{"id":11160,"date":"2015-11-23T19:30:16","date_gmt":"2015-11-23T18:30:16","guid":{"rendered":"http:\/\/intervista.al\/web\/?p=11160"},"modified":"2015-11-23T11:05:30","modified_gmt":"2015-11-23T10:05:30","slug":"cfare-dini-per-melcine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2015\/11\/cfare-dini-per-melcine\/","title":{"rendered":"\u00c7far\u00eb dini p\u00ebr m\u00ebl\u00e7in\u00eb?"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>Test<\/em><\/strong><\/p>\n<ol>\n<li><strong> \u00c7far\u00eb roli luan m\u00ebl\u00e7ia n\u00eb trup?<\/strong><\/li>\n<li>Pastron gjakun.<\/li>\n<li>Rregullon temperatur\u00ebn e trupit.<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong> M\u00ebl\u00e7ia ka madh\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb:<\/strong><\/li>\n<li>Topi futbolli<\/li>\n<li>Topi golfi<\/li>\n<li>Topi hokei<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><strong> Si mund ta dallosh n\u00ebse m\u00ebl\u00e7ia \u00ebsht\u00eb e sh\u00ebndetshme?<\/strong><\/li>\n<li>Me an\u00eb t\u00eb nj\u00eb ekoje<\/li>\n<li>Me analiza gjaku<\/li>\n<li>Me radiografi<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"4\">\n<li><strong> A mund t\u00eb vet\u00ebrigjenerohet m\u00ebl\u00e7ia?<\/strong><\/li>\n<li>Po<\/li>\n<li>Jo<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"5\">\n<li><strong> Ju duhet t\u00eb p\u00ebrpiqeni ta \u00e7helmoni m\u00ebl\u00e7in\u00eb tuaj \u00e7do muaj:<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"6\">\n<li><strong> Pse alkooli \u00ebsht\u00eb i keq p\u00ebr m\u00ebl\u00e7in\u00eb?<\/strong><\/li>\n<li>Ai ngadal\u00ebson proceset e m\u00ebl\u00e7is\u00eb.<\/li>\n<li>Ai d\u00ebmton qelizat e saj.<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"7\">\n<li><strong> Acetaminofeni (Tylenol) \u00ebsht\u00eb i sigurt\u00eb p\u00ebr m\u00ebl\u00e7in\u00eb:<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"8\">\n<li><strong> L\u00ebkura juaj b\u00ebhet e verdh\u00eb n\u00ebse vuani:<\/strong><\/li>\n<li>Nga ekzema<\/li>\n<li>Nga verdh\u00ebza<\/li>\n<li>Nga herpesi<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"9\">\n<li><strong> A ka lidhje gjithmon\u00eb ceroza me alkoolin?<\/strong><\/li>\n<li>Po<\/li>\n<li>Jo<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"10\">\n<li><strong> E vetmja m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u00eb parandaluar d\u00ebmtimin e m\u00ebl\u00e7is\u00eb \u00ebsht\u00eb t\u00eb ndalosh pirjen e alkoolit:<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"11\">\n<li><strong> Ne e marrim vesh menj\u00ebher\u00eb n\u00ebse kemi nj\u00eb problem me m\u00ebl\u00e7in\u00eb:<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"12\">\n<li><strong> Ju mund t\u00eb vaksinoheni kund\u00ebr:<\/strong><\/li>\n<li>Hepatitit B<\/li>\n<li>Hepatitit C<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"13\">\n<li><strong> Hepatiti C p\u00ebrhapet m\u00eb shum\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet seksit:<\/strong><\/li>\n<li>E v\u00ebrtet\u00eb<\/li>\n<li>G\u00ebnjesht\u00ebr<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>P\u00ebrgjigjet<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb a-ja. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>\u00c7far\u00eb nuk b\u00ebn m\u00ebl\u00e7ia! P\u00ebrve\u00e7se largon helmet nga gjaku, ajo kryen afro 500 pun\u00eb, p\u00ebrfshi k\u00ebtu edhe prodhimin e vrerit, nj\u00eb l\u00ebng q\u00eb na ndihmon t\u00eb tresim ushqimet. M\u00ebl\u00e7ia merr at\u00eb q\u00eb ham\u00eb e pim\u00eb dhe e kthen n\u00eb energji dhe substanca ushqyese. P\u00ebr shembull, ajo ndihmon trupin t\u00eb p\u00ebrdor\u00eb sheqernat. Ajo gjithashtu luan nj\u00eb rol n\u00eb koagulimin e gjakut.<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb a-ja. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>M\u00ebl\u00e7ia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb organ n\u00eb form\u00eb trek\u00ebnd\u00ebshi me madh\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb topi futbolli. Ajo peshon afro 1.5 kg dhe \u00ebsht\u00eb organi m\u00eb i madh i trupit, pas l\u00ebkur\u00ebs. Ndodhet n\u00eb an\u00ebn e djatht\u00eb t\u00eb trupit, brenda kafazit t\u00eb kraharorit.<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb b-ja. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Doktor\u00ebt p\u00ebrdorin analizat e gjakut p\u00ebr t\u00eb par\u00eb n\u00ebse m\u00ebl\u00e7ia \u00ebsht\u00eb e d\u00ebmtuar, e s\u00ebmur\u00eb, apo ka ndonj\u00eb infeksion t\u00eb mundsh\u00ebm. T\u00eb gjitha k\u00ebto zbulohen me nj\u00eb analiz\u00eb gjaku. Doktor\u00ebt e quajn\u00eb at\u00eb paneli i funksionimit t\u00eb m\u00ebl\u00e7is\u00eb, ose profili i m\u00ebl\u00e7is\u00eb.<\/p>\n<ol start=\"4\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb a-ja.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>M\u00ebl\u00e7ia \u00ebsht\u00eb i vetmi organ q\u00eb rigjenerohet kur d\u00ebmtohet, ose hiqet nj\u00eb pjes\u00eb e saj. Kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse njer\u00ebzit mund t\u00eb dhurojn\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb m\u00ebl\u00e7is\u00eb. Nuk ke nevoj\u00eb t\u00eb jesh pjes\u00ebtar i familjes p\u00ebr t\u00eb dhuruar nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb saj, por zakonisht, donator\u00ebt jan\u00eb t\u00eb af\u00ebrm apo shok\u00eb t\u00eb ngusht\u00eb (pasi operacioni \u00ebsht\u00eb i v\u00ebshtir\u00eb).<\/p>\n<ol start=\"5\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb b-ja. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Disa njer\u00ebz b\u00ebjn\u00eb &#8220;pastrimin&#8221; e m\u00ebl\u00e7is\u00eb, duke ngr\u00ebn\u00eb vet\u00ebm disa ushqime t\u00eb caktuara, ose pir\u00eb vet\u00ebm l\u00ebngje, p\u00ebr t\u00eb larguar helmet nga m\u00ebl\u00e7ia. Nuk ka asnj\u00eb prov\u00eb shkencore se k\u00ebto dieta \u00e7helmimi funksionojn\u00eb. M\u00eb mir\u00eb ndiqni gjithmon\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb sh\u00ebndetshme t\u00eb t\u00eb ngr\u00ebnit, q\u00eb t&#8217;i jepni m\u00ebl\u00e7is\u00eb ushqimet p\u00ebr t\u00eb cilat ka nevoj\u00eb.<\/p>\n<ol start=\"6\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb b-ja. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>M\u00ebl\u00e7ia zb\u00ebrthen alkoolin p\u00ebr ta eliminuar nga trupi, por, n\u00ebse pi m\u00eb shum\u00eb alkool sesa mund t\u00eb p\u00ebrpunoj\u00eb m\u00ebl\u00e7ia, ai mund ta d\u00ebmtoj\u00eb at\u00eb. Ka disa tipe s\u00ebmundjesh t\u00eb shkaktuara nga pirja e shumt\u00eb e alkoolit: S\u00ebmundja e m\u00ebl\u00e7is\u00eb s\u00eb dhjamosur, hepatiti alkoolik dhe ceroza. N\u00ebse ju duket e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb lini alkoolin, at\u00ebher\u00eb k\u00ebrkoni mendimin e doktorit ose ndonj\u00eb specialisti.<\/p>\n<ol start=\"7\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb b-ja. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Pirja e k\u00ebtij ila\u00e7i me shumic\u00eb mund t\u00eb shkaktoj\u00eb nj\u00eb d\u00ebmtim serioz t\u00eb m\u00ebl\u00e7is\u00eb. Mos harroni se ai ndodhet n\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 600 ila\u00e7e, p\u00ebrfshi k\u00ebtu ato kund\u00ebr dhimbjes, gripit dhe koll\u00ebs. P\u00ebr t\u00eb rriturit, sasia maksimale q\u00eb mund t\u00eb merret n\u00eb dit\u00eb \u00ebsht\u00eb 6 tableta Tylenol, t\u00eb marra nga \u00e7do ila\u00e7. Lexoni me kujdes p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsit e ila\u00e7eve q\u00eb merrni dhe, n\u00ebse e vazhdoni trajtimin m\u00eb shum\u00eb se 2 jav\u00eb, konsultohuni me doktorin.<\/p>\n<ol start=\"8\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb b-ja. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>L\u00ebkura dhe syt\u00eb tuaj mund t\u00eb b\u00ebhen t\u00eb verdh\u00eb kur ka n\u00eb gjak me shumic\u00eb nj\u00eb substanc\u00eb t\u00eb quajtur bilirubin\u00eb. Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pigment q\u00eb trupi e prodhon kur shp\u00ebrb\u00ebn qelizat e rruazave t\u00eb kuqe. Normalisht, m\u00ebl\u00e7ia e filtron bilirubin\u00ebn, por n\u00ebse keni shum\u00eb t\u00eb till\u00eb, ose keni nj\u00eb d\u00ebmtim t\u00eb saj, at\u00ebher\u00eb mund t\u00eb p\u00ebsosh verdh\u00ebz\u00ebn. Hepatiti A \u00ebsht\u00eb shembulli i nj\u00eb s\u00ebmundjeje q\u00eb shkakton verdh\u00ebz\u00ebn. Edhe t\u00eb porsalindurit e kalojn\u00eb k\u00ebt\u00eb, pasi m\u00ebl\u00e7ia e tyre \u00ebsht\u00eb duke u zhvilluar dhe ka problem p\u00ebr filtrimin e bilirubin\u00ebs.<\/p>\n<ol start=\"9\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb b-ja. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Ceroza, q\u00eb shkakton d\u00ebmtimin e m\u00ebl\u00e7is\u00eb, \u00ebsht\u00eb s\u00ebmundja m\u00eb serioze q\u00eb shkaktohet nga pirja e alkoolit. Prej saj vuajn\u00eb nj\u00eb n\u00eb pes\u00eb alkoolik\u00eb. Ceroza \u00ebsht\u00eb nj\u00eb s\u00ebmundje q\u00eb shkakton d\u00ebmtimin e parikthyesh\u00ebm t\u00eb m\u00ebl\u00e7is\u00eb, por n\u00ebse nd\u00ebrprisni alkoolin, mund t\u00eb nd\u00ebrprisni p\u00ebrkeq\u00ebsimin e s\u00ebmundjes. Megjithat\u00eb, ceroza nuk shkaktohet vet\u00ebm nga alkooli, por edhe nga shkaqe t\u00eb tjera, t\u00eb njohura dhe t\u00eb panjohura.<\/p>\n<ol start=\"10\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb b-ja. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Pak\u00ebsimi i alkoolit mund t\u00eb ndihmoj\u00eb n\u00eb parandalimin e problemeve t\u00eb m\u00ebl\u00e7is\u00eb. N\u00ebse ju nuk e nd\u00ebrprisni dot vet\u00eb, k\u00ebrkoni ndihm\u00eb nga specialist\u00ebt. Megjithat\u00eb, ka edhe gj\u00ebra t\u00eb tjera q\u00eb mund t\u00eb b\u00ebni p\u00ebr m\u00ebl\u00e7in\u00eb, si t\u00eb mbani nj\u00eb pesh\u00eb t\u00eb sh\u00ebndetshme me ushtrime dhe nj\u00eb diet\u00eb t\u00eb ekuilibruar. Gjithashtu, b\u00ebni analizat p\u00ebr hepatitin C dhe pyesni doktorin n\u00ebse duhet t\u00eb vaksinoheni kund\u00ebr hepatitit A dhe B.<\/p>\n<ol start=\"11\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb b-ja. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>S\u00ebmundjet e m\u00ebl\u00e7is\u00eb mund t\u00eb jen\u00eb t\u00eb heshtura p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb shum\u00eb t\u00eb gjat\u00eb. Pothuajse gjysma e atyre q\u00eb i kan\u00eb nuk kan\u00eb fare simptoma. Edhe tek ata q\u00eb kan\u00eb, ato jan\u00eb shpesh t\u00eb vagullta, si ndihen t\u00eb lodhur, ose kan\u00eb dhimbje muskujsh. Ju mund t\u00eb keni edhe kruarje l\u00ebkure, fryrje barku, urin\u00eb me ngjyr\u00eb t\u00eb err\u00ebt, konfuzion, ose zverdhje t\u00eb l\u00ebkur\u00ebs dhe syve. N\u00eb k\u00ebto raste, duhet t\u00eb shkoni te doktori dhe t\u00eb b\u00ebni analiza gjaku p\u00ebr t&#8217;u siguruar se problemi q\u00ebndron te m\u00ebl\u00e7ia.<\/p>\n<ol start=\"12\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb a-ja. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Ekziston nj\u00eb vaksin\u00eb kund\u00ebr hepatitit B, por jo kund\u00ebr atij C. Te ne vaksinohen kund\u00ebr hepatitit B t\u00eb gjitha bebet e porsalindura dhe f\u00ebmij\u00ebt, por jo t\u00eb rriturit (k\u00ebshillohuni me doktorin n\u00ebse nevojitet t\u00eb vaksinoheni). Vaksina b\u00ebhet me tre injeksione brenda 6 muajve.<\/p>\n<ol start=\"13\">\n<li><em> P\u00ebrgjigjja e sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb b-ja. <\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Hepatiti C zakonisht shp\u00ebrndahet me an\u00eb t\u00eb gjakut, p\u00ebr shembull, n\u00ebp\u00ebrmjet shiringave t\u00eb infektuara, ose transfuzionit t\u00eb gjakut. Ai mund t\u00eb kaloj\u00eb nga n\u00ebna te f\u00ebmija gjat\u00eb lindjes dhe nganj\u00ebher\u00eb ngjitet edhe gjat\u00eb seksit. Rregulli \u00ebsht\u00eb se, n\u00ebse rrezikohesh nga SST, at\u00ebher\u00eb rrezikohesh edhe nga hepatiti. N\u00ebse nuk keni nj\u00eb partner t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm, duhet t\u00eb p\u00ebrdorni gjithmon\u00eb prezervativ.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Test \u00c7far\u00eb roli luan m\u00ebl\u00e7ia n\u00eb trup? Pastron gjakun. Rregullon temperatur\u00ebn e trupit. &nbsp; M\u00ebl\u00e7ia ka madh\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb: Topi futbolli Topi golfi Topi hokei &nbsp; Si mund ta dallosh n\u00ebse m\u00ebl\u00e7ia \u00ebsht\u00eb e sh\u00ebndetshme? Me an\u00eb t\u00eb nj\u00eb ekoje Me analiza gjaku Me radiografi &nbsp; A mund t\u00eb vet\u00ebrigjenerohet m\u00ebl\u00e7ia? Po Jo &nbsp; Ju [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":11161,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[219,51],"tags":[],"class_list":["post-11160","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pyetje-pergjigje","category-test"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11160","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11160"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11160\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11161"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11160"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11160"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11160"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}