, q\u00eb mbyt\u00ebn Rebelimin e Boksier\u00ebve antiimperialist\u00eb, n\u00eb fund t\u00eb dinastis\u00eb Quin. Megjithat\u00eb, Britania ka refuzuar kategorikisht q\u00eb t\u2019ia rikthej\u00eb k\u00ebto objekte Kin\u00ebs.<\/p>\n<ol start=\"4\">\n<li><strong> Figurinat kineze prej bronxi <\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Nj\u00eb kok\u00eb lepuri (djathas) dhe nj\u00eb kok\u00eb miu (majtas), prej bronxi, t\u00eb cilat kan\u00eb qen\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb koleksioni privat t\u00eb stilistit francez Yves Saint Laurent, jan\u00eb par\u00eb t\u00eb ekspozuara n\u00eb Pallatin e Madh, n\u00eb Paris. Pronari i nj\u00eb firme ankandi kineze ka protestuar p\u00ebr shitjen e relikeve t\u00eb dinastis\u00eb Quin, duke b\u00ebr\u00eb nj\u00eb ofert\u00eb fallco prej 18 milion\u00eb $, n\u00eb mars 2009. Nd\u00ebrkoh\u00eb, Pekini ka protestuar p\u00ebr shitjen e k\u00ebtyre kokave, duke deklaruar se ato jan\u00eb pla\u00e7kitur nga nj\u00eb pallat perandorak jasht\u00eb Pekinit n\u00eb shekullin e 19-t\u00eb dhe duhet t\u00eb rikthehen n\u00eb vend.<\/p>\n<ol start=\"5\">\n<li><strong> Mermeret e Elginit<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Mermeret e Elginit jan\u00eb disa skulptura t\u00eb Greqis\u00eb s\u00eb lasht\u00eb, t\u00eb marra nga Akropoli n\u00eb Greqi nga nj\u00eb aristokrat britanik, Tomas Brus, konti i 7-t\u00eb i Elginit, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb Athina ishte e pushtuar nga otoman\u00ebt, n\u00eb shekullin e 19-t\u00eb. Greqia ka k\u00ebrkuar prej disa dhjet\u00ebvje\u00e7ar\u00ebve kthimin e tyre nga Muzeu Britanik, por pa rezultat. Kryeministri anglez, David Kameron, e ka kund\u00ebrshtuar kthimin e tyre, duke th\u00ebn\u00eb se p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb vitale t\u00eb objekteve t\u00eb ekspozuara n\u00eb muze.<\/p>\n<ol start=\"6\">\n<li><strong> Objekte t\u00eb \u00e7ifut\u00ebve iraken\u00eb<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Ushtria amerikane ka zbuluar disa objekte t\u00eb lashta \u00e7ifute kur po bastiste zyrat q\u00ebndrore t\u00eb sh\u00ebrbimit sekret t\u00eb Sadam Huseinit, t\u00eb quajtura Mukhabarat, n\u00eb vitin 2003. K\u00ebto objekte i p\u00ebrkisnin popullsis\u00eb s\u00eb lasht\u00eb dhe t\u00eb shp\u00ebrndar\u00eb \u00e7ifute t\u00eb Irakut, nd\u00ebr t\u00eb cilat nj\u00eb bib\u00ebl e vjet\u00ebr \u00e7ifute 400 vje\u00e7are dhe tekste t\u00eb tjera t\u00eb shenjta. Q\u00eb prej asaj kohe, objektet jan\u00eb ekspozuar n\u00eb muzet\u00eb amerikan\u00eb, megjith\u00ebse qeveria irakene ka k\u00ebrkuar kthimin e tyre. N\u00eb figur\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lib\u00ebr i vitit 1814 nga Livornoja, me figura t\u00eb pikturuara me dor\u00eb, i zbuluar nga amerikan\u00ebt.<\/p>\n<ol start=\"7\">\n<li><strong> Busti i Nefertitit<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Ky objekt \u00ebsht\u00eb nj\u00eb bust 3400 vje\u00e7ar, prej guri g\u00eblqeror dhe i pikturuar, i Nefertitit, gruas s\u00eb faraonit egjiptian, Akhenaton. Ai \u00ebsht\u00eb gjetur nga arkeologu gjerman Ludvig Borkhard dhe \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga objektet m\u00eb t\u00eb kopjuara t\u00eb Egjiptit t\u00eb lasht\u00eb. Muzeu egjiptian i Berlinit e ka ekspozuar at\u00eb q\u00eb prej vitit 1923 dhe autoritetet gjermane kan\u00eb refuzuar t\u2019ia rikthejn\u00eb Egjiptit.<\/p>\n<ol start=\"8\">\n<li><strong> Thesari i Priamit<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Thesari i Priamit ishte nj\u00eb vend i fshehur me ar dhe objekte t\u00eb tjera, zbuluar nga arkeologu gjerman, Hajnrih Shliman n\u00eb Anatoli (n\u00eb Turqin\u00eb aktuale), n\u00eb mes t\u00eb shekullit t\u00eb 19-t\u00eb. Ai mendoi se kishte zbuluar objektet e mbretit legjendar t\u00eb Troj\u00ebs, Priamit, t\u00eb p\u00ebrshkruar nga Homeri tek \u201cIliada\u201d dhe i \u00e7oi kontraband\u00eb n\u00eb Berlin, por Rusia i rr\u00ebmbeu ato pas bastisjes s\u00eb Gjermanis\u00eb n\u00eb Luft\u00ebn e Dyt\u00eb Bot\u00ebrore. N\u00eb vitin 1996, k\u00ebto objekte u ekspozuan n\u00eb Muzeun Pushkin, duke ngjallur protestat e qeveris\u00eb gjermane, q\u00eb i k\u00ebrkoi ato, por pa rezultat.<\/p>\n<ol start=\"9\">\n<li><strong> Statuja e Peshkatarit t\u00eb Vjet\u00ebr<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>N\u00eb vitin 2012, Turqia nisi nj\u00eb \u201cluft\u00eb arti\u201d me Gjermanin\u00eb p\u00ebr statuj\u00ebn \u201cGjoksi i nj\u00eb Peshkatari t\u00eb vjet\u00ebr\u201d, q\u00eb ndodhet n\u00eb muzeun e Berlinit. Kjo statuj\u00eb 2000 vje\u00e7are, e ka origjin\u00ebn nga Afrodisiazi, n\u00eb Turqi dhe \u00ebsht\u00eb bler\u00eb n\u00eb ankand nga oficeri gjerman, Teodor Vigant, n\u00eb vitin 1905. Gjermania mbron tez\u00ebn se blerja \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb ligjore dhe nuk pranon kthimin e saj.<\/p>\n<ol start=\"10\">\n<li><strong> Kafka e Xheronimos<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Xheronimo ishte nj\u00eb luft\u00ebtar indian apash q\u00eb luftoi kund\u00ebr Meksik\u00ebs dhe Arizon\u00ebs gjat\u00eb pushtimit prej tyre t\u00eb tokave t\u00eb fiseve apash. N\u00eb vitin 2009, prejardh\u00ebsit e Xheronimos kan\u00eb hedhur n\u00eb gjyq nj\u00eb shoq\u00ebri sekrete t\u00eb universitetit t\u00eb Jejlit, t\u00eb quajtur \u201cSkull and Bones\u201d (Kafk\u00eb dhe kocka), sepse ata kan\u00eb g\u00ebrmuar varrin e luft\u00ebtarit dhe kan\u00eb vjedhur kafk\u00ebn e tij, n\u00eb fillim t\u00eb shekullit t\u00eb 20-t\u00eb. Pasardh\u00ebsit e Xheronimos kan\u00eb k\u00ebrkuar t\u2019u kthehet kafka, por universiteti i Jejlit ka mohuar \u00e7do lloj komenti.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb grup aktor\u00ebsh dhe biznesmen\u00ebsh indian\u00eb kan\u00eb vendosur t\u00eb hedhin n\u00eb gjyq Britanin\u00eb e Madhe, q\u00eb pas 175 vjet\u00ebsh, t\u2019u rikthej\u00eb diamantin e \u00e7muar Koh-i-Noor. Por, ka edhe t\u00eb tjera objekte q\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb objekt diskutimi dhe grindjesh mes vendeve t\u00eb ndryshme&#8230; &nbsp; Diamanti Koh-i-Noor Diamanti 105 karat\u00ebsh \u00ebsht\u00eb kaq i \u00e7muar, sa askush nuk [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":11404,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-11403","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-enciklopedi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11403","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11403"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11403\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11404"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11403"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11403"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11403"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}