{"id":10380,"date":"2015-09-07T13:30:29","date_gmt":"2015-09-07T11:30:29","guid":{"rendered":"http:\/\/intervista.al\/web\/?p=10380"},"modified":"2015-09-07T12:45:18","modified_gmt":"2015-09-07T10:45:18","slug":"shimpanzete-kane-dhunti-gatimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intervista.al\/web\/2015\/09\/shimpanzete-kane-dhunti-gatimi\/","title":{"rendered":"Shimpanzet\u00eb kan\u00eb dhunti gatimi"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Nj\u00eb studim i publikuar nga revista \u201cRoyal Society\u201d tregon se shimpanzet\u00eb zot\u00ebrojn\u00eb disa aft\u00ebsi njoh\u00ebse, thelb\u00ebsore p\u00ebr t\u00eb gatuar, nj\u00eb zbulim q\u00eb tregon se njer\u00ebzit e par\u00eb mund t\u00eb ken\u00eb filluar t\u00eb gatuajn\u00eb sapo kan\u00eb arritur t\u00eb zot\u00ebrojn\u00eb zjarrin. At\u00ebher\u00eb, cilat jan\u00eb cil\u00ebsit\u00eb q\u00eb zot\u00ebrojn\u00eb shimpanzet\u00eb? Atyre u p\u00eblqejn\u00eb m\u00eb shum\u00eb gj\u00ebrat e gatuara, arrijn\u00eb t\u00eb dallojn\u00eb nj\u00eb ushqim nga tjetri dhe kan\u00eb durim. K\u00ebto rezultate t\u00eb b\u00ebjn\u00eb t\u00eb mendosh se njer\u00ebzit e par\u00eb kan\u00eb ditur t\u00eb gatuanin q\u00ebkur arrit\u00ebn t\u00eb zot\u00ebronin zjarrin. Ky p\u00ebrfundim rrjedh nga fakti i thjesht\u00eb se njeriu zot\u00ebron t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn pasuri gjenetike me k\u00ebt\u00eb kafsh\u00eb, n\u00eb mas\u00ebn 98.5%.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb zhvilluar studimin e tij, profesori Feliks Varneken i Universitetit t\u00eb Harvardit ka shkuar n\u00eb Republik\u00ebn e Kongos. Aty ai ka b\u00ebr\u00eb eksperimente t\u00eb shumta me shimpanzet\u00eb. Rezultati: majmun\u00ebt preferojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb ushqimet e gatuara, se t\u00eb gjalla, por ata kan\u00eb treguar edhe durim p\u00ebr t\u2019i gatuar. Megjithat\u00eb, \u00ebsht\u00eb dashur q\u00eb studiuesit t\u2019u tregojn\u00eb atyre si t\u00eb veprojn\u00eb. \u00abN\u00ebse kush\u00ebriri yn\u00eb m\u00eb i af\u00ebrt i zot\u00ebron k\u00ebto aft\u00ebsi, mund t\u00eb mendohet se njer\u00ebzit e par\u00eb, sapo kan\u00eb mundur t\u00eb zot\u00ebrojn\u00eb zjarrin, kan\u00eb mundur edhe t\u00eb gatuajn\u00eb\u00bb, ka th\u00ebn\u00eb Feliks Varneken n\u00eb gazet\u00ebn \u201cGuardian\u201d. Zot\u00ebrimi i zjarrit nga njer\u00ebzit e par\u00eb daton para dy milion\u00eb vjet\u00ebsh, sipas komunitetit shkencor. K\u00ebto p\u00ebrfundime jan\u00eb kund\u00ebrshtuar nga profesori Fred Spur. I pyetur nga BBC, specialisti i Evolucionit mb\u00ebshtet tez\u00ebn se njer\u00ebzit kan\u00eb m\u00ebsuar t\u00eb gatuajn\u00eb vet\u00ebm para 300 ose 400 mij\u00eb vjet\u00ebsh. \u201cMbase\u00a0 njer\u00ebzit e par\u00eb kan\u00eb ngr\u00ebn\u00eb kafsh\u00eb t\u00eb pjekura nga zjarri i savan\u00ebs, por ky nuk mund t\u00eb quhet gatim\u201d, ka th\u00ebn\u00eb ai.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Nj\u00eb studim i publikuar nga revista \u201cRoyal Society\u201d tregon se shimpanzet\u00eb zot\u00ebrojn\u00eb disa aft\u00ebsi njoh\u00ebse, thelb\u00ebsore p\u00ebr t\u00eb gatuar, nj\u00eb zbulim q\u00eb tregon se njer\u00ebzit e par\u00eb mund t\u00eb ken\u00eb filluar t\u00eb gatuajn\u00eb sapo kan\u00eb arritur t\u00eb zot\u00ebrojn\u00eb zjarrin. At\u00ebher\u00eb, cilat jan\u00eb cil\u00ebsit\u00eb q\u00eb zot\u00ebrojn\u00eb shimpanzet\u00eb? Atyre u p\u00eblqejn\u00eb m\u00eb shum\u00eb gj\u00ebrat e gatuara, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-10380","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-enciklopedi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10380","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10380"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10380\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10380"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10380"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intervista.al\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10380"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}