{"id":10468,"date":"2015-09-15T13:30:21","date_gmt":"2015-09-15T11:30:21","guid":{"rendered":"http:\/\/intervista.al\/web\/?p=10468"},"modified":"2015-09-15T11:38:56","modified_gmt":"2015-09-15T09:38:56","slug":"akullnaja-ne-siperfaqen-e-plutonit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2015\/09\/akullnaja-ne-siperfaqen-e-plutonit\/","title":{"rendered":"Akullnaja n\u00eb sip\u00ebrfaqen e Plutonit"},"content":{"rendered":"<p>Fotot e marra nga anija kozmike Nevv Horizon gjat\u00eb kalimit t\u00eb saj af\u00ebr Plutonit vazhdojn\u00eb t\u00eb arrijn\u00eb n\u00eb NASA. K\u00ebto t\u00eb fundit zbulojn\u00eb nj\u00eb l\u00ebvizje akulli n\u00eb sip\u00ebrfaqe t\u00eb tij. Koh\u00ebt e fundit, NASA deklaroi se kishte zbuluar mbi Pluton vargmale t\u00eb larta dhe fusha t\u00eb gjera, fal\u00eb analiz\u00ebs q\u00eb iu b\u00eb fotove t\u00eb transmetuara nga anija kozmike Nevv Horizon. Duke vrojtuar k\u00ebto foto t\u00eb fundit, shkenc\u00ebtar\u00ebt mund\u00ebn t\u00eb dallonin l\u00ebvizjen e akullnajave mbi sip\u00ebrfaqen e planetit xhuxh dhe avullit q\u00eb dilte nga atmosfera. Pik\u00ebrisht n\u00eb zon\u00ebn e pag\u00ebzuar \u201cSputnik Planum\u201d, madh\u00ebsia e s\u00eb cil\u00ebs \u00ebsht\u00eb af\u00ebrsisht e nj\u00ebjt\u00eb me at\u00eb t\u00eb shtetit t\u00eb Teksasit, shkenc\u00ebtar\u00ebt mund\u00ebn t\u00eb vrojtonin shenjat q\u00eb tregonin se nj\u00eb pllak\u00eb akulli, e p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga azoti, metani, ose monoksidi i karbonit, shum\u00eb i pranish\u00ebm n\u00eb k\u00ebt\u00eb zon\u00eb, ishte n\u00eb l\u00ebvizje. \u201cFenomene t\u00eb tilla jan\u00eb t\u00eb ngjashme me ato t\u00eb vrojtuara mbi Tok\u00eb me akullnajat\u201d, ka shpjeguar Bill Mekinon, nj\u00eb shkenc\u00ebtar i NASA-s. \u201cN\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb n\u00eb jug t\u00eb zon\u00ebs n\u00eb fom\u00eb zemre, ngjitur me zon\u00ebn ekuatoriale q\u00eb \u00ebsht\u00eb e err\u00ebt dhe me sa duket, m\u00eb e lasht\u00eb, me shum\u00eb kratere, depozitat e akullit jan\u00eb m\u00eb t\u00eb hershme\u201d, ka shtuar ai. Sipas tij, ky zbulim tregon se Plutoni zot\u00ebron \u201cnj\u00eb b\u00ebrtham\u00eb t\u00eb dendur, t\u00eb rrethuar nga nj\u00eb shtres\u00eb e trash\u00eb akulli, gj\u00eb q\u00eb shton mund\u00ebsin\u00eb e ekzistenc\u00ebs s\u00eb nj\u00eb oqeani t\u00eb l\u00ebngsh\u00ebm n\u00ebn k\u00ebt\u00eb akull. Pik\u00ebrisht duke u larguar nga Plutoni, pasi iu afrua shum\u00eb atij, anija kozmike ka kapur avujt q\u00eb ngriheshin n\u00eb nj\u00eb lart\u00ebsi 130 km mbi planetin xhuxh. Dy shtresa jan\u00eb t\u00eb dukshme, nj\u00ebra n\u00eb afro 50 km lart\u00ebsi dhe tjetra n\u00eb 80 km. \u201cK\u00ebta avuj jan\u00eb nj\u00eb element ky\u00e7 p\u00ebr t\u00eb krijuar p\u00ebrb\u00ebr\u00ebs kompleks\u00eb t\u00eb hidrokarbonit q\u00eb i japin sip\u00ebrfaqes s\u00eb Plutonit ngjyr\u00ebn e tij t\u00eb kuq\u00ebrreme\u201d, deklaroi astronomi Majk\u00ebll Sam\u00ebrs. Anija \u00ebsht\u00eb larguar tashm\u00eb 12.2 milion\u00eb km nga Plutoni. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fotot e marra nga anija kozmike Nevv Horizon gjat\u00eb kalimit t\u00eb saj af\u00ebr Plutonit vazhdojn\u00eb t\u00eb arrijn\u00eb n\u00eb NASA. K\u00ebto t\u00eb fundit zbulojn\u00eb nj\u00eb l\u00ebvizje akulli n\u00eb sip\u00ebrfaqe t\u00eb tij. Koh\u00ebt e fundit, NASA deklaroi se kishte zbuluar mbi Pluton vargmale t\u00eb larta dhe fusha t\u00eb gjera, fal\u00eb analiz\u00ebs q\u00eb iu b\u00eb fotove t\u00eb transmetuara [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-10468","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-enciklopedi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10468","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10468"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10468\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10468"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10468"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10468"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}